22/06/2026
อาการสับสนเรื่องเวลา (time disorientation) เป็นอาการที่พบได้บ่อยในผู้ที่มีภาวะสมองเสื่อม โดยเฉพาะในระยะเริ่มต้นถึงระยะกลาง
--
- ความจำระยะสั้นเริ่มบกพร่อง ทำให้จำเหตุการณ์ล่าสุดไม่ได้
- ความทรงจำเก่า ๆ ยังคงชัดเจนอยู่ จึงนำกิจวัตรในอดีตมาเชื่อว่าเป็นสิ่งที่กำลังทำอยู่ในปัจจุบัน
- มีปัญหาในการรับรู้วัน เวลา หรือการลำดับเหตุการณ์ว่าอะไรเกิดขึ้นก่อนหลัง
- สมองพยายามเติมเต็มข้อมูลที่ขาดหายไปโดยไม่ได้ตั้งใจ (confabulation)
ผู้ป่วยอาจสับสนได้ว่า
- วันนี้เป็นวันอะไร เดือนอะไร หรือปีอะไร
- เวลาตอนนี้เป็นเช้าหรือเย็น
- เหตุการณ์ที่เกิดขึ้นเมื่อวานเกิดขึ้นเมื่อหลายปีก่อน หรือในทางกลับกัน
- คนที่เสียชีวิตไปแล้วเหมือนยังมีชีวิตอยู่
- บ้านปัจจุบันคือบ้านหลังเก่า หรือคิดว่าตัวเองอายุน้อยกว่าความเป็นจริง
---
สิ่งสำคัญคืออย่างที่คุณพูดว่า “เราไม่ควรทำให้เขารู้สึกผิด”
การพยายามโต้แย้งว่า “ไม่จริงนะ” มักทำให้ผู้ป่วยรู้สึกสับสน อับอาย หรือโกรธ เพราะสำหรับเขา สิ่งที่พูดนั้นคือความจริง
แนวทางที่แนะนำคือการใช้หลักการของ “การเข้าไปอยู่ในโลกของเขา” หรือการสื่อสารแบบยอมรับความรู้สึก (validation approach)
- อย่างไรก็ตาม การ “เข้าไปในโลกของเขา” ไม่ได้หมายความว่าต้องโกหกทุกเรื่อง
- แต่คือการให้ความสำคัญกับความรู้สึกมากกว่าความถูกต้องของข้อเท็จจริงในขณะนั้น
#เป้าหมายไม่ใช่การพิสูจน์ว่าใครถูกหรือผิด #แต่คือการทำให้เขารู้สึกปลอดภัย #มีคุณค่า #และลดความกังวลลง
