07/06/2016
เกาะบาหลีห่างจากกรุงเทพสองพันกว่ากิโล ใช้เวลาในการบินประมาณสี่ชั่วโมง มองออกจากหน้าต่างเครื่องบินตอนลง เห็นทะเลน้ำใสพอสมควร ใช้ได้ แต่ก็ไม่สวยเท่ามัลดีฟ
ป่าไม้ที่เกาะบาหลียังอุดมสมบูรณ์ มีต้นไม้ใหญ่มากมายเหมาะกับการท่องเที่ยวเชิงนิเวศ (ecotourism ) คนฟื้นเมืองปลูกข้าวเป็นอาหารหลัก ดินดีเพราะเป็นดินภูเขาไฟ ปลูกอะไรก็งาม ชาวนาที่นี้ปลูกข้าวบนภูเขา ระเบียงนาข้าวสีเขียวสวยด้วยต้นข้าว ถ่ายภาพออกมาสวยงามมากครับ
ผมได้ไปชมไร่กาแฟ และได้ชิมกาแฟที่แฟงที่สุดในโลกครับ คือ"กาแฟขี้ชะมด"
(Kopi Luwak)
รสชาตินุ่มนวลกลมกล่อม และกลิ่นหอมชวนหลงใหล ซึ่งราคาในปัจจุบันนี้ที่กรุงเทพ ตกอยู่ที่แก้วละ 500-1,000 บาท เหตุที่ราคาแพงขนาดนี้ ก็เพราะว่ากระบวนการผลิตนั้นซับซ้อนและต้องพิถีพิถันเป็นอันมาก
กาแฟขี้ชะมด ถือกำเนิดขึ้นมาจากประเทศอินโดนีเซีย บนเกาะสุมาตรา โดยชาวบ้านเข้าไปเดินป่าแล้วบังเอิญเห็นขี้ชะมดที่มีเมล็ดกาแฟปนอยู่ แล้วเกิดเสียดาย จึงได้นำเมล็ดกาแฟนั้นมาล้างทำความสะอาดแล้วนำไปคั่ว บด และชงดื่ม ปรากฏว่าได้กาแฟที่มีรสชาติดีมาก จึงได้เริ่มมีการเลี้ยงชะมดไว้ในไร่กาแฟ และกลายเป็นธุรกิจที่สร้างกำไรให้อย่างมาก
ส่วนกระบวนการผลิตกาแฟขี้ชะมดนั้นก็มีอยู่หลายขั้นตอน อย่างในไร่กาแฟที่มีการเลี้ยงชะมดเพื่อทำกาแฟขี้ชะมดนั้น เมื่อปลูกกาแฟ (สายพันธุ์โรบัสต้า) แล้ว รอจนผลกาแฟสุกได้ที่ ก็จะให้เจ้าชะมดมากินผลกาแฟพวกนี้ ซึ่งต้องใช้ชะมดสายพันธุ์เอเชีย (Asia Palm Civet) โดยในประเทศอินโดนีเซีย ต้นกำเนิดของกาแฟขี้ชะมด ชาวพื้นเมืองจะเรียกชะมดว่า “ลูแว็ค” (Luwak) ที่มาเลเซียเรียกว่า"toddycat"
เมื่อชะมดกินผลกาแฟสุกเข้าไปแล้ว กรดและเอ็นไซม์ในกระเพาะของชะมดจะทำปฏิกิริยาเคมีกับผลกาแฟ ลักษณะคล้ายกับการหมัก โดยกระเพาะจะย่อยเฉพาะเปลือกและเนื้อของเมล็ดกาแฟ เหลือแต่กะลากาแฟ (เมล็ดกาแฟ) ที่ย่อยไม่ได้แล้วก็ขับถ่ายออกมา จากนั้นคนก็จะไปเก็บขี้ชะมด แล้วแยกเอาเฉพาะเมล็ดกาแฟออกมาไปทำความสะอาด แล้วตาให้แห้ง สุดท้ายก็นำมาคั่ว จนได้เป็นเมล็ดกาแฟคั่วที่สมบูรณ์ สามารถนำมาบดและชงดื่มได้ต่อไป
คนอินโดนีเซียขายกาแฟขี้ชะมดบอกผมว่า จะดื่มกาแฟชะมดให้ออกรส จะต้องไม่ใส่นมลงในกาแฟ แต่ถ้าชอบหวานก็ใส่น้ำตาลมะพร้าวได้บ้าง แล้วคนกาแฟในถ้วยหลายๆครั้ง รอให้กากกาแฟ ซึ่งจะเขาไม่กรองออก ให้ตกตระกรเสียก่อนจึงดื่ม ส่วนน้ำที่ใช้ชงกาแฟ ต้องใช้น้ำแร่เท่านั้นครับ (ถ้าใช้น้ำแร่ Evian คงต้องเพิ่มราคาขายกาแฟ)
เด็กสาวชงกาแฟหน้าตาสวยดีผมเลยถ่ายภาพมาให้ดู เธอเป็นลูกคนที่สี่ของครอบครัว คนอินโดนีเซียทั่วไปเรียกชื่อเธอเล่นว่า "กะตุด" ชื่อน่ารักดีครับ ส่วนคนคั่วเมล็ดกาแฟแก่หน่อย เป็นโรคคอหอยพอก ก็ส่งภาพมาให้ดูเช่นกันครับ
