11/12/2025
คำว่า **"ทองคำขาว"** ในประเทศไทย เป็นคำที่มีความกำกวมและมักสร้างความสับสนอย่างมากในวงการเครื่องประดับและนักสะสม เพราะถูกนำไปใช้เรียกโลหะมีค่า 2 ชนิดที่แตกต่างกันโดยสิ้นเชิง ได้แก่ **แพลตินัม (Platinum)** และ **ทองขาว (White Gold)**
เพื่อให้ข้อมูลครบถ้วนทุกมิติ จะขอแยกอธิบายตามหลักวิทยาศาสตร์ แร่วิทยา และโลหะวิทยา ดังนี้
---
# # # 1. แพลตินัม (Platinum) : ทองคำขาวที่แท้จริง (ในทางธาตุ)
ในทางสากลและทางเคมี เมื่อพูดถึงโลหะสีขาวล้ำค่า จะหมายถึงธาตุ **Platinum (Pt)**
# # # # มิติทางแร่วิทยา (Mineralogy)
แพลตินัม เป็นธาตุโลหะทรานซิชัน (Transition Metal) เลขอะตอม 78 จัดอยู่ในกลุ่ม **PGMs (Platinum Group Metals)** ในธรรมชาติมักไม่พบเป็นก้อนบริสุทธิ์ 100% แต่จะพบในรูปแบบของแร่ประกอบ หรือสินแร่ ดังนี้:
* **Native Platinum:** แพลตินัมธรรมชาติที่พบเป็นเกล็ด (Flakes) หรือก้อน (Nuggets) มักมีธาตุอื่นในกลุ่มเดียวกันปนอยู่ เช่น อิริเดียม (Iridium) หรือ ออสเมียม (Osmium)
* **Sperrylite ($PtAs_2$):** แร่แพลตินัมอาร์เซไนด์ เป็นสินแร่สำคัญของแพลตินัม รูปผลึกมักเป็นลูกบาศก์ (Cubic) พบมากในแคนาดา
* **Cooperite ($PtS$):** แร่แพลตินัมซัลไฟด์ เป็นแหล่งสำคัญอีกแหล่งหนึ่ง มักพบในแหล่งแร่ Bushveld Igneous Complex ในแอฟริกาใต้
* **Braggite (($Pt, Pd, Ni)S$):** แร่ซัลไฟด์ที่มีทั้งแพลตินัม แพลเลเดียม และนิกเกิล
# # # # มิติทางกายภาพและเคมี
* **ความหนาแน่น:** สูงมาก (ประมาณ 21.45 g/cm³) ทำให้เครื่องประดับแพลตินัมมีน้ำหนักมากกว่าทองคำเมื่อเทียบในขนาดเท่ากัน
* **ความแข็ง:** แข็งกว่าทองคำ แต่มีความเหนียว (Ductility) สูงมาก เมื่อเกิดรอยขีดข่วน เนื้อโลหะจะไม่หลุดหายไปแต่จะแค่ "ย้ายที่" (Displace) ทำให้สามารถขัดเงากลับมาเหมือนเดิมได้โดยน้ำหนักไม่หาย
* **ความเป็นเลิศ:** ทนทานต่อการกัดกร่อนสูงมาก ไม่เป็นสนิม ไม่หมอง และไม่ก่อให้เกิดอาการแพ้ (Hypoallergenic) จึงเหมาะกับผู้ที่มีผิวแพ้ง่าย
---
# # # 2. ทองขาว (White Gold) : ทองคำผสม (Alloy)
นี่คือสิ่งที่คนส่วนใหญ่ในตลาดเครื่องประดับเข้าใจว่าเป็น "ทองคำขาว" แต่ในทางเทคนิคคือ **"ทองคำสีขาว"**
# # # # มิติทางส่วนประกอบ (Composition)
ทองขาว ไม่ใช่แร่ธาตุชนิดหนึ่ง แต่เป็น **โลหะผสม (Alloy)** ที่เกิดจากการนำ **ทองคำแท้ (Gold - Au)** ซึ่งมีสีเหลือง มาผสมกับโลหะอื่นที่มีสีขาว เพื่อ "ฟอก" สีเหลืองของทองให้จางลง โลหะที่นำมาผสม (Alloying metals) ได้แก่:
* **แพลเลเดียม (Palladium):** อยู่ในตระกูลเดียวกับแพลตินัม ทำให้ทองขาวมีเกรดดี ราคาสูง เหนียว และไม่ก่อให้เกิดการแพ้
* **นิกเกิล (Nickel):** ราคาถูก ทำให้ทองแข็งและขาว แต่ผู้สวมใส่บางคนอาจเกิดอาการแพ้ (Nickel Allergy)
* **เงิน (Silver) และ สังกะสี (Zinc):** ใช้ผสมเพื่อปรับคุณสมบัติทางกายภาพและสี
# # # # มิติเรื่อง "กะรัต" (Karat)
เนื่องจากมีทองคำเป็นส่วนประกอบหลัก ทองขาวจึงมีการระบุความบริสุทธิ์เป็น K (Karat) เหมือนทองคำปกติ:
* **18K White Gold:** มีทองคำ 75% + โลหะสีขาว 25% (มาตรฐานสากลและงานจิวเวลรี่ชั้นสูง)
* **14K White Gold:** มีทองคำ 58.5% + โลหะสีขาว 41.5%
# # # # การชุบ (Plating)
โดยธรรมชาติ ทองขาวจะมีสี "ขาวอมเหลืองอ่อนๆ" (Off-white) เพราะยังมีทองคำผสมอยู่มาก ดังนั้นในขั้นตอนสุดท้ายของการผลิต จึงต้องชุบด้วย **โรเดียม (Rhodium)** ซึ่งเป็นโลหะตระกูลแพลตินัมที่แพงระยับและมีความขาววาววับ เพื่อให้ชิ้นงานดูขาวสะอาดตา
---
# # # 3. บทสรุปเปรียบเทียบ: แพลตินัม vs ทองขาว
เพื่อให้เห็นภาพชัดเจนสำหรับการสะสมและการเลือกซื้อ:
* **ความบริสุทธิ์:**
* **แพลตินัม:** มักใช้ที่ความบริสุทธิ์ 90-95% (Pt900, Pt950)
* **ทองขาว:** มักใช้ที่ความบริสุทธิ์ 75% (18K)
* **สีและการดูแลรักษา:**
* **แพลตินัม:** ขาวถาวรโดยธรรมชาติ ไม่ต้องชุบซ้ำ
* **ทองขาว:** ขาวเพราะชุบโรเดียม เมื่อใช้งานไปนานๆ น้ำยาชุบจะจางลงจนเห็นสีนวลเหลืองของเนื้อทอง ต้องนำไปชุบใหม่
* **ราคา:**
* **แพลตินัม:** โดยทั่วไปราคาของชิ้นงานสำเร็จรูปจะสูงกว่าทองขาวประมาณ 2-3 เท่า เนื่องจากผลิตยากกว่า ต้องใช้อุณหภูมิหลอมเหลวสูงกว่า และมีความหนาแน่นมากกว่า (ใช้เนื้อโลหะมากกว่าในรูปทรงเดียวกัน)
* **ทองขาว:** ราคาสูงตามราคาทองคำโลก แต่ถูกกว่าแพลตินัม
* **ชื่อเรียกในตลาดไทย:**
* ระวังคำว่า "ทองขาว" (White Gold) กับ "ทองคำขาว" (Platinum) บางร้านอาจใช้สลับกัน
* **ทริคสำหรับนักสะสม:** ให้ดูที่ **Stamp** หรือตราประทับที่ตัวเรือน
* ถ้าตีตรา **Pt** หรือ **Pt950** = แพลตินัม (Platinum)
* ถ้าตีตรา **18K**, **750**, **14K** = ทองขาว (White Gold)
**สรุป:** หากพูดในมุมของ "แร่" ทองคำขาวคือ **Platinum** และสินแร่ในกลุ่ม PGM แต่หากพูดในมุมของ "เครื่องประดับทั่วไป" มักหมายถึง **Alloy ของทองคำกับโลหะอื่น** การแยกแยะต้องดูที่องค์ประกอบเคมีและตราประทับเป็นหลัก
🙏❤️❤️❤️🙏
ขอบคุณผู้เรียบเรียงเขียนข้อมูล เพื่อความเข้าใจที่ถูกต้องค่ะ
Cr: Bunchong