06/08/2022
ကရင်တိုင်းရင်းသား စစ်ဦးစီးချုပ် ဗိုလ်ချုပ်ကြီး စမစ်ဒွန်း မြန်မာနိုင်ငံ လွတ်လပ်ရေးရပြီး စစ်ဦးစီးချုပ်ဖြစ်လာသူ ဗိုလ်ချုပ်ကြီး စမစ်ဒွန်းဟာ တဦးတည်းသော တိုင်းရင်းသား စစ်ဦးစီးချုပ် ဖြစ်ခဲ့သူလည်းဖြစ်ပါတယ်။ သူဟာကရင်အမျိုးသားဖြစ်တယ် ။ ဗမာပြည် ၁၉၄၈ ခုဇန္နဝါရီလ ၄ရက် နေ့မှာလွပ်လပ်ရေးရတော့ .. စစ်ဦးစီးချုပ်က ဒုဗိုလ်ချုပ်ကြီး စမစ်ဒွန်း ၊ သူ့ရဲ့လက်ထောက်က ဗိုလ်မှူးချုပ် စောကြာဒိုး ၊ မြောက်ပိုင်းတိုင်းမှူးက ဗိုလ်မှူးချုပ်နေ၀င်း ၊ တောင်ပိုင်း တိုင်းမှူးက ဗိုလ်မှူးချုပ် အောင်သင်း ၊ တပ်မဟာ (Brigade (1)) တပ်မှူးကြီးက ဗိုလ်မှူးချုပ် စောချစ်ခင်၊ လေတပ်အကြီးအကဲက လေတပ်ဗိုလ်မှူးကြီး စောရှီးရှိုး ၊ စစ်တပ်ရဲ့ ဘတ်ဂျက် သုံးပုံလေးပုံကို ကိုင်ရတဲ့ စစ်ထောက်ချုပ်က ဗိုလ်မှူးကြီး စောဂျော်နီ။ (Mary Callahan ၊ စာ (၁၁၉) နှင့် ဗိုလ်ချုပ်စမစ်ဒွန်း၏ ကိုယ်တွေ့မှတ်တမ်း (Memoirs of Four-feet Colonel, Gen Smith Dun, စာမျက်နှာ ၁၁၅) ။ ၁၉၄၉ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလ ၁ ရက်နေ့တွင် KNDO တို့က အင်းစိန်ကို သိမ်းပိုက်ရရှိခဲ့တယ် ထိုအတောအတွင်းမှာ ဖဆပလ အစိုးရက ကရင်တိုင်းရင်းသား အစိုးရအရာရှိတွေကို မယုံတော့ဘဲ စစ်ဦးစီးချုပ် ဗိုလ်ချုပ် စမစ်ဒွန်း အပါအဝင် ကရင်အမျိုးသား အရာရှိကြီးများအား ရာထူးမှ ရုပ်သိမ်းလိုက်ပြီးနောက်၊ ဗိုလ်ချုပ်နေဝင်းသည် စစ်ဦးစီးချုပ် ဖြစ်လာခဲ့တယ် ။ ဦးစီးချုပ်အသစ်က ကရင်ရိုင်ဖယ် တပ်ရင်းများအား လက်နက်သိမ်းတယ် ။ ကရင်အမျိုးသားများက အသိမ်းမခံ.။ ကရင်ရိုင်ဖယ် တပ်ရင်း (၁)၊ တပ်ရင်း (၂) တို့ တောခိုကြတယ် ။ ကရင့်အမျိုးသား လွတ်မြောက်ရေး တိုက်ပွဲတွင် ပါဝင်ပူးပေါင်းလိုက်ကြတယ် ။ ဗိုလ်ချုပ်နေဝင်းက သ.န.က ၅ ကို ရခိုင်မှ လေယာဉ်ဖြင့် ပြန်ခေါ်ပြီး အင်းစိန်စစ်မျက်နှာသို့ ပို့ခဲ့တယ် ။ ဗိုလ်ချုပ်ကြီး စမစ်ဒွန်းဟာ တဦးတည်းသော နုတ်ခမ်းမွေးထားသူ မြန်မာ စစ်ဦးစီးချုပ်လည်း ဖြစ်ခဲ့တယ် ။ သူဟာ စစ်သင်တန်းကို အိန္ဒိယမှာ တက်ခဲ့တဲ့ အတွက် အိန္ဒိယ် စစ်ဗိုလ်တွေ နုတ်ခမ်းမွေးထားတဲ့ အလေ့ကို အတုခိုးတာလည်း ဖြစ်နိုင်ပါတယ် ။ သူဟာ ကလော မှာ နေထိုင်ခဲ့ပြီး 1979 အသက် 72 နှစ်မှာ သေဆုံးခဲ့တယ် ။ အောက်ဖော်ပြပါ အင်္ဂလိပ်ဘာသာနဲ့ ရေးထားတဲ့စာက wiki မှာတွေ.တဲ့ ဗိုလ်ချုပ်ကြီး စမစ်ဒွန်းရဲ့ ကိုယ်ရေး အကျဉ်းဖြစ်ပါတယ် ။ General Smith Dun (November 11, 1906 1979) was the commander-in-chief of the Burmese Army from January 4, 1948 February 1, 1949. Dun enlisted in the Indian Army on 8 November 1924, initially with the 10th battalion 20th Burma Rifles and after training served with the 2nd battalion 20th Burma Rifles, seeing service in Burma during the rebellion of 1930-32. He was commissioned a Viceroy's Commissioned Officer on the 10th January 1931. He attended the Kitchener College, Nowgong and from there was later selected to attend the Indian Military Academy and earned the first Sword of Honour which is given to the best cadet of each years class. He was commissioned on 1 February 1935, his senority later being antedated to 4 February 1934. For a year after commissioning he was attached to the 2nd battalion the Kings Own Yorkshire Light Infantry at Agra. On 24 February 1936 he was admitted to the Indian Army and appointed to the 2nd battalion the 1st Punjab Regiment on 9 March 1936. He was promoted Lieutenant on 4 May 1936. His battalion was involved in fighting on the North West Frontier during 1936-37. He was serving attached to the Burma Military Police when the Japanese invaded in 1941. For his services on the retreat from Burma he was Mentioned in Despatches (London Gazette 28 October 1942). He attended the Staff College at Quetta and then saw further service in Burma, receiving another Mention in Despatches (London Gazette 5 April 1945) and later was awarded the Military Cross (London Gazette 17 January 1946) as a temporary Major attached the Burma Intelligence Corps. In a move to build confidence in the Burmese Union that would include all ethnic groups, Dun, a Karen, was appointed commander-in-chief of the Burmese army and of the police forces when Burma gained its independence from Britain following World War II. However, in 1949 when the Karen began their war for independence from Burma, Dun was removed from his position. Dun was a loyal leader of the Burmese Army while maintaining a strong sense of his Karen ethnicity. Known as the four-foot colonel for his small stature, he kept his Karen soldiers disciplined although suspicion of his ethnic roots lingered even after his dismissal.
