22/08/2026
🌱 สารกำจัดวัชพืช Paraquat มีผลต่อ "เชื้อราขาว" อย่างไร?
หลายคนอาจคิดว่า...
เมื่อใช้สารกำจัดวัชพืช เชื้อราขาวที่เป็นชีวภัณฑ์ก็คงถูกทำลายไปทั้งหมด
แต่ผลการวิจัยกลับพบว่า...
ความจริงซับซ้อนกว่านั้น
แม้ paraquat dichloride จะส่งผลกระทบต่อการเจริญของเชื้อราขาว (Beauveria bassiana) แต่เชื้อราที่รอดชีวิตยังคงมีความสามารถในการเข้าทำลายเพลี้ยแป้งได้ในระดับที่ดี
🍄 Paraquat มีผลต่อ "สปอร์" ในช่วงแรก
สปอร์ คือจุดเริ่มต้นของชีวิตเชื้อรา
งานวิจัยพบว่า
🔹 เมื่อประเมินหลังเพาะเลี้ยง 1 วัน
ที่ความเข้มข้น 1×10⁵ สปอร์/มล.
ไม่พบการงอกของสปอร์เลย (0 cfu/plate)
แสดงว่า paraquat มีผลยับยั้งการงอกของสปอร์ในระยะเริ่มต้นอย่างชัดเจน
แต่เมื่อเวลาผ่านไป
🔹 หลังเพาะเลี้ยง 3 วัน
ที่ความเข้มข้น 1×10⁴ สปอร์/มล.
พบว่าสปอร์ยังสามารถงอกได้ 145 cfu/plate หรือมีอัตราการอยู่รอดประมาณ 57.4%
สะท้อนว่า สปอร์บางส่วนสามารถฟื้นตัวและงอกได้ แม้จะได้รับผลกระทบจากสารกำจัดวัชพืช
🌿 เส้นใยยังเติบโตได้...แต่ช้าลง
สำหรับเชื้อราที่เจริญเป็นเส้นใยแล้ว
Paraquat ไม่ได้หยุดการเจริญทั้งหมด
แต่ทำให้การเติบโตช้าลงอย่างเห็นได้ชัด
ผลการทดลองพบว่า
📌 อายุเชื้อ 7 วัน
เส้นผ่านศูนย์กลางโคโลนี 1.57 ซม.
ขณะที่ชุดควบคุมอยู่ที่ 2.72 ซม.
📌 อายุเชื้อ 14 วัน
เส้นผ่านศูนย์กลางเพิ่มเป็น 2.60 ซม.
ส่วนชุดควบคุมขยายได้ 5.32 ซม.
จึงอาจกล่าวได้ว่า
Paraquat มีผลชะลอการเจริญของเชื้อราขาว แต่ไม่ได้ทำให้เชื้อหยุดเติบโตโดยสิ้นเชิง
🐞 แล้วเชื้อราที่ยังรอด...ยังฆ่าเพลี้ยได้หรือไม่?
นี่คือประเด็นที่น่าสนใจที่สุดของงานวิจัย
นักวิจัยนำสปอร์ที่รอดจากการเพาะเลี้ยงร่วมกับ paraquat ไปทดสอบกับเพลี้ยแป้งสีชมพูมันสำปะหลัง
ผลพบว่า
✅ วันที่ 7 ติดเชื้อได้ 12.56%
✅ วันที่ 10, 14 และ 21 อยู่ที่ 37.95%
แม้ตัวเลขจะสูงกว่าชุดควบคุมที่ไม่ได้ผสมสารเคมี (33.28% ในวันที่ 21) แต่ เมื่อวิเคราะห์ทางสถิติแล้ว ไม่แตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญ
นั่นหมายความว่า
สปอร์ที่รอดชีวิตยังคงรักษาความสามารถในการเข้าทำลายเพลี้ยไว้ได้ดี
🌾 ข้อคิดสำหรับการจัดการแปลงเกษตร
งานวิจัยนี้สะท้อนให้เห็นว่า
การใช้สารกำจัดวัชพืชร่วมกับชีวภัณฑ์ ไม่ควรตัดสินจากผลในระยะสั้นเพียงอย่างเดียว
ควรพิจารณาหลายด้าน เช่น
✅ สารมีผลต่อการงอกของสปอร์มากน้อยเพียงใด
✅ เชื้อราที่ยังรอดสามารถเจริญต่อได้หรือไม่
✅ หลังรอดแล้ว ยังมีประสิทธิภาพในการควบคุมแมลงหรือไม่
การเข้าใจข้อมูลเหล่านี้ จะช่วยให้เกษตรกรวางแผนการใช้ชีวภัณฑ์และสารเคมีร่วมกันได้อย่างเหมาะสม และสอดคล้องกับแนวทางการจัดการศัตรูพืชแบบผสมผสาน (IPM)
💚 สรุป
งานวิจัยพบว่า Paraquat ส่งผลกระทบต่อเชื้อราขาวในระดับปานกลาง
ลดการงอกของสปอร์ในช่วงแรก
ทำให้เส้นใยเติบโตช้าลง
แต่ เชื้อราที่รอดชีวิตยังคงมีประสิทธิภาพในการเข้าทำลายเพลี้ยแป้งได้ดี และไม่แตกต่างจากเชื้อราปกติในทางสถิติ
จึงแสดงให้เห็นว่า การประเมินความเหมาะสมของการใช้ชีวภัณฑ์ร่วมกับสารเคมี ควรพิจารณาทั้ง "ผลต่อการเจริญของเชื้อ" และ "ประสิทธิภาพในการควบคุมศัตรูพืช" ควบคู่กัน
📖 หากคุณสนใจงานวิจัยด้านชีวภัณฑ์ การจัดการศัตรูพืช และเกษตรปลอดภัย อย่าลืมติดตามเพจของเรา เพื่ออัปเดตองค์ความรู้ที่อ้างอิงจากงานวิจัยอย่างต่อเนื่อง
📚 เครดิตแหล่งข้อมูล
จันทิมา จันทนพิมพ์, ศิวิลัย สิริมังครารัตน์ และ วีระศักดิ์ ศักดิ์ศิริรัตน์. ผลของสารเคมีป้องกันกำจัดศัตรูพืชต่อการเจริญและประสิทธิภาพของเชื้อราขาว Beauveria bassiana (Balsamo) Vuillemin ในการควบคุมเพลี้ยแป้งสีชมพูมันสำปะหลัง. วารสารวิทยาศาสตร์ มหาวิทยาลัยขอนแก่น ปีที่ 43 ฉบับที่ 3 (2558).
บทความโดย : THAI GREEN AGRO
#เชื้อราขาว #ชีวภัณฑ์ #เพลี้ยแป้ง #เกษตรปลอดภัย #งานวิจัยการเกษตร #เกษตรยั่งยืน