18/09/2025
รู้หรือไม่การแลกเปลี่ยนข้อมูลข่าวสารเรื่องคดีอาญาและหมายจับของผู้ขอวีซ่าระหว่างประเทศไทยและประเทศอื่นๆ ขออธิบายให้เข้าใจง่ายๆ ดังนี้ครับ
ปัจจุบันไม่มีระบบกลางระดับโลกที่ทุกประเทศใช้ร่วมกันเพื่อแลกเปลี่ยนข้อมูลประวัติอาชญากรรมของผู้ยื่นขอวีซ่าทั้งหมดโดยอัตโนมัติ แต่การแลกเปลี่ยนข้อมูลจะเกิดขึ้นผ่านหลายช่องทางและหลายระดับของความร่วมมือ ขึ้นอยู่กับประเภทของวีซ่า ประเทศที่ยื่นขอ และความร้ายแรงของประวัติอาชญากรรม
โดยสรุป ช่องทางการแลกเปลี่ยนข้อมูลมีดังนี้:
1. องค์การตำรวจสากล (Interpol)
นี่คือช่องทางที่สำคัญที่สุดในการตรวจสอบบุคคลที่มีหมายจับหรือเป็นผู้ต้องหาในคดีร้ายแรง
* หมายแดง (Red Notice): หากบุคคลใดมีหมายจับคดีอาญาร้ายแรงและทางการไทยได้ร้องขอไปยัง Interpol ให้ออกหมายแดง ข้อมูลของบุคคลนั้นจะอยู่ในฐานข้อมูลของประเทศสมาชิก 196 ประเทศทั่วโลก เมื่อบุคคลนั้นยื่นขอวีซ่าหรือเดินทางผ่านช่องทางตรวจคนเข้าเมืองของประเทศสมาชิก ก็มีความเป็นไปได้สูงมากที่จะถูกตรวจพบและถูกควบคุมตัว
* ฐานข้อมูลเอกสารเดินทางที่ถูกขโมยหรือสูญหาย (SLTD): Interpol มีฐานข้อมูลหนังสือเดินทางที่ถูกขโมยหรือสูญหาย หากผู้กระทำผิดใช้เอกสารเหล่านี้ในการเดินทางหรือยื่นวีซ่า ก็จะถูกตรวจพบได้ทันที
2. ข้อตกลงทวิภาคีและพหุภาคี (Bilateral and Multilateral Agreements)
ประเทศไทยมีความร่วมมือด้านการบังคับใช้กฎหมายและกระบวนการยุติธรรมกับหลายประเทศ ซึ่งครอบคลุมถึงการแลกเปลี่ยนข้อมูลอาชญากรรม
* สนธิสัญญาส่งผู้ร้ายข้ามแดน: ไทยมีสนธิสัญญานี้กับหลายประเทศ เช่น สหรัฐอเมริกา, สหราชอาณาจักร, จีน, เกาหลีใต้, อินโดนีเซีย, ฟิลิปปินส์ เป็นต้น การมีสนธิสัญญาเหล่านี้เป็นพื้นฐานสำคัญในการร้องขอและแลกเปลี่ยนข้อมูลเกี่ยวกับผู้ต้องหาที่มีหมายจับ
* ความตกลงว่าด้วยความช่วยเหลือซึ่งกันและกันทางอาญา (MLAT): เป็นข้อตกลงที่อนุญาตให้ไทยและประเทศคู่สัญญา สามารถร้องขอความช่วยเหลือในการสืบสวนสอบสวน เช่น การขอข้อมูลประวัติอาชญากรรม, ข้อมูลทางการเงิน หรือการสอบปากคำพยาน
* บันทึกความเข้าใจ (MOU): สำนักงานตำรวจแห่งชาติและหน่วยงานยุติธรรมของไทยมีการลงนาม MOU กับหน่วยงานของประเทศต่างๆ เพื่อแลกเปลี่ยนข่าวกรองและข้อมูลด้านความมั่นคงและอาชญากรรมข้ามชาติ
3. กลุ่มประเทศที่มีความร่วมมือด้านความมั่นคงสูง
กลุ่มประเทศเหล่านี้มีระบบการเชื่อมโยงและแลกเปลี่ยนข้อมูลที่เหนียวแน่นมาก ซึ่งแม้ไทยจะไม่ได้เป็นสมาชิกโดยตรง แต่ก็มีความร่วมมืออย่างใกล้ชิด
* กลุ่ม Five Eyes (สหรัฐอเมริกา, สหราชอาณาจักร, แคนาดา, ออสเตรเลีย, นิวซีแลนด์): ประเทศเหล่านี้มีการแลกเปลี่ยนข