01/03/2021
เข้าใจแรงผลักดันในตัวคุณ
6 Motivation เรากำลังทำงานด้วยแรงผลักดันแบบไหน?
อะไรคือสิ่งที่ผลักดันคุณให้ทำอะไรซักอย่าง
นี่คือคำถามสำคัญในหลากหลายแวดวง จิตวิทยา ชีววิทยา ประสาทวิทยา สังคมวิทยา และให้กำเนิดทฤษฏีมากมาย ว่าอะไรคือสิ่งทีกระตุ้นให้เราทำสิ่งต่าง ๆ ในชีวิตของเรา
ทฤษฏีในแวดวงจิตวิทยา วิวัฒนาการและแตกแขนงขึ้นไปตามกาลเวลาเพื่อตอบคำถามนี้ และในปัจจุบันทฤษฏีที่ได้รับการยอมรับมากที่สุดทฤษฏีหนึ่ง คือทฤษฏีการกำหนดตนเอง (Self-Determination Theory)
พฤติกรรมต่าง ๆ ในชีวิตเรา ตั้งแต่กิจกรรมที่เราทำเป็นอย่างแรกในตอนเช้า ความฝันสูงสุดในชีวิต การเลือกงาน การตัดสินใจย้ายงาน การเลือกแฟน ทางเลือกต่าง ๆ และการตัดสินใจอีกมากมาย สามารถมีแรงผลักดันที่แตกต่างหลากหลายอยู่เบื้องหลังสิ่งเหล่านั้น
ทฤษฏีการกำหนดตนเอง (Self-Determination Theory) อธิบายสิ่งที่อยู่เบื้องหลังเรื่องต่าง ๆ เหล่านี้ไว้ ด้วยแรงผลักดัน (Motivation) ซึ่งสามารถจำแนกแยกย่อยออกได้เป็น 6 รูปแบบ จากแรงผลักดันภายนอก สู่แรงผลักดันที่ลึกลงไปภายในตัวตนของเรา
แรงผลักดันเหล่านี้ยิ่งทรงพลังมากขึ้น เมื่อจุดเริ่มต้นของมันมากจากภายในตัวตนของเราลึกลงไปยิ่งขึ้น
การหาเงิน เพื่อใช้ชีวิต คือแรงผลักดันรูปแบบหนึ่ง ในขณะที่การทำตามความฝัน หรือเป้าหมายสูงสุดก็จะถูกผลักดันด้วยแรงที่แตกต่างกันออกไป
เราน่าจะรับรู้ได้อยู่แล้ว ว่าแรงผลักดันของการไล่ตามความฝัน ย่อมมีพลังมากกว่าแรงผลักดันในการหาเงินมาจ่ายค่าน้ำค่าไฟ
ในทฤษฏีการกำหนดตนเอง (Self-Determination Theory) ได้มองลึกลงไปในเรื่องนี้ และอธิบายแรงผลักดันทั้ง 6 รูปแบบของเราไว้ จากแรงที่ไร้กำลังที่สุด สู่แรงที่มีความหมายสูงสุดสำหรับเรา
1. ไร้แรงผลักดัน (Amotivation) - ฉันไม่มีเหตุผลที่จะทำมัน
สิ่งที่คุณไม่ได้สนใจ ไม่มีเหตุผลที่จะทำ
2. แรงผลักดันจากภายนอก (External Motivation) - ฉันจำเป็นจะต้องทำมัน
สิ่งที่คุณจำเป็นจะต้องทำ เช่นงานที่คุณไม่ชอบ แต่คุณจำเป็นต้องหารายได้
3. แรงผลักดันจากปัจจัยเบื้องต้น (Introjected Motivation) - ฉันควรที่จะทำมัน
สิ่งที่คุณรู้สึกว่าถูกต้องที่จะทำ เช่นการช่วยเหลือผู้อื่น การทำในสิ่งที่เป็นประโยชน์ส่วนรวม
4. แรงผลักดันจากเหตุผล (Identified Motivation) - ฉันทำมันเพื่อ…
สิ่งที่ตอบสนองต่อเป้าหมายของคุณ สิ่งที่คุณต้องทำเพื่อเหตุผลบางอย่าง สิ่งที่จะช่วยให้คุณสำเร็จตามเป้าหมาย
5. แรงผลักดันจากส่วนหนึ่งของเรา (Integrated Motivation) - ฉันทำมัน เพราะมันสำคัญกับฉัน
สิ่งที่เป็นส่วนหนึ่งในตัวตนของคุณ เช่นนักเขียนต้องเขียนหนังสือ นักวาดต้องวาดภาพ
6. แรงผลักดันที่เป็นตัวตนของเรา (Intrinsic Motivation) - ฉันรักที่จะทำมัน
สิ่งที่คุณรักที่จะทำ สิ่งที่คุณทำแล้วมีความสุข สิ่งที่คุณอยากจะทำมันต่อไปเรื่อย ๆ
แรงผลักดันทั้ง 6 รูปแบบนี้ ช่วยให้คุณรู้ว่าเบื้อหลังของพฤติกรรม หรือการตัดสินใจต่าง ๆ ของคุณนั้นมีแรงแบบไหนผลักดันมันอยู่ ยิ่งแรงผลักดันนั้นมาจากภายในที่ลึกลงไปมากเท่าไหร่ แรงผลักนั้นยิ่งทรงอำนาจ และทำให้คุณมีกำลังในการทำมันต่อไปเรื่อย ๆ มากยิ่งขึ้น
หนึ่งในเคล็ดลับความสุขของชีวิต คือการหาทางทำให้ตัวเราสามารถทำในสิ่งที่มีแรงผลักดันที่เป็นตัวตนของเรา (Intrinsic Motivation) อยู่เบื้องหลังไปได้ตลอด เช่นการได้ทำงานที่รัก หรือการรักษางานอดิเรกของเราไว้
ในขณะที่หากงานของคุณ หรือสิ่งที่คุณจำเป็นจะต้องทำในทุกวัน ยังเป็นแค่สิ่งที่อาศัยเพียงแรงผลักดันจากภายนอก (External Motivation) คุณอาจไม่ได้มีความสุขกับมันมากนัก
ด้วยเหตุนี้คนที่ได้ทำงานในสิ่งที่พวกเขาเชื่อ หรือมองว่ามีความหมาย จึงพึงพอใจกับงานของตัวเองมากกว่า มีแรงกำลังในการทำงาน จนถึงสิ่งต่าง ๆ มากกว่า
ลองทำความเข้าใจแรงผลักดันที่มีอยู่ในชีวิตคุณวันนี้ และลองหาโอกาสที่จะได้ทำในสิ่งที่อาศัยแรงผลักดันที่ดีกับตัวคุณมากขึ้น
ดังนั้นในวันนี้ผมจึงอยากถามคุณว่า ในทุกวันที่ตื่นขึ้นมา สิ่งที่คุณออกไปทำในทุกวันนี้ คุณกำลังอยู่กับแรงผลักดันรูปแบบไหน
Cr : Siravich Singhapon
Source :
Research shows not all motivation is created equal. Meet self-determination theory.