IAF Thailand

01/09/2026

ใครสนใจมาร่วมเปลี่ยนแปลง
สร้างทักษะงาน Facilitation ให้เป็นที่รู้จักในเมืองไทย
กับ IAF Thailand
เชิญสมัครมาเป็น core team ได้นะคะ
ดูรายละเอียดในคอมเมนต์

ขอขอบคุณ ดร. ดร. Suwat Thongthanakule ค่ะ

IAF Thailand เปิดพื้นที่ ONSITE MEETING ให้ผู้สนใจงาน Facilitation ได้ “เข้าใจ เข้าถึง และสัมผัสการฟาจริง” พร้อมเปิดรับ Facilitator จากทุกแว...

27/08/2026

The Business of Facilitation
Facilitation & Business Strategy

สนใจ การฟา ในแบบของ IAF
FB: fb.com/IAFThailand

LINE OC: บุคคลที่สนใจ
https://bit.ly/IAFTHLOC
Passcode: iaf2023

กลยุทธ์ที่ดีที่สุด ไม่ใช่กลยุทธ์ที่ผู้บริหารคิดคนเดียว
แต่คือกลยุทธ์ที่ทั้งองค์กรพร้อมขับเคลื่อน

หลายองค์กรใช้เวลาหลายเดือน
ในการจัดทำ Strategic Plan
มีการวิเคราะห์
• SWOT
• PESTEL
• Five Forces
• BCG Matrix
• Business Model Canvas
• OKRs
• Balanced Scorecard
สุดท้าย...
ได้เอกสารกลยุทธ์ที่สวยงาม
แต่หนึ่งปีผ่านไป
หลายเรื่องกลับไม่เกิดขึ้นจริง
คำถามคือ
ปัญหาอยู่ที่ "กลยุทธ์" หรืออยู่ที่ "กระบวนการสร้างกลยุทธ์"?

Strategy ไม่ใช่เอกสาร
หลายคนเข้าใจว่า
Business Strategy คือแผน แต่ความจริงแล้ว
Strategy คือ "การเลือกทิศทางร่วมกันขององค์กร"
หากคนในองค์กร
ยังไม่เข้าใจ
ยังไม่เชื่อ
ยังไม่เห็นด้วย
หรือยังไม่รู้ว่าตนเองเกี่ยวข้องอย่างไร
แม้กลยุทธ์จะยอดเยี่ยมเพียงใด
ก็อาจไม่เกิดผลลัพธ์

Facilitation เปลี่ยนการวางกลยุทธ์จาก "Presentation" เป็น "Participation"
องค์กรจำนวนไม่น้อย
ใช้เวลาหลายเดือนให้ผู้บริหารคิดกลยุทธ์
จากนั้นนำมาประกาศให้ทุกคนรับทราบ
แต่ในโลกที่ซับซ้อน
แนวทางนี้อาจไม่เพียงพอ
Facilitation ช่วยเปลี่ยน จาก
Top-down Strategy เป็น
Co-created Strategy
โดยเปิดโอกาสให้
• ผู้บริหาร
• ผู้จัดการ
• พนักงาน
• ลูกค้า
• คู่ค้า
• ผู้มีส่วนได้ส่วนเสีย
มีส่วนร่วมในการสร้างอนาคตร่วมกัน

Facilitation ไม่ได้แทนที่ Strategy
Facilitation ไม่ใช่เครื่องมือวิเคราะห์ธุรกิจ
Facilitator ไม่ใช่ผู้เชี่ยวชาญด้านอุตสาหกรรม
แต่เป็น ผู้ออกแบบกระบวนการ
เพื่อให้ความรู้ ประสบการณ์ และมุมมองของทุกคน
ถูกนำมาใช้ในการสร้างกลยุทธ์
คำถามสำคัญจึงไม่ใช่
"กลยุทธ์ที่ดีที่สุดคืออะไร?" แต่คือ
"เราจะทำให้ทุกคนร่วมกันสร้าง และพร้อมขับเคลื่อนกลยุทธ์ได้อย่างไร?"

เปรียบเทียบให้เห็นภาพ
Traditional Strategy Strategic Facilitation
ผู้บริหารคิด ทุกฝ่ายร่วมคิด
เน้นการวิเคราะห์ เน้นการมีส่วนร่วมและการวิเคราะห์
ประกาศกลยุทธ์ สร้างกลยุทธ์ร่วมกัน
คนรับฟัง คนมีส่วนร่วม
ได้แผน ได้ทั้งแผนและ Commitment
เน้นเอกสาร เน้นการขับเคลื่อน

ปัญหาที่การวางกลยุทธ์แบบเดิมมักเผชิญ
หลายองค์กรมี
✓ วิสัยทัศน์ชัดเจน
✓ เป้าหมายชัดเจน
✓ KPI ครบ
แต่กลับพบว่า
• แต่ละฝ่ายตีความ Strategy ไม่เหมือนกัน
• ลำดับความสำคัญไม่ตรงกัน
• แต่ละหน่วยงานทำงานคนละทิศทาง
• คนไม่รู้ว่าหน้าที่ของตนเชื่อมกับกลยุทธ์อย่างไร
• เมื่อเกิดการเปลี่ยนแปลง ทุกคนรอคำสั่งใหม่
ปัญหาเหล่านี้
ไม่ได้เกิดจาก Strategy ที่ไม่ดี
แต่เกิดจาก
การไม่มีส่วนร่วมในการสร้าง Strategy

Facilitation สร้าง Strategic Alignment
Facilitation ช่วยให้องค์กร
เข้าใจร่วม (Shared Understanding)
ทุกคนเห็นภาพเดียวกัน

สร้างวิสัยทัศน์ร่วม (Shared Vision)
ไม่ใช่เพียงจำ Vision ได้
แต่เชื่อใน Vision นั้น

จัดลำดับความสำคัญร่วม (Shared Priorities)
ทุกฝ่ายรู้ว่า
อะไรสำคัญที่สุด

ตัดสินใจร่วม (Shared Decisions)
การตัดสินใจมีคุณภาพ
เพราะใช้ความรู้จากหลายมุมมอง

สร้างความเป็นเจ้าของร่วม (Shared Ownership)
กลยุทธ์ ไม่ใช่ของ CEO
แต่เป็นของทั้งองค์กร

แล้วองค์กรควรใช้ Facilitation เมื่อไร?
Facilitation มีคุณค่าอย่างมากในช่วงที่องค์กรกำลัง
• กำหนดวิสัยทัศน์
• กำหนดพันธกิจ
• วางกลยุทธ์องค์กร
• จัดทำ OKRs
• จัดทำ Balanced Scorecard
• วางแผน Transformation
• วางแผน Digital Strategy
• ออกแบบ Customer Experience
• สร้างนวัตกรรม
• แก้ปัญหาที่ซับซ้อนหลายฝ่าย
เพราะทุกเรื่องข้างต้น
ไม่มี "คำตอบสำเร็จรูป"
แต่ต้องอาศัย
Collective Intelligence
ของทั้งองค์กร

ในยุค AI
AI สามารถช่วย
• วิเคราะห์ข้อมูลตลาด
• วิเคราะห์คู่แข่ง
• คาดการณ์แนวโน้ม
• สร้าง Business Model
• สรุปรายงาน
• จำลองสถานการณ์
แต่ AI ยังไม่สามารถสร้าง
• ความไว้วางใจ
• ความเข้าใจร่วม
• ความมุ่งมั่นร่วม
• ความเป็นเจ้าของร่วม
• การสร้างฉันทามติ
• วัฒนธรรมการร่วมมือ
สิ่งเหล่านี้
ยังต้องอาศัย
Facilitation
ในการเปลี่ยน
ข้อมูล
ให้กลายเป็น
ทิศทางร่วมขององค์กร

บทสรุป
Business Strategy
ตอบคำถามว่า
"องค์กรจะไปทางไหน?"
Facilitation
ตอบคำถามว่า
"เราจะพาทุกคนไปทางนั้นด้วยกันอย่างไร?"
Strategy
สร้าง
Strategic Direction
Facilitation
สร้าง
Strategic Alignment
องค์กรที่ประสบความสำเร็จ
ไม่ใช่องค์กรที่มีกลยุทธ์ดีที่สุดเพียงอย่างเดียว
แต่คือองค์กรที่
ทุกคน
เข้าใจ
เชื่อมั่น
มีส่วนร่วม
และพร้อมลงมือทำ
ไปในทิศทางเดียวกัน
เพราะในท้ายที่สุด
Strategy ไม่ได้สร้างผลลัพธ์
ผู้คนต่างหากที่สร้างผลลัพธ์
และ Facilitation คือกระบวนการที่ช่วยให้ผู้คนเหล่านั้น ร่วมกันเปลี่ยนกลยุทธ์ให้กลายเป็นความจริง

"Strategy defines the direction. Facilitation aligns the people who make that direction possible."
International Association of Facilitators (IAF) Thailand

สนใจ การฟา ในแบบของ IAF
FB: fb.com/IAFThailand

LINE OC: บุคคลที่สนใจ
https://bit.ly/IAFTHLOC
Passcode: iaf2023

25/08/2026

The Business of Facilitation
Facilitation vs Project Management

สนใจ การฟา ในแบบของ IAF
FB: fb.com/IAFThailand

LINE OC: บุคคลที่สนใจ
https://bit.ly/IAFTHLOC
Passcode: iaf2023

เมื่อองค์กรไม่ได้ต้องการเพียง "บริหารโครงการให้เสร็จ"
แต่ต้องการ "ให้ทุกคนร่วมกันทำโครงการให้สำเร็จ"

ในโลกธุรกิจปัจจุบัน
โครงการจำนวนมาก
ไม่ได้ล้มเหลวเพราะแผนงานไม่ดี
แต่ล้มเหลวเพราะ
• ผู้มีส่วนได้ส่วนเสียไม่เห็นด้วย
• ทีมสื่อสารกันไม่เข้าใจ
• หน่วยงานทำงานแยกส่วน
• การตัดสินใจล่าช้า
• ไม่มีความเป็นเจ้าของร่วม
หลายคนจึงตั้งคำถามว่า
Project Manager กับ Facilitator ต่างกันอย่างไร?
ทั้งสองบทบาทมีความสำคัญ
แต่มีหน้าที่ที่แตกต่างกันอย่างชัดเจน

Project Management คือการบริหาร "โครงการ"
Project Management มีเป้าหมายคือ
ทำให้โครงการสำเร็จตามเป้าหมาย
Project Manager จึงรับผิดชอบเรื่อง
• ขอบเขตงาน (Scope)
• ระยะเวลา (Schedule)
• งบประมาณ (Cost)
• คุณภาพ (Quality)
• ความเสี่ยง (Risk)
• ทรัพยากร (Resources)
• การติดตามความคืบหน้า
คำถามสำคัญคือ
"โครงการจะสำเร็จตามแผนได้อย่างไร?"

Facilitation คือการบริหาร "กระบวนการของผู้คน"
Facilitation มีเป้าหมายคือ
ทำให้คนสามารถทำงานร่วมกันได้อย่างมีประสิทธิภาพ
Facilitator จึงช่วยให้ทีม
• เข้าใจเป้าหมายร่วมกัน
• รับฟังความคิดเห็นที่หลากหลาย
• จัดการความขัดแย้ง
• สร้างฉันทามติ
• ตัดสินใจร่วมกัน
• เกิดความเป็นเจ้าของร่วม
• เรียนรู้ร่วมกันตลอดโครงการ
คำถามสำคัญคือ
"ทีมจะทำงานร่วมกันอย่างไรให้ดีที่สุด?"

เปรียบเทียบให้เห็นภาพ
Project Management Facilitation
บริหารโครงการ บริหารกระบวนการของกลุ่ม
เน้นการส่งมอบงาน เน้นการสร้างการมีส่วนร่วม
จัดการเวลา งบประมาณ และทรัพยากร จัดการการสื่อสาร ความคิด และการตัดสินใจ
วัดผลจากความสำเร็จของโครงการ วัดผลจากคุณภาพของการร่วมมือ
Project Manager เป็นเจ้าของแผน ทีมเป็นเจ้าของแนวทางร่วม
ความสำเร็จคือส่งมอบงานได้ ความสำเร็จคือทีมพร้อมขับเคลื่อนงาน

ปัญหาที่ Project Management เพียงอย่างเดียวแก้ไม่ได้
หลายโครงการมี
• Gantt Chart ที่สมบูรณ์
• Timeline ชัดเจน
• KPI ครบถ้วน
• Dashboard สวยงาม
แต่โครงการกลับเดินช้า
เพราะ
• แต่ละฝ่ายไม่เข้าใจเป้าหมายเดียวกัน
• ไม่มีการแลกเปลี่ยนข้อมูล
• เกิดการโยนความรับผิดชอบ
• ประชุมแล้วไม่ได้ข้อสรุป
• ทุกคนรอให้ Project Manager ตัดสินใจ
ปัญหาเหล่านี้
ไม่ใช่เรื่องของการวางแผน
แต่เป็นเรื่องของ
"การทำงานร่วมกันของคน"
ซึ่งเป็นพื้นที่ของ Facilitation

แล้วองค์กรควรเลือกอะไร?
คำตอบคือ
ขึ้นอยู่กับสิ่งที่องค์กรกำลังเผชิญ
หากต้องการ
• ควบคุมโครงการ
• บริหารเวลา
• บริหารงบประมาณ
• บริหารความเสี่ยง
• ติดตามความคืบหน้า
Project Management คือคำตอบ
แต่หากต้องการ
• สร้าง Alignment
• สร้างการมีส่วนร่วม
• จัดการ Stakeholder
• แก้ความขัดแย้ง
• สร้าง Commitment
• ทำให้การประชุมเกิดผลลัพธ์
Facilitation คือคำตอบ

โครงการที่ประสบความสำเร็จ ใช้ทั้งสองศาสตร์ร่วมกัน
ลองนึกถึงโครงการ Transformation
Project Manager จะช่วย
✓ วางแผนโครงการ
✓ กำหนด Milestone
✓ ติดตามงาน
✓ บริหารงบประมาณ
ขณะที่ Facilitator จะช่วย
✓ Kick-off ให้ทุกฝ่ายเข้าใจเป้าหมายร่วม
✓ จัด Workshop เพื่อออกแบบแนวทาง
✓ สร้างการมีส่วนร่วมของผู้เกี่ยวข้อง
✓ จัดการความขัดแย้งระหว่างฝ่ายงาน
✓ ช่วยให้ทีมตัดสินใจร่วมกัน
✓ สรุปบทเรียนและปรับปรุงการทำงาน
ผลลัพธ์ที่ได้
ไม่ใช่เพียง
Project Success
แต่คือ
People Success
ซึ่งเป็นรากฐานของความสำเร็จระยะยาว

ในยุค AI
AI สามารถช่วย Project Manager
• วางแผนโครงการ
• วิเคราะห์ความเสี่ยง
• ติดตามความคืบหน้า
• สร้างรายงาน
• คาดการณ์ Timeline
• วิเคราะห์ข้อมูลโครงการ
แต่ AI ยังไม่สามารถแทนที่
• การสร้างความไว้วางใจในทีม
• การรับฟังความกังวลของผู้มีส่วนได้ส่วนเสีย
• การจัดการความขัดแย้งแบบเรียลไทม์
• การสร้างฉันทามติ
• การทำให้ทุกคนรู้สึกเป็นเจ้าของโครงการ
เมื่อโครงการมีความซับซ้อนมากขึ้น
บทบาทของ Facilitation จะยิ่งมีความสำคัญ
เพราะความสำเร็จของโครงการ
ไม่ได้ขึ้นอยู่กับแผนเพียงอย่างเดียว
แต่ขึ้นอยู่กับ
"ผู้คนที่ร่วมกันทำให้แผนนั้นเกิดขึ้นจริง"

บทสรุป
Project Management ช่วยให้องค์กร
บริหารโครงการ
Facilitation ช่วยให้องค์กร
บริหารการทำงานร่วมกันของผู้คน
Project Management สร้าง
Project Delivery
Facilitation สร้าง
Team Alignment & Collective Commitment
องค์กรที่ประสบความสำเร็จ
ไม่ได้มีเพียง Project Manager ที่เก่ง
แต่มีทีมที่สามารถ
คิดร่วมกัน
ตัดสินใจร่วมกัน
รับผิดชอบร่วมกัน
และเรียนรู้ร่วมกัน
เพราะในท้ายที่สุด
โครงการไม่ได้สำเร็จเพราะแผนที่ดีเพียงอย่างเดียว
แต่สำเร็จเพราะ
ผู้คนร่วมกันผลักดันแผนนั้นจนเกิดผลลัพธ์จริง
นั่นคือคุณค่าที่ Facilitation มอบให้กับการบริหารโครงการ

"Project Management delivers the project. Facilitation empowers the people who deliver it."
International Association of Facilitators (IAF) Thailand

สนใจ การฟา ในแบบของ IAF
FB: fb.com/IAFThailand

LINE OC: บุคคลที่สนใจ
https://bit.ly/IAFTHLOC
Passcode: iaf2023

23/08/2026

IAF Thailand X Transform-in-Progresss
Onsite Meeting

What / Why / How Facilitation
Facilitation คืออะไร
สำคัญอย่างไร
ทำอย่างไร บ้าง
เทคนิค ฟา มีอะไรบ้าง

Workshop
Learning Facilitation
by Na Praweena
FACILZ Facilitation Workshop
by Nipat Chai

ขอความเห็นทีค่ะ
Onsite Meeting ครั้งหน้า
อยากจัดฟา แบบไหน
ใครมีสถานที่ แนะนำ
ป้ายยา มาที

20/08/2026

The Business of Facilitation
Facilitation vs Consulting

สนใจ การฟา ในแบบของ IAF
FB: fb.com/IAFThailand

LINE OC: บุคคลที่สนใจ
https://bit.ly/IAFTHLOC
Passcode: iaf2023

เมื่อองค์กรไม่ได้ต้องการ "คำตอบจากผู้เชี่ยวชาญ" เพียงอย่างเดียว
แต่ต้องการ "คำตอบที่ทีมพร้อมลงมือทำ"

เมื่อองค์กรเผชิญปัญหาที่ซับซ้อน
หลายครั้งคำถามแรกที่เกิดขึ้นคือ
"เราควรจ้าง Consultant หรือ Facilitator?"
หลายคนคิดว่าทั้งสองบทบาททำงานคล้ายกัน
เพราะต่างก็เข้ามาช่วยองค์กรแก้ปัญหา
แต่แท้จริงแล้ว
Consulting และ Facilitation มีจุดมุ่งหมาย วิธีการ และคุณค่าที่แตกต่างกันอย่างชัดเจน

Consulting คือการนำ "ความเชี่ยวชาญ" มาแก้ปัญหา
Consulting เชื่อว่า
ผู้เชี่ยวชาญที่มีประสบการณ์
สามารถช่วยองค์กรวิเคราะห์ปัญหา
และเสนอแนวทางที่ดีที่สุดได้
Consultant จึงทำหน้าที่
• วิเคราะห์สถานการณ์
• วินิจฉัยปัญหา
• เปรียบเทียบกับ Best Practice
• เสนอคำแนะนำ
• ออกแบบแนวทางแก้ไข
• บางครั้งช่วยกำกับการดำเนินงาน
คำถามสำคัญคือ
"ทางออกที่ดีที่สุดคืออะไร?"

Facilitation คือการช่วยให้องค์กร "ค้นพบคำตอบของตนเอง"
Facilitation เชื่อว่า
แม้ผู้เชี่ยวชาญจะมีความรู้มากเพียงใด
แต่คนที่เข้าใจบริบทขององค์กรดีที่สุด
คือคนที่ทำงานอยู่ในองค์กรนั้น
Facilitator จึงไม่รีบเสนอคำตอบ
แต่จะออกแบบกระบวนการ
เพื่อให้ผู้มีส่วนเกี่ยวข้องทุกฝ่าย
• แลกเปลี่ยนมุมมอง
• เข้าใจปัญหาร่วมกัน
• ใช้ความรู้และประสบการณ์ของตนเอง
• สร้างแนวทางที่เหมาะกับบริบทขององค์กร
• ตัดสินใจร่วมกัน
• และเกิดความเป็นเจ้าของร่วม
คำถามสำคัญคือ
"องค์กรของเราจะสร้างคำตอบร่วมกันอย่างไร?"

เปรียบเทียบให้เห็นภาพ
Consulting Facilitation
เน้นการให้คำแนะนำ เน้นการสร้างกระบวนการ
Consultant คือผู้เชี่ยวชาญ Facilitator คือผู้ออกแบบกระบวนการ
ใช้ความรู้ของผู้เชี่ยวชาญ ใช้ปัญญาร่วมของกลุ่ม
วิเคราะห์และเสนอทางออก ช่วยให้ทีมสร้างทางออก
เจ้าของความรู้คือ Consultant เจ้าของคำตอบคือทีม
ความสำเร็จคือคุณภาพของข้อเสนอ ความสำเร็จคือการยอมรับและการลงมือทำ

ปัญหาที่ Consulting เพียงอย่างเดียวแก้ไม่ได้
หลายองค์กรเคยมีประสบการณ์เช่นนี้
• ได้รายงานวิเคราะห์หนาหลายร้อยหน้า
• ได้กลยุทธ์ที่ยอดเยี่ยม
• ได้ข้อเสนอแนะจากผู้เชี่ยวชาญระดับโลก
แต่เมื่อกลับมาที่องค์กร
กลับไม่มีใครนำไปใช้จริง
ไม่ใช่เพราะคำแนะนำไม่ดี
แต่เพราะ
• คนไม่ได้มีส่วนร่วมในการคิด
• ทีมไม่เข้าใจเหตุผลของการตัดสินใจ
• ผู้ปฏิบัติไม่ได้รู้สึกเป็นเจ้าของแนวทาง
• เกิดแรงต้านต่อการเปลี่ยนแปลง
นี่คือช่องว่างที่ Facilitation เข้ามาเติมเต็ม

แล้วองค์กรควรเลือกอะไร?
คำตอบคือ
ขึ้นอยู่กับโจทย์ขององค์กร
หากองค์กรต้องการ
• ความรู้เฉพาะทาง
• มุมมองจากภายนอก
• Best Practice
• การวิเคราะห์เชิงลึก
• ผู้เชี่ยวชาญในอุตสาหกรรม
Consulting คือคำตอบ
แต่หากองค์กรต้องการ
• การสร้างฉันทามติ
• การวางกลยุทธ์ร่วม
• การแก้ปัญหาข้ามสายงาน
• การบริหารการเปลี่ยนแปลง
• การสร้างความเป็นเจ้าของร่วม
• การเปลี่ยนความคิดให้เป็นการลงมือทำ
Facilitation คือคำตอบ

องค์กรที่ดีที่สุด ใช้ทั้งสองศาสตร์ร่วมกัน
ในหลายโครงการระดับโลก
Consultant และ Facilitator
ไม่ได้แข่งขันกัน
แต่ทำงานร่วมกัน
ตัวอย่างเช่น
ระยะที่ 1 : Consulting
• วิเคราะห์ข้อมูล
• ศึกษาตลาด
• เก็บข้อมูลลูกค้า
• เปรียบเทียบคู่แข่ง
• นำเสนอทางเลือก
ระยะที่ 2 : Facilitation
• ให้ผู้บริหารร่วมตีความข้อมูล
• แลกเปลี่ยนมุมมอง
• กำหนดวิสัยทัศน์ร่วม
• เลือกกลยุทธ์ร่วมกัน
• จัดทำ Action Plan
• สร้าง Commitment ของทุกฝ่าย
ผลลัพธ์ที่ได้
ไม่ใช่เพียง "แผนที่ดี"
แต่คือ
แผนที่คนทั้งองค์กรพร้อมขับเคลื่อน

ในยุค AI
AI สามารถช่วย Consultant
• วิเคราะห์ข้อมูลจำนวนมหาศาล
• ค้นหา Best Practice
• สร้างรายงาน
• จำลองสถานการณ์
• สรุปข้อมูลเชิงกลยุทธ์
แต่ AI ยังไม่สามารถสร้าง
• ความไว้วางใจระหว่างผู้คน
• การรับฟังอย่างลึกซึ้ง
• การบริหารความขัดแย้ง
• การสร้างฉันทามติ
• ความรู้สึกเป็นเจ้าของของทีม
นี่คือเหตุผลที่ Facilitation จะยิ่งมีบทบาทสำคัญ
เมื่อองค์กรต้องเปลี่ยน "ข้อมูล"
ให้กลายเป็น
"การตัดสินใจร่วม"
และเปลี่ยน
"กลยุทธ์"
ให้กลายเป็น
"การลงมือทำจริง"

บทสรุป
Consulting ช่วยให้องค์กร
รู้ว่าควรทำอะไร
Facilitation ช่วยให้องค์กร
ทำให้ทุกคนอยากลงมือทำ
Consulting สร้าง
Expert Knowledge
Facilitation สร้าง
Collective Ownership
ในโลกธุรกิจที่ซับซ้อนขึ้นทุกวัน
องค์กรไม่ได้ต้องการเพียง
"คำตอบที่ดีที่สุด"
แต่ต้องการ
"คำตอบที่ทุกคนเชื่อมั่น พร้อมลงมือทำ และร่วมกันผลักดันให้เกิดผลลัพธ์"
นั่นคือคุณค่าที่ Facilitation มอบให้กับธุรกิจ

"Consulting brings expert knowledge. Facilitation turns shared knowledge into shared action."
International Association of Facilitators (IAF) Thailand

สนใจ การฟา ในแบบของ IAF
FB: fb.com/IAFThailand

LINE OC: บุคคลที่สนใจ
https://bit.ly/IAFTHLOC
Passcode: iaf2023

18/08/2026

The Business of Facilitation
Facilitation vs Coaching

สนใจ การฟา ในแบบของ IAF
FB: fb.com/IAFThailand

LINE OC: บุคคลที่สนใจ
https://bit.ly/IAFTHLOC
Passcode: iaf2023

เมื่อองค์กรไม่ได้ต้องการ "คนที่เก่งขึ้นเพียงคนเดียว"
แต่ต้องการ "ทั้งทีมเติบโตไปด้วยกัน"

ปัจจุบัน...
คำว่า Coaching และ Facilitation ถูกพูดถึงมากขึ้นในโลกธุรกิจ
หลายองค์กรลงทุนพัฒนาผู้บริหารด้วย Executive Coaching
หลายทีมใช้ Team Coaching
ขณะเดียวกัน Facilitation ก็เริ่มถูกนำมาใช้ในการประชุม การวางกลยุทธ์ และการสร้างนวัตกรรม
หลายคนจึงตั้งคำถามว่า
"Facilitation กับ Coaching ต่างกันอย่างไร?"
คำตอบคือ
ทั้งสองศาสตร์มีจุดร่วมหลายอย่าง
แต่ถูกออกแบบมาเพื่อวัตถุประสงค์ที่แตกต่างกัน

Coaching คือการปลดล็อกศักยภาพของ "บุคคล"
Coaching เชื่อว่า
คำตอบที่ดีที่สุดอยู่ภายในตัวผู้รับการโค้ช
หน้าที่ของ Coach จึงไม่ใช่การสอน
แต่คือการใช้คำถาม
เพื่อให้ผู้รับการโค้ช
• คิดด้วยตนเอง
• ตระหนักรู้ (Awareness)
• ค้นพบศักยภาพ
• เลือกแนวทางของตนเอง
• ลงมือเปลี่ยนแปลง
คำถามสำคัญคือ
"คุณต้องการอะไร?" และ
"อะไรคือสิ่งที่คุณพร้อมจะลงมือทำ?"

Facilitation คือการปลดล็อกศักยภาพของ "กลุ่ม"
Facilitation เชื่อว่า
คำตอบที่ดีที่สุดอาจไม่ได้อยู่ในคนคนเดียว
แต่เกิดจากการรวมพลังของหลายคน
Facilitator จึงออกแบบกระบวนการ
เพื่อให้ทุกคน
• คิดร่วมกัน
• รับฟังกัน
• เข้าใจมุมมองที่แตกต่าง
• สร้างคำตอบร่วมกัน
• ตัดสินใจร่วมกัน
• ลงมือทำร่วมกัน
คำถามสำคัญคือ
"ทีมของเราจะก้าวไปข้างหน้าร่วมกันอย่างไร?"

เปรียบเทียบให้เห็นภาพ
Coaching Facilitation
เน้นบุคคล เน้นกลุ่ม
ปลดล็อกศักยภาพรายบุคคล ปลดล็อกศักยภาพของทีม
ใช้คำถามเพื่อสร้างการตระหนักรู้ ใช้กระบวนการเพื่อสร้างการมีส่วนร่วม
ผู้รับการโค้ชเป็นเจ้าของคำตอบ กลุ่มเป็นเจ้าของคำตอบ
เป้าหมายคือการเติบโตของบุคคล เป้าหมายคือผลลัพธ์ร่วมของกลุ่ม
ความสำเร็จคือการเปลี่ยนแปลงของคน ความสำเร็จคือการเปลี่ยนแปลงของทีม

แล้วองค์กรควรใช้เมื่อไร?
องค์กรควรใช้ Coaching
เมื่อ
• ผู้บริหารต้องการพัฒนาตนเอง
• พนักงานต้องการค้นหาเป้าหมาย
• ต้องการพัฒนาศักยภาพรายบุคคล
• ต้องการเปลี่ยนพฤติกรรมของคน
แต่ควรใช้ Facilitation
เมื่อ
• ทีมต้องร่วมกันแก้ปัญหา
• หลายฝ่ายต้องตัดสินใจร่วมกัน
• ต้องสร้างกลยุทธ์
• ต้องการนวัตกรรม
• ต้องบริหารความขัดแย้ง
• ต้องสร้างความเป็นเจ้าของร่วม

ปัญหาที่ Coaching เพียงอย่างเดียวแก้ไม่ได้
ลองนึกภาพ
ผู้บริหารทุกคนได้รับการ Coaching อย่างดี
ทุกคนมี Growth Mindset
ทุกคนมี Leadership
ทุกคนมีเป้าหมายชัดเจน
แต่เมื่อเข้าประชุม
ต่างคนต่างมีความคิดเห็น
ต่างคนต่างมีเหตุผล
ไม่มีใครเชื่อมโยงความคิดเห็นเข้าด้วยกัน
สุดท้าย
ทีมก็ยังตัดสินใจไม่ได้
เพราะปัญหา
ไม่ได้อยู่ที่ "แต่ละคน"
แต่อยู่ที่
"กระบวนการของทั้งกลุ่ม"
ซึ่งเป็นบทบาทของ Facilitation

Coaching และ Facilitation ไม่ใช่คู่แข่ง
ทั้งสองศาสตร์
ไม่ควรถูกนำมาเปรียบเทียบว่า
อะไรดีกว่ากัน
แต่ควรถามว่า
"โจทย์ขององค์กรคืออะไร?"
ตัวอย่างเช่น
• Coaching ก่อน เพื่อให้ผู้นำเข้าใจตนเอง
• Facilitation ระหว่างประชุม เพื่อให้ทีมสร้างแนวทางร่วมกัน
• Coaching หลังการประชุม เพื่อสนับสนุนการเปลี่ยนแปลงของแต่ละคน
เมื่อทั้งสองศาสตร์ทำงานร่วมกัน
องค์กรจะได้ทั้ง
People Development
และ
Team Development

ในยุค AI
AI สามารถช่วย
• ตั้งคำถาม
• สรุปบทสนทนา
• วิเคราะห์ข้อมูล
• แนะนำแนวทางการพัฒนา
แต่ AI ยังไม่สามารถแทนที่
• ความไว้วางใจระหว่างคน
• การรับรู้อารมณ์ของกลุ่ม
• การจัดการความขัดแย้งแบบเรียลไทม์
• การสร้างบรรยากาศให้ทุกคนกล้าพูด
• การเชื่อมโยงมุมมองที่หลากหลายให้กลายเป็นการตัดสินใจร่วม
สิ่งเหล่านี้ยังคงเป็นคุณค่าของทั้ง Coach และ Facilitator
แต่เมื่อทำงานกับ "กลุ่มคน"
Facilitation จะมีบทบาทสำคัญมากขึ้นเรื่อย ๆ

บทสรุป
Coaching ช่วยให้
"คนหนึ่งคน เติบโต"
Facilitation ช่วยให้
"ทั้งทีม เติบโตไปด้วยกัน"
Coaching สร้าง
Self Awareness
Facilitation สร้าง
Collective Intelligence
องค์กรที่แข็งแกร่ง
ไม่ได้มีเพียงผู้นำที่เก่ง
แต่มีทีมที่สามารถ
คิดร่วมกัน
ตัดสินใจร่วมกัน
และลงมือทำร่วมกัน
อย่างมีประสิทธิภาพ
นั่นคือคุณค่าที่ Facilitation มอบให้กับธุรกิจ

"Coaching unlocks the potential of individuals. Facilitation unlocks the collective potential of teams."
International Association of Facilitators (IAF) Thailand

สนใจ การฟา ในแบบของ IAF
FB: fb.com/IAFThailand

LINE OC: บุคคลที่สนใจ
https://bit.ly/IAFTHLOC
Passcode: iaf2023

13/08/2026

The Business of Facilitation
Facilitation vs Training

สนใจ การฟา ในแบบของ IAF
FB: fb.com/IAFThailand

LINE OC: บุคคลที่สนใจ
https://bit.ly/IAFTHLOC
Passcode: iaf2023

เมื่อองค์กรไม่ได้ต้องการ "คนที่รู้มากขึ้น"
แต่ต้องการ "ทีมที่ทำได้จริง"

หลายองค์กรลงทุนกับการฝึกอบรมทุกปี
ส่งพนักงานเข้าเรียน เชิญวิทยากรมาบรรยาย
เรียนออนไลน์ Workshop

แต่เมื่อกลับไปทำงาน...
หลายอย่างก็ยังเหมือนเดิม
ทำไมจึงเป็นเช่นนั้น?
เพราะหลายครั้ง สิ่งที่องค์กรต้องการ ไม่ใช่เพียง Training
แต่อาจต้องการ Facilitation

Training คือการถ่ายทอดความรู้
Training มีเป้าหมายหลักคือ
"ทำให้ผู้เรียนรู้สิ่งใหม่"
วิทยากรจึงเป็นผู้เชี่ยวชาญ (Subject Matter Expert)
หน้าที่คือ
• ถ่ายทอดความรู้
• อธิบายแนวคิด
• สอนเครื่องมือ
• ยกตัวอย่าง
• ฝึกปฏิบัติ
• ประเมินผลการเรียนรู้
คำถามสำคัญคือ
"ผู้เรียนได้เรียนรู้อะไร?"
Training จึงเหมาะเมื่อองค์กรต้องการ
• ความรู้ใหม่
• ทักษะใหม่
• มาตรฐานเดียวกัน
• วิธีการทำงานที่ชัดเจน
• การพัฒนาความสามารถรายบุคคล
Training คือคำตอบที่ดี หากปัญหาหลักคือ "คนยังไม่รู้"

Facilitation คือการดึงศักยภาพของกลุ่ม
Facilitation มีเป้าหมายต่างออกไป
ไม่ใช่การให้คำตอบ
แต่คือการช่วยให้กลุ่ม
• คิดร่วมกัน
• เข้าใจปัญหาร่วมกัน
• สร้างทางเลือกร่วมกัน
• ตัดสินใจร่วมกัน
• ลงมือทำร่วมกัน
Facilitator ไม่จำเป็นต้องเป็นผู้เชี่ยวชาญในเนื้อหาเสมอไป
แต่ต้องเชี่ยวชาญในการออกแบบ "กระบวนการ"
เพื่อให้กลุ่มสามารถสร้างคำตอบของตนเองได้
คำถามสำคัญคือ
"กลุ่มค้นพบคำตอบร่วมกันได้หรือไม่?"

เปรียบเทียบง่าย ๆ
Training Facilitation
ถ่ายทอดความรู้ สร้างกระบวนการคิดร่วม
Trainer คือผู้เชี่ยวชาญ Facilitator คือผู้ออกแบบกระบวนการ
เน้นเนื้อหา (Content) เน้นกระบวนการ (Process)
มีคำตอบเตรียมไว้ เปิดพื้นที่ให้ค้นหาคำตอบ
ความสำเร็จคือ "เรียนรู้" ความสำเร็จคือ "เกิดการลงมือทำร่วมกัน"
ผู้เรียนเป็นผู้รับความรู้ ผู้เข้าร่วมเป็นผู้ร่วมสร้างความรู้

ปัญหาที่ Training เพียงอย่างเดียวแก้ไม่ได้
ลองนึกถึงสถานการณ์เหล่านี้
• ทุกคนรู้ Strategy แล้ว แต่ยังทำงานไม่สอดคล้องกัน
• ทุกคนเรียน Design Thinking แล้ว แต่ไม่เกิดนวัตกรรม
• ทุกคนเข้าอบรม Leadership แล้ว แต่ทีมยังไม่กล้าพูด
• ทุกคนเข้าใจการเปลี่ยนแปลง แต่ยังต่อต้านการเปลี่ยนแปลง
ปัญหาเหล่านี้
ไม่ใช่เรื่องของ "ความรู้"
แต่เป็นเรื่องของ
• ความเข้าใจร่วม
• ความเชื่อมั่น
• การมีส่วนร่วม
• ความเป็นเจ้าของ
• ความไว้วางใจ
• การตัดสินใจร่วมกัน
ซึ่งเป็นพื้นที่ที่ Facilitation สร้างคุณค่าได้อย่างมาก

แล้วองค์กรควรเลือกอะไร?
คำตอบคือ
ไม่ใช่เลือกอย่างใดอย่างหนึ่ง
แต่ต้องเลือกให้เหมาะกับเป้าหมาย
หากองค์กรต้องการ
Know
ใช้ Training
หากองค์กรต้องการ
Think Together
ใช้ Facilitation
และหากองค์กรต้องการ
Know + Think + Commit + Act
การผสมผสาน Training และ Facilitation มักให้ผลลัพธ์ที่ทรงพลังกว่า
ตัวอย่างเช่น
• เริ่มด้วยการอธิบายหลักการและเครื่องมือ (Training)
• จากนั้นให้ทีมวิเคราะห์บริบทของตนเอง (Facilitation)
• ร่วมกันออกแบบแนวทางปฏิบัติ (Facilitation)
• สรุปบทเรียนและแผนการนำไปใช้ (Facilitation)
แนวทางนี้ช่วยให้ผู้เข้าร่วมไม่ได้เพียง "เข้าใจ" แต่ยังมีส่วนร่วมในการกำหนดวิธีนำความรู้ไปใช้จริง

ในยุค AI
AI สามารถอธิบายทฤษฎี
สร้างสไลด์
สรุปหนังสือ
ออกแบบหลักสูตร
หรือแม้แต่สร้างแบบฝึกหัดได้ภายในไม่กี่วินาที
นั่นทำให้ "การเข้าถึงความรู้" ง่ายกว่าที่เคย
แต่สิ่งที่ AI ยังทดแทนได้ยาก คือ
• การสร้างความไว้วางใจในกลุ่ม
• การรับฟังมุมมองที่แตกต่าง
• การจัดการความขัดแย้ง
• การสร้างความเป็นเจ้าของร่วม
• การช่วยให้ทีมตัดสินใจร่วมกัน
ด้วยเหตุนี้ บทบาทของ Facilitation จึงยิ่งมีความสำคัญในโลกการทำงานยุคใหม่

บทสรุป
Training ทำให้คน รู้มากขึ้น
Facilitation ทำให้ทีม คิดร่วมกันได้ดีขึ้น
Training สร้าง Knowledge
Facilitation สร้าง Collective Intelligence
องค์กรที่ประสบความสำเร็จในอนาคต
อาจไม่ใช่องค์กรที่มีหลักสูตรอบรมมากที่สุด
แต่คือองค์กรที่สามารถเปลี่ยน
"ความรู้ของแต่ละคน"
ให้กลายเป็น
"ปัญญาร่วมของทั้งทีม"
และเปลี่ยน
"การเรียนรู้"
ให้กลายเป็น
"การลงมือทำร่วมกัน"
นั่นคือคุณค่าที่ Facilitation มอบให้กับธุรกิจ
________________________________________
"Training helps people learn. Facilitation helps people learn, align, decide, and act together."
International Association of Facilitators (IAF) Thailand

สนใจ การฟา ในแบบของ IAF
FB: fb.com/IAFThailand

LINE OC: บุคคลที่สนใจ
https://bit.ly/IAFTHLOC
Passcode: iaf2023

11/08/2026

The Business of Facilitation
Why Every Leader Needs Facilitation?

สนใจ การฟา ในแบบของ IAF
FB: fb.com/IAFThailand

LINE OC: บุคคลที่สนใจ
https://bit.ly/IAFTHLOC
Passcode: iaf2023

ทำไม...ผู้นำทุกคนจึงควรมีทักษะ Facilitation

ในอดีต...
เราเชื่อว่าผู้นำที่ดี คือคนที่ "มีคำตอบ"
เป็นคนที่ตัดสินใจเร็ว สั่งการเก่ง แก้ปัญหาได้ และรู้มากกว่าทีม

แต่โลกในปัจจุบันไม่เหมือนเดิมอีกแล้ว
วันนี้ ปัญหาส่วนใหญ่ไม่ได้มีคำตอบเดียว
ความรู้กระจายอยู่ในคนหลายฝ่าย
ธุรกิจเปลี่ยนแปลงรวดเร็ว
และ AI ก็สามารถให้ข้อมูลได้ภายในไม่กี่วินาที
คำถามสำคัญจึงไม่ใช่ "ใครรู้มากที่สุด?" แต่คือ
"ใครสามารถดึงศักยภาพของคนทั้งทีมออกมาได้ดีที่สุด?"
นั่นคือเหตุผลที่ผู้นำยุคใหม่ต้องมีทักษะ Facilitation

Leadership ไม่ใช่การมีคำตอบทั้งหมด
ผู้นำหลายคนรู้สึกกดดันว่าต้องตอบได้ทุกเรื่อง
แต่ในโลกของความซับซ้อน (Complexity)
ไม่มีใครรู้ทุกอย่าง
สิ่งที่ทีมต้องการจากผู้นำ จึงไม่ใช่ "คำตอบทั้งหมด"
แต่คือคนที่สามารถ
• สร้างพื้นที่ให้ทุกคนกล้าคิด
• เปิดโอกาสให้ทุกเสียงมีคุณค่า
• ช่วยให้ทีมเข้าใจปัญหาร่วมกัน
• พาทีมค้นหาคำตอบที่ดีที่สุดร่วมกัน
• เปลี่ยนความคิดเห็นที่หลากหลาย
ให้กลายเป็นการตัดสินใจร่วม

นี่คือหัวใจของ Facilitation

ผู้นำที่เก่ง ไม่ได้คิดคนเดียว
องค์กรจำนวนมากมีคนเก่งเต็มไปหมด
แต่กลับประชุมแล้วไม่ได้คำตอบ ไม่ใช่เพราะคนไม่เก่ง
แต่เพราะ "กระบวนการ" ยังไม่ช่วยให้ทุกคนคิดร่วมกัน
เมื่อไม่มีการ Facilitate
คนเสียงดังมักมีอิทธิพลมากกว่าคนที่มีไอเดียดี
คนที่เงียบมักไม่กล้าเสนอความคิดเห็น
การประชุมจึงกลายเป็นการรับฟัง มากกว่าการร่วมสร้าง
ในทางกลับกัน
เมื่อมี Facilitation ที่ดี
ทุกคนมีโอกาสคิด
ทุกคนมีโอกาสพูด
ทุกคนมีโอกาสสร้างคำตอบร่วมกัน
ผลลัพธ์ที่ได้จึงมักมีคุณภาพมากกว่า และได้รับการยอมรับมากกว่า

Facilitation ไม่ใช่การควบคุมคน
หลายคนเข้าใจผิดว่า Facilitation คือการควบคุมการประชุม
แท้จริงแล้ว Facilitation คือการออกแบบ "กระบวนการ"
เพื่อให้กลุ่มสามารถคิด เรียนรู้ ตัดสินใจ และลงมือทำร่วมกันได้อย่างมีประสิทธิภาพ
Facilitator ไม่ได้เป็นเจ้าของคำตอบ
แต่เป็นผู้ช่วยให้กลุ่มค้นพบคำตอบของตนเอง
เมื่อผู้นำมีทักษะนี้
เขาจะเปลี่ยนบทบาทจาก
คนที่พูดมากที่สุด เป็น
คนที่ทำให้คนอื่นคิดได้มากที่สุด

แล้วองค์กรจะได้อะไร?
เมื่อผู้นำใช้ Facilitation อย่างเหมาะสม
องค์กรมักเห็นการเปลี่ยนแปลงในหลายด้าน
• การประชุมมีคุณภาพมากขึ้น
• คนกล้าแสดงความคิดเห็นมากขึ้น
• เกิดความร่วมมือระหว่างฝ่ายงาน
• การตัดสินใจมีข้อมูลรอบด้าน
• ทีมมีความเป็นเจ้าของผลลัพธ์มากขึ้น
• การเปลี่ยนแปลงเกิดขึ้นง่ายขึ้น เพราะทุกคนมีส่วนร่วมตั้งแต่ต้น
Facilitation จึงไม่ใช่เพียง "ทักษะการประชุม"
แต่เป็นความสามารถสำคัญขององค์กรยุคใหม่

ผู้นำในยุค AI
AI สามารถสรุปรายงาน
วิเคราะห์ข้อมูล
เขียนแผนธุรกิจ
และตอบคำถามได้รวดเร็ว
แต่ AI ยังไม่สามารถสร้าง
ความไว้วางใจ
ความรู้สึกเป็นเจ้าของ
การรับฟังอย่างลึกซึ้ง
และการมีส่วนร่วมของมนุษย์ได้อย่างแท้จริง
นั่นคือพื้นที่ที่ Facilitation จะยิ่งมีคุณค่ามากขึ้น
อนาคตของผู้นำ จึงอาจไม่ใช่
"คนที่รู้มากที่สุด"
แต่คือ
"คนที่ทำให้คนรอบตัวเก่งขึ้น"

บทสรุป
Leadership คือการสร้างผลลัพธ์ผ่านผู้คน
Facilitation คือการปลดล็อกศักยภาพของผู้คน
เมื่อทั้งสองสิ่งทำงานร่วมกัน
ทีมจะไม่ได้เพียงทำงานได้ดีขึ้น
แต่จะเรียนรู้ เติบโต และสร้างนวัตกรรมร่วมกันได้อย่างต่อเนื่อง
ในโลกที่เต็มไปด้วยความไม่แน่นอน
ผู้นำอาจไม่จำเป็นต้องมีทุกคำตอบ
แต่ควรรู้วิธีตั้งคำถาม
รับฟังอย่างแท้จริง
และสร้างพื้นที่ที่ทำให้ "คำตอบที่ดีที่สุดของทีม" ได้เกิดขึ้น
เพราะนั่นคือหัวใจของ Facilitation

"The role of the leader is shifting from providing answers to enabling collective intelligence."
International Association of Facilitators (IAF) Thailand

สนใจ การฟา ในแบบของ IAF
FB: fb.com/IAFThailand

LINE OC: บุคคลที่สนใจ
https://bit.ly/IAFTHLOC
Passcode: iaf2023

06/08/2026

ขอบคุณคณาจารย์และนักศึกษา
คณะวิทยาศาสตร์ มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีพระจอมเกล้าธนบุรี (KMUTT)
และ บุคคลทั่วไป ที่สนใจ
ที่ให้โอกาส IAF Thailand ได้ร่วมแบ่งปัน
พลังของ Facilitation ในกิจกรรม
Pro Bono Facilitation เมื่อวันที่ 3 สิงหาคม 2569

ครั้งนี้ผมและพี่นา ได้ร่วมกัน
จัด Mini Workshop เพื่อเปิดมุมมองใหม่
เกี่ยวกับการเรียนรู้และการมีส่วนร่วมในห้องเรียน

ผมได้แบ่งปันหัวข้อ
✅ What is Facilitation?
✅ Why Facilitation?
✅ How to Facilitate?
✅ Facilitator แตกต่างจาก
Trainer, Teacher, Coach และ Consultant อย่างไร
✅ Learning Facilitation
เพียงเพิ่ม Facilitation แค่ 5–10 นาที ในคาบเรียน
ก็สามารถเปลี่ยนบรรยากาศการเรียนรู้ให้ผู้เรียนมีส่วนร่วมมากขึ้น

ส่วนพี่นา ได้แบ่งปัน
✨ 10 เทคนิคการสร้างการเรียนรู้
จากแนวคิด Training from the Back of the Room
ที่สามารถนำไปประยุกต์ใช้ได้ทันที

สิ่งที่น่าประทับใจที่สุด
ไม่ใช่เพียงการได้บรรยาย แต่คือการได้เห็นผู้เข้าร่วม

* กล้าคิด
* กล้าพูด
* กล้าตั้งคำถาม
* แลกเปลี่ยนความคิดเห็นกันอย่างเปิดใจ

บรรยากาศในห้องเต็มไปด้วยพลังการเรียนรู้
และยิ่งตอกย้ำความเชื่อของพวกเราว่า

> ผู้เรียนไม่จำเป็นต้องเรียนมากขึ้น
แต่ควรได้ "มีส่วนร่วม" มากขึ้น

Facilitation ไม่ได้เป็นเรื่องของการใช้เครื่องมือที่ซับซ้อนเสมอไป
หลายครั้ง...เพียงเพิ่มช่วงเวลาแห่งการตั้งคำถาม การให้ผู้เรียนได้คิด ได้คุย และได้สะท้อนความคิด เพียง 5–10 นาที ก็สามารถสร้างความแตกต่างให้กับทั้งคาบเรียนได้

ขอบคุณคณาจารย์ นักศึกษา และ
ทีมงานทุกท่านที่ร่วมเปิดพื้นที่แห่งการเรียนรู้ในครั้งนี้

หวังเป็นอย่างยิ่งว่า เมล็ดพันธุ์เล็ก ๆ ของ Learning Facilitation
จะเติบโตและช่วยสร้างห้องเรียนที่ผู้เรียน
ได้คิด ได้ลงมือทำ และได้เรียนรู้ร่วมกันมากยิ่งขึ้น

IAF Thailand
Changing Meetings, Changing Learning, Changing Organizations.

06/08/2026

🤖 อนาคตของ Facilitation ในยุค AI

สนใจ การฟา ในแบบของ IAF
FB: fb.com/IAFThailand

LINE OC: บุคคลที่สนใจ
https://bit.ly/IAFTHLOC
Passcode: iaf2023

เมื่อ AI ตอบได้เร็วขึ้น... มนุษย์จึงต้อง "คิดร่วมกัน" ให้เก่งขึ้น
ไม่กี่ปีที่ผ่านมา
หลายคนเริ่มถามว่า

"เมื่อ AI ตอบคำถามได้ทุกเรื่อง"
Facilitator จะยังจำเป็นอยู่หรือไม่?

บางคนถึงกับเชื่อว่า อีกไม่นาน
AI จะออกแบบ Workshop
สรุปการประชุม
สร้างไอเดีย
วิเคราะห์ข้อมูล
และอาจทำหน้าที่แทน Facilitator ได้ทั้งหมด

คำถามคือ... จริงหรือ?

AI กำลังเปลี่ยน "คุณค่าของความรู้"
ในอดีต คนที่มีความรู้มากที่สุด
มักเป็นคนที่มีอำนาจมากที่สุด

แต่วันนี้... AI สามารถ
ค้นหา
สรุป
เปรียบเทียบ
และสร้างคำตอบ
ได้ภายในไม่กี่วินาที
สิ่งที่เคยเป็น "ข้อได้เปรียบ"
กำลังกลายเป็น "สิ่งที่ทุกคนเข้าถึงได้"

แต่ AI ยังทำแทนไม่ได้...
AI ตอบคำถามได้ แต่ยังไม่สามารถ
สร้างความไว้วางใจระหว่างผู้คน
AI วิเคราะห์ข้อมูลได้ แต่ยังไม่สามารถ
ทำให้คนที่เห็นต่าง ร่วมกันสร้างคำตอบได้
AI สร้างไอเดียได้ แต่ยังไม่สามารถ
ทำให้ผู้คนรู้สึกว่า "นี่คือไอเดียของพวกเรา"

เพราะการเปลี่ยนแปลงในองค์กร
ไม่ได้เกิดจาก คำตอบที่ดีที่สุด เพียงอย่างเดียว

แต่เกิดจาก การที่ผู้คนยอมรับ เข้าใจ และลงมือทำร่วมกัน

โลกยุค AI
ทำให้ Facilitation สำคัญกว่าเดิม
เมื่อข้อมูลหาได้ง่าย
ความท้าทายขององค์กร
จึงไม่ใช่ "ขาดคำตอบ"
แต่คือ
* มีข้อมูลมากเกินไป
* มีมุมมองที่แตกต่างมากขึ้น
* การตัดสินใจซับซ้อนขึ้น
* การเปลี่ยนแปลงเกิดเร็วขึ้น
* ทีมทำงานข้ามสายงาน ข้ามประเทศ และข้ามวัฒนธรรมมากขึ้น

ทั้งหมดนี้
ไม่สามารถแก้ได้ด้วย AI เพียงอย่างเดียว
แต่ต้องอาศัย Collective Intelligence
หรือ
ปัญญาร่วมของมนุษย์

บทบาทของ Facilitator กำลังเปลี่ยนไป
อดีต
Facilitator
อาจเป็นคนที่
ออกแบบกิจกรรม
ตั้งคำถาม
และสรุปบทเรียน
อนาคต
Facilitator
จะต้องสามารถ

🤖 ใช้ AI ช่วยวิเคราะห์ข้อมูล
🤖 ใช้ AI สร้างทางเลือกที่หลากหลาย
🤖 ใช้ AI เตรียม Workshop ได้เร็วขึ้น
แต่ในขณะเดียวกัน ก็ต้องช่วยให้มนุษย์
คิดอย่างมีวิจารณญาณ
ตั้งคำถามกับคำตอบของ AI
สร้างความเข้าใจร่วม
และตัดสินใจร่วมกัน

AI
จึงไม่ใช่คู่แข่งของ Facilitator
แต่เป็น ผู้ช่วย (Co-Facilitator)
ที่ทำให้ Facilitator มีเวลามากขึ้น
ในการทำสิ่งที่ AI ยังทำไม่ได้

สิ่งที่ AI ทำได้
✅ ค้นหาข้อมูล
✅ สรุปข้อมูล
✅ วิเคราะห์ข้อมูล
✅ สร้างตัวเลือก
✅ ร่าง Workshop

สิ่งที่มนุษย์ยังต้องทำ
❤️ สร้างความไว้วางใจ
👂 รับฟังอย่างลึกซึ้ง
🤝 จัดการความขัดแย้ง
🌱 สร้าง Psychological Safety
🎯 สร้างความเป็นเจ้าของร่วม
🚀 เปลี่ยนการสนทนา
ให้กลายเป็นการลงมือทำ

เพราะอนาคต
ไม่ได้แข่งขันกันว่า
"ใครใช้ AI เก่งกว่า"
แต่แข่งขันกันว่า
"ใครสามารถทำให้มนุษย์และ AI ทำงานร่วมกันได้ดีกว่า"
และนี่คือบทบาทใหม่ของ Facilitation
จากเดิมที่ช่วยให้ "คนคุยกับคน"
กำลังขยายไปสู่ "คนคุยกับ AI และคนคุยกันเอง"
เพื่อสร้างการตัดสินใจที่มีคุณภาพมากขึ้น

Facilitation
จึงไม่ใช่ทักษะที่ AI จะมาแทน
แต่เป็นหนึ่งในทักษะที่ ยิ่งสำคัญขึ้น

เมื่อ AI ฉลาดขึ้น
เพราะยิ่ง AI ให้คำตอบได้เร็วเท่าไร
มนุษย์ก็ยิ่งต้องเก่งขึ้นในการ
ตั้งคำถาม
รับฟัง
คิดร่วมกัน
ตัดสินใจร่วมกัน
และสร้างความเปลี่ยนแปลงร่วมกัน

คำถามชวนคิด
อีก 5 ปีข้างหน้า...
องค์กรของคุณ
จะได้เปรียบจากการมี
AI ที่ฉลาดที่สุด หรือ
ทีมที่สามารถใช้ AI เพื่อคิดและตัดสินใจร่วมกันได้ดีที่สุด?

📚 อ้างอิง

* World Economic Forum, The Future of Jobs Report 2025 — ทักษะด้านการคิดวิเคราะห์ การทำงานร่วมกัน และภาวะผู้นำ ยังคงเป็นทักษะสำคัญในยุค AI
* Microsoft, 2025 Work Trend Index — แนวคิด **Frontier Firm** และการทำงานร่วมกันระหว่างมนุษย์กับ AI
* Google DeepMind, The AI Opportunity Agenda — AI ช่วยเพิ่มศักยภาพการทำงาน แต่การนำไปใช้ให้เกิดผลลัพธ์ยังต้องอาศัยมนุษย์และองค์กร
* McKinsey & Company, The State of AI — องค์กรที่สร้างคุณค่าจาก AI ได้สูง ไม่ได้เปลี่ยนแค่เทคโนโลยี แต่เปลี่ยนวิธีทำงานและการตัดสินใจของผู้คน

สนใจ การฟา ในแบบของ IAF
FB: fb.com/IAFThailand

LINE OC: บุคคลที่สนใจ
https://bit.ly/IAFTHLOC
Passcode: iaf2023