เว็บไซต์คืออะไร?

https://www.facebook.com/769446816537849/

Productivity Improvement:TPM and Kaizen., 99/234 หมู่บ้านดิเอ็กคลูซีพ ถนนอ่อนนุช ซอยอ่อนนุช 74/3-1 ประเวศ ประเวศ, Bangkok (2026)

18/08/2026

TPM PN404

ข้าวปั้นห่อสาหร่าย ใช้อุปกรณ์ป้อนแผ่นสาหร่ายที่หุ้มพลาสติก

แผ่นสาหร่ายถูกใส่ในกล่องเหลี่ยมที่มีขนาดใหญ่กว่านิดหน่อย เพื่อให้แรงโน้มถ่วงดึงให้สาหร่ายหุ้มพลาสติกเคลื่อนทีาลงมาแทนที่แผ่นที่ถูกดึงออกไปด้วย จุ๊บยางสูญญากาศ

ที่ปลายล่างสุดของกล่องใส่แผ่นสาหร่ายฯ มีเขี้ยวโลหะ หลายอัน ขนาดพอดีที่สามารถยึดไม่ให้แผ่นสาหร่ายคนเต็มกล่องบรรจุร่วงหล่น แต่เขี้ยวโลหะต้องไม่ใหญ่เกินไป เพื่อให้อุปกรณ์ดูดดึงแผ่นสาหร่ายฯได้อย่างไม่ติดขัด และไม่ขยับตัวบิดเบี้ยวออกนอกแนวที่กำหนดไว้

ใช้วิชา Process Point Analysis หรือ PPA ด้วยกฏ 3 ข้อ กับการดูดแผ่นสาหร่ายของจุ๊บยาง เพื่อใช้ในการกำหนดค่าตัวแปรที่สำคัญในวัดค่าต่างๆ ก่อนเดินเครื่อง ช่วยลดปัญหา defects และการหยุดของอุปกรณ์ป้อนแผ่นสาหร่ายไปลงได้

กฏ 3 ข้อของ PPA คือ

1. Forming System of Workpiece (WP) and Tool
- การจุดสัมผัสของชิ้นงาน (แผ่นสาหร่ายฯ) และเครื่องมือ (ขอบปากของจุ๊บยาง และกำหนดคุณสมบัติของทั้งชิ้นงาน และ เครื่องมือ ที่เหมาะสม
- สภาวะที่ต้องการ เช่น แรงดูด หรือ มีค่าสูญญากาศเท่าไหร่

2. Positioning system of WP and Tool (ระบบยึดตำแหน่งของทั้งชิ้นงานและเครื่องมือ)
3. Continuity system of WP and Tool (ระบบควบคุมความต่อเนื่องของทั้งชิ้นงานและเครื่องมือ)

17/08/2026

TPM PN403

QA โรงงานข้าวปั้น รายงานปัญหาคุณภาพแบบต่างๆ หนึ่งในปัญหาคือ ไส้ข้าวปั้นทะลักออกจากข้าวที่ห่อหุ้มไส้

พอลงไปดูเครื่องจักร หลายเครื่องมีฝาครอบสแตนเลสปิดไว้ ไม่เห็นกลไกการทำงาน ต้องซักถามวิศวกร จึงสเก็ตภาพกลไกการทำงานแต่วาดเป็น 2D โดยใช้ กฏ 3 ข้อของวิชา Process Point Analysis หรือ PPA ที่อ.ซูซูกิ สอน นำมาช่วยสเก็ตภาพ

PPA ช่วยให้รู้ถึง ตัวแปรต่างๆที่ต้องควบคุมให้ได้ตามมาตรฐาน

เช่นน้ำหนักของข้าวปั้น และรูปทรง มิติ ทั้งสามด้าน ต้องมีขนาดได้มาตรฐาน

ขั้นตอนแรกสุด ป้อนข้าวสุกใส่ลงใน hopper ของเครื่อง ถูกบีบให้แน่นขึ้น และลดขนาดลงด้วย ฟันเฟือง 3 ชุด ก่อนถูกตัด เป็นแผ่น และ ตกลงไปบนสายพาน ที่มีลูกกลิ้งลดความหนาของแผ่นข้าวปั้น ก่อนนำไปวางบนสาหร่ายที่ห่อพลาสติก โดยข้าวปั้นต้องวางบนตำแหน่งที่ถูกต้องของสาหร่าย

ข้าวปั้นบนสาหร่าย เคลื่อนผ่านด้วยสายพานไปยังบริเวณที่มีคนงาน ป้อนไส้ลงบนข้าวปั้นให้ได้น้ำหนักที่กำหนด

แต่สิ่งที่เห็น คนงานใช้มือ(สวมถุงมือ) ขยุม(ตวง)ไส้ แบบกะๆ วางไส้ลงไปบริเวณตรงกลางของข้าวปั้น

นอกจาก ควบคุมน้ำหนักไม่ได้แล้ว ยังควบคุมรูปร่างไม่ได้ โดยเฉพาะความสูงของไส้ บางชิ้นจะเกิดนอดโด่งขึ้น และการควบคุมรูปร่างที่ต้องเป็นรูปยาวไปตามข้าวปั้น โดยต้องอยู่ห่างจากขอบของข้าวปั้น นั้นทำได้ยาก

ถ้าไส้มียอดโด่งสูงขึ้น หรือ ไส้อยู่ใกล้ขอบข้าวปั้น เวลาห่อให้ขอบข้าวปั้นให้ม้วนคลุมไส้ จะเกิด อาการไส้ทะลักปลิ้นออก

เลยแนะนำ แก้ปัญหาแบบเร็ว(countermeasures) คือ ไปหาซื้อช้อนสแตนเลสสั้นที่ใช้ตักน้ำแกง มาเป็นตัวตักตวงไส้

นอกจาก ควบคุมน้ำหนัก หรือ ปริมาตรของไส้ได้แม่นยำกว่าใช้ มือขยุมตวงไว้แล้ว ยังควบคุมรูปทรงและขนาดไส้ และวางลงในตำแหน่งกลางข้าวปั้นได้แม่นยำกว่า ทำให้ ไม่มีไส้สูงโด่ง หรือ ไปชิดขอบของข้าวปั้น และยังใส่ไส้ได้รวดเร็วกว่า จนลดคนงานได้ ครึ่งหนึ่ง

PPA ทำให้รู้ถึง ตัวแปรในการก่อให้เกิดปัญญาไส้ทะลัก ดังนี้

- น้ำหนักไส้มากไป หรือ
- density ของใส่น้อยไป
- การวางไส้ไม่ตรงตำแหน่ง
- ความสูงไส้สูงเกินไป
- ข้าวปั้นมีน้ำหนักน้อยไป หรือ วางไม่ตรงตำแหน่ง
- ความหนาแน่นข้าวปั้นไม่ได้มาตรฐาน

ทำไมไม่แนะนำให้สร้างเครื่องป้อนไส้ เพราะ สินค้าที่ใส่ไส้ชนิดนี้ ยังผลิตไม่มาก สร้างอุปกรณ์ราคาแพงป้อนไส้ น่าจะไม่คุ้ม ช้อนสแตนเลสไม่กี่บาทก็แก้ปัญหาไส้ปลิ้นได้

ผมได้สเก็ตขั้นตอนของการทำข้าวปั้นทั้งหมดที่มีกว่า 10 ขั้นตอน เนื่องจากไม่ได้รับอนุญาตให้ถ่ายรูป จึงต้องใช้ความทรงจำ และการซักถาม และใช้วิชา PPA ช่วยในการวาดแทบทุกภาพ บางภาพมีความซับซ้อนมาก แต่ PPA ก็ยังช่วยทำให้ ค้นหาตัวแปร เพื่อใช้กำหนดในการควบคุมคุณภาพได้ง่ายขึ้น

13/08/2026

TPM PN402

ภาพทั้งหมด วาดโดย ลูกน้อง 2 คน จบ ปวส. และ ม.6

ทั้งสองคน อยู่ในทีมวิเคราะห์ แก้ปัญหาอุปกรณ์ Homogenizer ของเครื่องผสมไอติม อุปกรณ์นี้มีหน้าที่สำคัญในการรีดหยดน้ำมันให้มีขนาดเล็กลง ทำให้ไอติมมีลักษณะเป็นครีมข้นมันระดับ ultra smooth มากขึ้น

ปัญหาที่พบจากอุปกรณ์นี้คือการรั่วไหลของเนื้อไอติม ขณะใช้ความดันที่ 150 bar ขึ้นไป สามารถทำได้สผูงสุดถึง 300 bar

การรั่ว นอกจาก เป็นการสูญเสียเนื้อไอติมแล้ว ยังทำให้ลดคุณภาพของการรีดน้ำมันไม่ได้ตามมาตรฐานแล้ว ถ้ารั่วหนักเป็นอันตราย เพราะความดันสูงมาก

ปัญหา หรือ อาการ คือรั่ว

แต่กลไกที่ทำให้เกิดการรั่ว หรือ ปรากฏการณ์ จากการรั่ว 2 ครั้ง มีปรากฏการณ์ที่แตกต่างกัน 2 อย่าง คือ

1. U-seal หรือ U-ring เสียรูปจน ไม่สามารถรัด กระบอกสูบ (piston) มีสาเหตุเนื่องจากถูกบีบอัดจาก ตัวยึดตำแหน่ง(pack ring) มากไป

2. U-seal หรือ U-ring ไม่เสียรูป มีลักษณะปกติ แต่ไม่สามารถรัด กระบอกสูบ (piston) เนื่องจากตัวยึดตำแหน่ง(pack ring) อยู่ห่างจาก U-ring จน U-ring ขยับตัว จนหลุดออกมาทางช่องว่างหว่าง แกนชักลูกสูบ กับ pack ring

โดยทั่วไป ทีมวิเคราะห์ที่ไม่รู้กลไกการทำงานของอุปกรณ์ เวลาพบปัญหาแบบนี้

จะเอาอาการ คือ Homogenizer รั่ว ไปใส่ที่หัวของก้างปลา (Fish bone diagram) แล้วถามเริ่มถาม ทำไม ทำไม

แต่ถ้า ช่างที่รู้กลไก พอเริ่มถอดอุปกรณ์ ต้องตรวจสอบ ด้านใน จะเห็น ร่องรอยที่ส่อโยงไปที่ปรากฏการณ์ ว่าเป็น แบบไหน แบบ 1 หรือ 2

แล้วค่อย เอาปรากฏการณ์ที่มีโอกาศเกิด ไปใส่ในหัวของ fish bone diagram แล้วค่อยถามทำไม ทำไม ไปเรื่อยจนรู้สาเหตุที่แท้จริง เพื่อกำหนดวิธีการแก้ไข

ผลของการที่ทีมงาน ได้เรียนวิชา AM step4 และวิชา 6 modules จึงสามารถ วาดรูปชิ้นส่วนของอุปกรณ์ และเข้าใจลักษณะหน้าที่ของแต่ละชิ้นส่วนของอุปกรณ์ที่สำคัญได้ก่อนจะเกิดปัญหา

เวลามีปัญหา ลูกน้องที่จบแค่มัธยมฯ สามารถช่วยทีมที่อาจมีช่างค่อยให้คำแนะนำเพิ่มเติมระหว่างการวิเคราะห์ได้

การที่ลูกน้องจบแค่มัธยมฯ แต่ต้องเรียนรู้วิชาวิศวกรรมระดับพื้นฐาน ซึ่งอาจจะยากในช่วงเริ่มต้น แต่มันเป็นนโยบายที่บริษัทกำหนดมาให้เรียนรู้ในกรอบเวลาที่กำหนด และมีผลต่อการประเมินผลงาน ตำแหน่งหน้าที่การงานของตัวพนักงาน หัวหน้างานและผู้บริหารด้วย

จึงเกิดการหาวิธีให้ความรู้ และฝึกฝนพนักงาน ให้พร้อมเวลาเกิดปัญหาที่สามารถช่วยกันแก้ไขเบื้องต้นได้

27/07/2026

TPM PN401

ภาพสเก็ตช์แรก แบบตัดขวางของ process flow ของเครื่องบดน้ำตาลทรายในน้ำมัน หรือไขมันให้มีขนาดต่ำกว่า 30 micro meter เพื่อทำ chocolate หรือ couverture

แต่การวาดแบบนี้ ต้องอธิบายกลไกการทำงานยาก

ภาพสเก็ตช์ที่สอง ภาพที่สองใช้ วิชา Process Point Analysis ที่ อ.ญี่ปุ่น สอนให้ ใช้กฏ 3 ข้อ วาดแบบขยายจนเห็นตัวแปรต่างๆ ทั้งเกี่ยวจ้องกับจุดสัมผัสระหว่างชิ้นงาน (ผลึกน้ำตาลทราย) ว่ามีคุณสมบัติอะไร ถูกยึดตำแหน่ง ด้วยร่องระหว่างเส้นลวดที่ฝังในผนังเหล็ก ราวๆ 300 เส้น เมื่อถูก ใบปาดเหล็กหมุนมากระแทก ให้ผลึกน้ำตาลแตกมีขนาดเล็กลง โดยที่คุณสมบัติของใบปาดต้องเป็นอย่างไร มีการปรับตั้งอย่างไร ความเร็วในการหมุนเท่าไหร่

เห็นความต่างของ การวาดแบบ process flow ที่คนส่วนใหญ่วาดกัน กับ process point ที่เหล่าวิศวกรควรวาดไหม

10/07/2026

TPM PN400

ตอนไปทำงานเวียดนาม เกือบ 2 ปี ไป ทุกๆ 2-3 เดือน ไปครั้งละ 5-6 วัน

ตอนนั้นพกกล้องดิจิทัล FujiFlim แบบพกพา ที่สามารถบันทึก วึดีโอ 240 ภาพต่อวินาที เพื่อทำภาพ slow motion ถ่ายเอาไว้ เพื่อสอนคนเวียด เรื่อง PPA แสดงกลไกการทำงาน และให้ กำหนด ค่าตัวแปรที่สำคัญที่มีผลกระทบต่อการสูญเสียต่างๆ

ถ่ายวีดีโอ และสเก็ตภาพตั้งแต่ เครื่องป้อน หลอดยาสีฟันเปล่าลงในกล่องพลาสติกใส ทรงสามเหลี่ยม ต่อจากนั้นจะมีกลไก เป็นอุปกรณ์จับ หัวหลอดยาสีฟันเปล่า ลงหลุมของสายพาน ที่ต้องได้ตรงตำแหน่ง และตรงจังหวะ ก่อน เคลื่อนไปให้ ตรง กับ หัวจ่าย ยาสีฟัน โดยที่ กึ่งกลางหลอด ตรงกับ กึ่งกลาง หัวจ่าย รวมทั้ง ปลายก้นหลอดยาสีฟันที่บรรจุยาแล้ว ก็ตัองอยู่ในแนวระนาบไม่เอียง คือตัวแปรต่างๆ ที่ต้องควบคุม โดยมีตัวยึดตำแหน่งทั้ง หัวจ่าย และ ก้นหลอดยาสีฟันเปล่า ได้ alignment ไหม

อุปกรณ์ต่อไป คือ ใช้ heat seal ปิดก้นหลอดยาสีฟัน

ต่อไปคือ กรรไกรตัดปลาย seal ให้ขนาดหลอดเสมอกัน

อุปกรณ์ต่อไป คือ ชุดดันหัวหลอดยาสีฟันที่บรรจุแล้ว ให้หลุดออกจากหลุมสายพาน เพื่อเคลื่อนไปยังสายพานที่มีชุดดันเข้ากล่องยาสีฟันที่กางแล้ว

ตอนนั้นได้ สเก็ตภาพทั้ง 3D และ 2D แบบ PPA แสดงกลไกการทำงาน ของสายการผลิตดังกล่าวทั้งหมด เพื่อให้ operators นำไปอธิบาย กลไกการทำงาน มาตรฐานของขิ้นส่วนของแต่ละอุปกรณ์ ค่ามาตรฐานของตัวแปรที่สำคัญต่างๆ

ตอนแรก ผจก.ผลิตยาสีฟัน คนหนุ่มจอมดื้อ ไม่ยอมให้ทีมงานวาดรูปตามที่แนะนำ ผมเลยพูดกับอาจารย์ญี่ปุ่นที่ปรึกษาจาก JIPMs อายุมากกว่าผม 7 ปี ให้ตำหนิทีมงานยาสีฟันอย่าให้ผ่าน

ทั้งๆที่ผจก.คนอื่นทั้งในโรงงาน น้ำยาซักล้าง โรงแชมพู โรงผลิตอาหารปรุงรสแบบผง เชื่อ และใช้ PPA รวมเกือบ 10 ทีม จนอาจารย์ JIPMs กล่าวชม เพราะ การนำเสนอด้วย Process Point Analysis เข้าใจง่าย และ แสดงตัวแปร หรือ ปัจจัยที่สำคัญเพื่อใช้ตรวจวัด ควบคุมได้ครบถ้วน

ขาดอีก 2 ทีมของโรงยาสีฟัน ที่ใช้แต่รูปภาพ ที่แสดง ตัวแปรต่างๆ ยากกว่า หรือ แทบแสดงค่าอะไรไม่ได้เลย

พออาจารย์ญี่ปุ่นได้ตำหนิ ผจก.หนุ่ม จอมดื้อ และ ไม่ให้ผ่าน

ผจก.จอมดื้อ ที่ดื้อกับผมมา นานหลายเดือน ต้องมาหาผมตอนเย็น บอกว่าจะทำอย่างไร พรุ่งนี้ เป็นวันสุดท้ายแล้ว ที่จะได้นำเสนอ อาจารย์ JIPMs

ผมตอบว่า "don't stubborn, don't think, goto liquid detergent plant look and copy"

"อย่าดื้อ อย่าคิดมาก ไปที่โรงงานผลิตผงซักฟอกเหลว แล้วดูและลอกเลียนแบบ"

ได้ข่าวมาว่า ผจก.จอมดื้อ และ operators ทีมยาสีฟัน แทบไม่ได้นอนเกือบทั้งคืน

ตอนเช้า 2 ทีมยาสีฟัน ได้นำเสนอ ให้อ.JIPMs ด้วยกระดานบอร์ดขนาดใหญ่หลายบอร์ด ด้วยภาพวาดแบบ PPA อธิบายโดยใช้ชิ้นส่วนจริงของอุปกรณ์ประกอบด้วย จนทำให้ อ.ญี่ปุ่นพอใจ ให้ผ่าน

เพราะได้วาดภาพ PPA ตามแบบสเก็ตที่ผมวาดให้ดู และเห็นตัวอย่างการนำเสนอของโรงอื่นๆ ที่ใช้ ชิ้นส่วนอุปกรณ์จริง ทีมยาสีฟันเลียนแบบตามจนผ่าน

ถ้าไม่ดื้อมานาน ก็ไม่ต้องอดนอน

04/07/2026

TPM PN399

ปี 2004 หลังจากได้เรียน PPA จาก อ.ซูซูกิ ซัง ที่บริษัทในเครือที่อินเดีย พอกลับมา 7 ผจก.ที่ไปเรียนช่วยกันสอน PPA จนถูกใช้อย่างแพร่หลายในหลายโรงงาน รวมทั้งโรงไอติม ลูกน้องของผมในโรงไอติมหลายคนที่มีทักษะในการวาดรูปด้วย powerpoint ซึ่งผมก็ได้ศึกษาตัวอย่างการวาดจากลูกน้อง ที่ถือว่าเป็นครูของผมในการสอนวาดรูปด้วยคอมพิวเตอร์

ช่วงแรกรู้สึกว่า สเก็ตด้วยมือจะคล่องและเร็วกว่า แต่วาดด้วย powerpoint แม้จะช้าแต่ ลบได้ แก้ไขได้ copy ได้ พอคล่องแล้วสะดวกกว่า สามารถเอาส่วนที่ copy มา paste ประกอบเป็นรูปร่างที่ซับซ้อนได้

ภาพตัวอย่างที่เอามาให้ชม

รูป 1 แสดง ชิ้นส่วนต่างๆ(parts of component) ของเครื่อง Homogenizer คือเครื่องรีดไขมันของส่วนผสมให้แตกกระจายมีขนาดเล็กลง แล้วกระจายแขวนลอยในน้ำอย่างสม่ำเสมอจนเป็นเนื้อเดียวกัน

ภาพแรกนี้วาดโดยลูกน้องที่อายุมากกว่าผม 3 ปี เคยเป็น fitter-operator ที่มีฝีมือทำงานมานานหลายสิบปี ก่อนมาทำหน้าที่ TPM center ของโรงไอติม จบปวส. ชื่อ พ.บ.

ทำไมใช้ powerpoint วาด ไม่ใช้ AutoCad หรือใช้ โปรแกรมวาดรูปอื่นๆที่วาดได้ดีกว่า กำหนดขนาดได้ถูกต้องมากกว่า

ก็เพราะบริษัทไม่ให้ใช้โปรแกรมที่ไม่มีลิขสิทธิ์ เลยต้องใช้ powerpoint วาดเท่านั้น

ในตอนเริ่มแรกของการใช้คอมฯวาดรูป มีลูกน้องคนหนึ่งตอนนั้น จบ ม.6 ชื่อ บ.ส. เป็นคนแรกๆของทั้ง 8 โรงงาน ที่ใช้ powerpoint วาดรูปเครื่องจักร นอกจากภาพนิ่งแล้วยังสามารถวาดภาพเคลื่อนไหว (annimation) แสดงกลไกการทำงานได้ด้วย

นาย บ.ส. มาขออนุญาตสอนให้เพื่อนร่วมงานคนอื่นๆ ผมเลยให้สอนรุ่นแรกให้คนในโรงไอติมที่ทำงานฝ่ายผลิตและช่างที่สนใจ

ต่อมาได้สอนรุ่นสองให้พนักงานระดับปฏิบัติการในโรงงานอื่นๆอีก

รวมสองรุ่นมีคนที่ บ.ส.สอนวาดรูปด้วย powerpoint กว่าร้อยคน เลยทำให้การวาดรูปทั้งภาพนิ่ง และ annimation ของอุปกรณ์เครื่องจักร เป็นที่นิยมแพร่หลายในโรงงานต่างๆ

และส่วนใหญ่เน้นการวาดแบบ cross section โดยมีคนจบวิศวะ มาสอนการ drawing ที่เรียนมาจากมหาวิทยาลัย แบบจริงจังอีกหลายครั้ง

การวาดรูปด้วย powerpoint เลยช่วยให้การวิเคราะห์แบบ PPA ทำได้ดีขึ้นถูกต้องมากขึ้น และใช้เป็นที่นิยมใช้ในหมู่พนักงานปฏิบัติการ และช่างในโรงงานต่างๆ

ภาพ 2 วาดโดยลูกน้องที่ทำงานเป็น TPM Center ของโรงไอติมอีกคน ตอนนั้น จบม.6 ชื่อ ป.ช.

รูปที่สองนี้ แสดงการไหลของส่วมผสมไอติมเหลว (สีเขียว) ผ่านชิ้นส่วนต่างๆของเครื่อง Homogenizer ภาพนี้จับภาพมาจาก annimation ที่วาดได้ละเอียดจนเข้าใจกลไกสร้างแรงอัดของกระบอกสูบ (piston)

รูป 3 แสดงชิ้นส่วนสำคัญในการป้องกันไม่ให้ Icecream mix รั่วไหล โดยใช้ U-ring

U-ring เป็นวงแหวนกันรั่ว มีรูปร่างตัว U เมื่อเจอแรงดันจาก เนื้อไอติมเหลว 100-300 bars ขอบรูปตัว U จะนาบชิด กระบอกสูบได้แน่นมากจนป้องกันการรั่วไหลได้

ภาพ 4 แสดงสภาพชิ้นส่วนที่ได้มาตรฐานทำให้การ seal ดีไม่มีการรั่วไหล

ภาพ 5 แสดงสภาพชิ้นส่วนที่มีข้อบกพร่อง packing ring สั้นกว่ามาตรฐาน ทำให้การ U-RING ขยับ มีการรั่วไหล

ภาพ 6 แสดงสภาพชิ้นส่วนที่มีข้อบกพร่อง U-RING สึกหล่อ จนมีการรั่วไหล

ปรากฏการณ์ทั้งจากภาพ ที่ 5 และ 6 แตกต่างกัน มีสาเหตุที่แตกต่างกัน วิธีการแก้ไขก็ต่างออกไป แต่เกิดข้อบกพร่อง หรือ Fuguai หรือ อาการแบบเดียวกัน คือ เนื้อไอติมเหลว รั่วออกจากเครื่อง Homogenizer

การอธิบายด้วย PPA ถึงสาเหตุการั่วทั้งสองปรากฏการณ์ สามารถเล่าอย่างละเอียด แต่ไม่ขออธิบายในบทความนี้ มันจะยาวไป

ลูกน้องทีมไอติมหลายคน ทั้ง ช่างไอติม , operators และ mixing team รวมทั้ง TPM center ทั้ง 2 คน ที่ ช่วยวาดรูป และสอนวิชา PPA ให้ทีม mixing แล้ว ยังร่วมการวิเคราะห์จนแก้ไขป้องกันการรั่วทั้งสองแบบได้

กรณีการวิเคราะห์ การรั่วของ Homogenizer นี้ ถือเป็นตัวอย่างระดับครู ที่ผมนำมาศึกษา และเลียนแบบ

ผมถือว่า ทุกๆคนในทีมนี้ คือครูของผมในการทำให้ผมเข้าใจ PPA จากตัวอย่างจริงที่สามารถทำจนประสบความสำเร็จ จนผมเกิดความมั่นใจในการเริ่มวิเคราะห์ด้วยตนเอง

หลังจากที่ถูกย้ายมาเป็น TPM CENTER ของ 8 โรงงาน ปี 2006-2011 และ ไปเป็น regional TPM manager ดูแล TPM บริษัมในเครือที่เวียดนาม ฟิลิปปินส์ ไทย และเมียนมาร์ อีก 2 ปี และจนถึงปัจจุบันนี้ ก็ยังเอาตัวอย่างครูกลุ่มนี้ไปเป็นตัวอย่างเพื่อใช้สอนอยู่เสมอ

01/07/2026

TPM PN398

คนทั่วไป เวลาให้วาดรูป หลอดดูน้ำในแก้ว จะวาดแบบรูปแรก

แต่วิทยาศาสตร์ชั้นประถม ก็มีสอนเรื่องแรงตึงผิว ถ้าจะวาดเพื่อวิเคราะห์แบบ Process Point Analysis ก็ต้องวาดโดยให้พอเห็นปัจจัย หรือค่าฟิสิกส์พื้นฐาน แบบรูปที่ 2 และ 3

ภาพบน หลอดดูดน้ำ ถ้าจุมลงในน้ำ แรงกดอากาศ นอกหลอด(P1) กับในหลอด(P2) เท่ากัน ระดับน้ำทั่งนอกและในจึงเท่ากัน

แต่ถ้าใช้ปากดูดหลอดน้ำ ความดันอากาศในหลอด(P2) ลดลงน้อยกว่า ความดันอากาศนอกหลอด(P1) น้ำถึงถูกดูดให้สูงขึ้นได้

แต่ในกรณี หลอดที่มีเส้นผ่าศูนย์กลางในหลอดเล็กมาก จะเกิด capillary effect ที่แรงตึงผิวเอาชนะน้ำหนักของน้ำจำนวนน้อยๆภายในหลอดได้ ทำให้น้ำไต่สูงขึ้นในหลอดที่มีภายในเล็กมากได้เอง

การส่งน้ำจากรากขึ้นผ่านลำต้นจนถึงใบ ก็ใช้หลัก capillary effect ที่มีสอนกันตั้งแต่เด็ก ได้เรียนก่อนได้เข้ามหา'ลัย แต่เคยเจอวิศวกรรุ่นใหม่บางคน ไม่รู้เรื่องนี้

29/06/2026

TPM PN397

หลังจากที่ได้เอาภาพสเก็ต เครื่องป้อนกล่องกระดาษยาสีฟัน ที่ใช้เวลาวาดเพียง 5 นาที ให้อ.ญี่ปุ่นดู และอ.ญี่ปุ่นตอบสั้นๆแต่เสียงดังมากว่า OK คือ นำเสนอแบบใช้รูปวาดแบบนี้

มีผู้จัดการคุมโรงงานผลิต Liquid Detergent และเป็น Planned Maintenance pillar leader มาขอให้ผมสอนการสเก็ตรูปในวันพรุ่งนี้เลยได้ไหม

ผมต้องคิดว่าจะสอนแบบไหนดี คงต้องสร้างสื่อการสอนเพิ่ม

กลับโรงแรมอาบน้ำ แล้วสั่งอาหารจากครัวโรงแรมมากิน นอนพักผ่อน ตื่นขึ้นมาเกือบเที่ยงคืน เอารูปถ่ายอุปกรณ์ปัอนกล่องฯนี้มาดู ใช้ powerpoint เพราะเป็นโปรแกรมเดียวที่มึใน notebook ของบริษัท ที่พอจะใช้วาดรูปได้ ใช้เวลา 3 ชั่วโมง โดยวาดตามรูปที่เคยถ่ายไว้ กว่าจะเสร็จ ตีสอง แล้วมาพิจารณาดู พบว่า รูปวาดด้วย powerpoint แม้ละเอียดมากคล้ายภาพถ่าย

โดยใช้หลัก Pross Point Analysis หรือ PPA ที่ได้รับความรู้มาจาก Suzuki san คือ การยึดกระดาษบนรางบรรจุ ต้องมีจุดสัมผัส (contact point) ระหว่างชิ้นงาน (กล่องกระดาษ) กับเครื่องมือ คือมี เขี้ยวโลหะ หรือ ขอเกี่ยวดัานบน 2 อัน และ แผ่นโลหะมีฟันเหลี่ยม 5 ฟัน ปิดขอบล่างของกล่องกระดาษ

จากภาพวาดด้วย power point ด้านล่างเห็นลักษณะแผ่นปิดขอบกระดาษด้านล่าง แต่ด้านบนไมีเห็นเขี้ยวเหล็กแตะขอบบนของกระดาษ เพราะโดนแท่งยึดเขี้ยวบังเอาไว้

ทำอย่างไรดี เอาภาพ 3D ที่มีรายละเอียดนี้ไปสอน คงไม่ได้อะไรในการนำไปใช้วิเคราะห์แบบ PPA วาด 3D แค่แบบ isometric ก็ยากใช้เวลานานแล้วได้ประโยชน์น้อย

เลยตัดสินใจ วาดแบบ 2D หลายภาพ รวมทั้ง 2D แบบ cross section หรือ ภาพตัดขวาง

โดยเฉพาะสุดท้าย เป็นภาพวาดแบบใช้ PPA ครบทั้ง 3 กฏ คือ
1. Forming system แสดง จุดสัมผัส (contact point) ระหว่าง ชิ้นงาน(กล่องกระดาษ) และเครื่องมือ(แรงดูดของสูญญากาศ)
2. positioning system เห็นตัวยึดตำแหน่งทั้ง กล่องกระดาษ และตัวดักสูญญากาศไม่ให้รั่ว
3. continuety system แสดงระบยควบคุมความต่อเนื่องในการรักษาระดับสูญญากาศให้สูงพอ กับ ระบบทำให้ กล่องกระดาษชิ้นต่อไปไหลลงมาแทนที่ได้อย่างต่อเนื่อง

กว่าจะวาด 2D ส่วนที่เหลือ เสร็จเกือบตีสี่ ได้นอนต่ออีกไม่กี่ชั่วโมง ตื่นอาบน้ำกินข้าวเช้าให้เสร็จก่อน 7 โมงครึ่ง แล้วมีคนเอารถ TAXI TOYOTA INNOVA มารับผมออกเดินทางไป Cuchi ส่วนอ.ที่ปรึกษาชาวญี่ปุ่น จาก JMAC เดินทางกลับตั้งแต่คืนเมื่อวานแล้ว

หลังจากผมใช้ภาพทั้งหมด ทั้ง ภาพ 3D สเก็ตด้วยมือ, 3D และ 2D ดัวย powerpoint ทั้งหมด สอน และให้คนเวียด 10 กว่าคน ลองเอาอุปกรณ์ที่แต่ละคนคุ้นเคยมาลองวาดแบบ PPA 2D แบบ cross section ใช้เวลาสอนและลงมือปฏิบัติกันเองแค่ 3 ชั่วโมง

หลังจากนั้นเพียง แค่ 1.5 ปี สิบกว่าทีมที่นำเสนอที่หน้าเครื่องจักร ที่มาจากเสา AM , PM, QM, EM ได้ใช้ การวาดรูปแบบ cross section อย่างแพร่หลาย ในทุกๆทีม นำเสนอจน อ.ที่ปรึกษาญี่ปุ่นพอใจมาก เพราะเข้าใจง่าย ไม่ต้องพูดเยอะ คนแปลก็แปลง่ายขึ้น ทั้งๆที่ คนแปลเป็นหญิง เป็นเจ้าของโรงงานผลิตกระเป๋า เธอไม่ใช่วิศวกร แต่พอมีรูปวาดประกอบ แล้วช่วยกันอธิบายศัพท์ยากๆของ TPM เธอแปลได้ดีจนอ.ที่ปรึกษาญี่ปุ่นชม

จากที่ผมเข้าไปช่วยทีมเวียดนาม 2 ปี สามารถยื่นขอรางวัลที่ 2 คือ TPM Consultant of Excellence award ได้ ในปี 2013 และผ่านการตรวจประเมินรอบแรก Preliminary Assessment ได้

แต่เนื่องจาก Global policy มีการเปลี่ยนแปลงเอาระบบใหม่ที่มีความคล้าย TPM ถึง 70% มาแทนที่ ทีมเวียดนามเลนอดการประเมินรอบ 2 Final Assessment เป็นที่น่าเสียดายมาก เพราะทีมเวียดนาม ส่วเอกสารการนำเสนอทั้งหมด ทั้งในห้อง และในพื้นที่จริงของทุกๆเสา ที่เป็นภาษาอังกฤษทั้งหมด

และ commented ของ Assessors ก็อยู่ในเกณฑ์ดีมาก homeworks ไม่มาก ทำการปรับปรุงได้ไม่ยาก คือถ้าได้สอบประเมินรอบ Final ทีมเวียดนาม ผ่านได้รางวัลแน่ๆ

29/06/2026

TPM PN396

หลังจากทำหน้าที่ เป็น TPM manager และ Education and Training pillar leader ตั้งแต่ปี 2006 - 2011 และมีส่วนร่วมในการส่งเสริมให้พนักงานพันกว่าคนมีความรู้และทักษะในการทำ TPM ขั้นสูง จนได้รับรางวัลที่4 (TPM Advanced Special award) ในปี 2007 และ รางวัลที่ 5 TPM World Class award ในปี 2011 (รางวัลสูงสุด)

พอเดือนมกราคม 2012 เจ้านายเรียกไปพบ บอกว่าถูกย้ายไปเป็น Regional TPM manager ดูแลระบบ TPM ของบริษัทในเครือ ที่เวียดนาม ฟิลิปปินส์ ไทย (และต่อมาขยายไปดูแลระบบ TPM ของบริษัทในเครือที่ ย่างกุ้ง เมียนม่าด้วย)

ปลายเดือนมกราคม 2012 ได้บินไปฟังระบบใหม่ที่ Global Supply Chain จะนำมาใช้ พร้อมกับ ผู้จัดการที่มาจากประเทศต่างๆ อีก 7 คน และมีผู้บริหารระดับสูงอีกหลายคนไปประชุมร่วมกันที่กรุงโรม อิตาลี

หน้าที่ของตำแหน่งงานใหม่คือ
1. Audit ระบบ TPM ปีละสองรอบ ต่อ โรงงาน
2. สอนระบบ TPM
3. เป็น โค๊ช ช่วยทีมที่ยังทำไม่ได้
4. ติดตาม KPIs ที่สำคัญ นำส่งไปยัง Global และหาสาเหตุถ้า KPIs ไม่ได้ตามเป้าหมาย แล้วแนะแนวทางแก้ไข

พอกลับมาเมืองไทย ต้องเตรียมตัวไปทำงานกับบริษัทในเครือเป็นแห่งแรก ที่ Cuchi เวียดนาม ห่างจากโฮจิมินห์ซิตี้ (ไซ่งอน) 30 กว่ากม.

นอกจากหน้าที่ทั้ง 4 ดังกล่าว เวลาอ.ญี่ปุ่น จาก JIPM มา ผมต้องไปคอยติดตามอ.ญี่ปุ่นทุกครั้ง เผื่อเวลาทีมงานของบริษัทนั้น ไม่สามารถตอบ หรือ นำเสนอได้ไม่ดีพอ ผมต้องคอยแนะแนว หลังจากที่ อ.ญี่ปุ่นกลับไปแล้ว เพื่อให้ทีมงานปรับปรุงในการนำเสนออ.ญี่ปุ่นในครั้งต่อไป

ก่อนที่อ.ญี่ปุ่นจะมา ผมจะต้องบินไปดูความคืบหน้าของการทำ TPM โดยทำหน้าที่ทั้ง 4 อย่าง และตรวจสอบเอกสารทั้งหมดก่อน

เอกสารที่เหล่าผู้นำเสา นำเสนอ อ.ญี่ปุ่นในห้องประชุม เป็นภาษาอังกฤษ แต่พบว่า เอกสารบนบอร์ดใกล้เครื่องจักรที่พนักงาน operators นำเสนอเป็นภาษาเวียดนาม ไม่มีภาษาอังกฤษ แม้แต่คำสำคัญสั้นๆเลย แม้แต่ในตาราง และกราฟ ก็ใช้แต่ภาษาเวียดนาม แล้วยังมีรูปถ่าย หรือ รูปวาดน้อยมาก เรียกว่าไม่มีเลยก็ว่าได้ในหลายๆทีมที่นำเสนอหน้าเครื่อง

ผมได้แนะนำ TPM center ที่พูดภาษาอังกฤษได้คล่อง ว่าให้เขียนคำอธิบายสั้นๆในเอกสารที่จะนำเสนอบนบอร์ด แล้วเพิ่มรูป หรือภาพวาดจะได้นำเสนอให้เข้าใจได้มากขึ้น เพราะ operators ส่วนใหญ่พูดและฟังภาษาอังกฤษไม่ได้ ต้องใช้ล่ามที่พูด เวียดนามและญี่ปุ่นได้มาแปล ซึ่งหาล่ามได้ยากมากที่เวียดนาม

ต่อมาอีก 2 เดือน อ.ญี่ปุ่นจาก JIPM มาตามเวลาที่กำหนด ผมก็บินมา ในคืนเดียวกันกับ อ.ญี่ปุ่น ที่อายุมากกว่าผมเพียง 7 ปี พูดและฟังภาษาอังกฤษได้นิดหน่อย ตอนเช้ากินข้าวที่โรงแรมที่พักระดับ 4 ดาวแถวชานเมืองไซ่งอน สื่อสารกับอ.ญี่ปุ่นได้ยากมาก

พอไปถึง โรงงานที่ Cuchi ช่วงแรก SU Director ชาวฟิลิปปินส์ที่เป็นผู้บริหารสูงสุดนำเสนอนโยบาย KPIs พูดด้วยภาษาอังกฤษ แล้วล่ามแปลเป็นญี่ปุ่น แล้วตามด้วยเหล่าผู้นำเสากิจกรรมทั้ง 8 เป็นระดับผู้จัดการทั้งหมด นำเสนอด้วยภาษาอังกฤษให้ล่ามแปลเป็นญี่ปุ่น เพราะ CEO ฟิลิปปินส์ และตัวผมฟังเวียดนามไม่ได้ การนำเสนอในห้องประชุมผ่านไปด้วยดี CEO และ 8 pillars leaders เตรียมตัวดีพอ ใช้ slides ส่วนใหญ่เป็นภาษาอังกฤษทำให้เข้าใจได้ง่าย

แต่พอไปที่บอร์ดกิจกรรมหน้าเครื่อง ไม่มีการเพิ่ม key word และคำอธิบายที่สำคัญเป็นภาษาอังกฤษ และไม่มีรูปภาพเพิ่ม คือไม่ได้สนใจปรับปรุงอะไรในการนำเสนอที่หน้าเครื่องจักรตามที่ผมได้แนะนำเลย

ทุกคนไปรุมล้อมฟัง operators บรรยาย ล่ามแปล เวียดนาม-ญี่ปุ่น ไม่มีภาษาอังกฤษเลย แล้วผมจะไปยืนฟังทำไม ไม่รู้เรื่องอะไรเลย

ผมยื่นห่างออกมาไปเดินดูเครื่องใกล้ แล้วเอาสมุดโน๊ตเล็ก สเก็ตภาพวาด กลไกการทำงานของเครื่องจักรบรรจุยาสีฟัน เครื่องป้อนหลอดยาสีฟันเข้ากล่องกระดาษ เพื่อฆ่าเวลา รอให้การบรรยายของ operator จบลง หลายคนบรรยายรวมเวลาเกือบชั่วโมง ผมก็สเก็ตภาพได้สิบกว่าภาพแล้ว

เมื่อสองเดือนก่อนตอนผมมาเยี่ยม ผมใช้กล้องดิจิทรัลส่วนตัว ถ่ายเป็นคลิ๊บความเร็ว 240 ภาพต่อวินาที เป็นภาพ slow motion เอาไปศึกษาจนพอเข้าใจกลไกการทำงาน การสเก็ตภาพ เป็นแค่แก้เซ็งที่ต้องยืนรอนาน เพราะความดื้อของทีมเวียดนามที่ไม่สนใจปรับปรุงบอร์ดตามที่ผมแนะนำก่อนหน้าอ.ญี่ปุ่นจะมา

พอทีมงานนำเสนอเสร็จ อ.ญี่ปุ่นพูดเสียงดังมาก ว่า " I don't understand " ผมยืนห่างยังได้ยินชัด เลยตะโกนบอกอาจารย์ว่า "เซนเซ เซนเซ" พร้อมเอาภาพที่สเก็ตท้ายสุดให้อ.ญี่ปุ่นดู แล้วถามว่า " OK? OK?"

อ.ญี่ปุ่นเห็นแล้ว ตอบเสียงดังลากเสียงยาวๆ "OK" คงเบื่อเต็มทีแล้ว

29/06/2026

TPM PN395

ตอนยังทำงานเมื่อยี่สิบกว่าปีก่อน ได้ไปดูงานนำเสนอการทำ KAIZEN ของทีมต่างๆ ที่ โรงงานผลิตอาหารแถว ปทุมธานี ได้เห็นผลงานดีๆเยอะแยะ แต่ที่ประทับใจในความเรียบง่ายคือ อุปกรณ์เสียบไม้ข้าวห่อสาหร่าย ก่อนนำมาตัด

ทุกวันนี้ก็ยังเห็นมีขายในร้านสะดวกซื้อ

อุปกรณ์ในรูปที่ผมสเก็ตภาพ ของจริงเป็นสแตนเลสทึบมองไม่เห็นกลไกด้านใน

ผมได้ขึ้นเวทีแล้วมีคนถามว่าชอบไคเซ็นอันไหน ผมตอบทันที ว่าอุปกรณ์เสียบไม้ข้าวห่อสาหร่ายอันนี้

เห็นว่าได้รางวัลตอนไปประกวดแข่งขันที่สถาบันฯหนึ่งในกทม.

ที่ประทับใจ เพราะก่อนหน้าที่จะมาร่วมงานแข่งขันไคเซ็นฯ ได้อบรม Process Point Analysis จาก อ.ซูซูกิ ที่บริษัทในเครือที่อินเดีย และ ได้ไปอบรมเรื่อง Karakuri Kaizen หรือ Low Cost Automation (LCA) ที่โรงแรมแห่งหนึ่งในกทม. มีอาจารย์ญี่ปุ่น จำชื่อไม่ได้ เป็นวิทยากร เอาตุ๊กตาไขลาน ที่ไม่อุปกรณ์ไฟฟ้า และไม่มีชุดควบคุมที่ทันสมัยใดๆ อายุราวๆ 300 ปี ราคา 1 ล้านบาท อ.ญี่ปุ่นสาธิตตุ๊กตาโบราณ อธิบาย กฏ LCA 3 ข้อ คือ

1. ราคาถูก
2. เรียบง่าย สร้างได้ด้วยตัวเอง
3. ใช้พลังงานฟรี เช่นแรงสปริง ขดลวดไขลาน แรงโน้มถ่วง

อุปกรณ์เสียบไม้ฯ ครบ องค์ประกอบทั้ง 3 ข้อ เลยประทับใจมากกว่าชิ้นอื่นๆ

แต่เนื่องจาก ผมเป็นศิษย์ อ.ซูซูกิ ที่สอน PPA

เลยนำวิชาของอาจารย์ มาวิเคราะห์กลไกการทำงานของอุปกรณ์ชิ้นนี้ แม้อาจไม่ถูกทั้งหมด เพราะผมได้เห็นพนักงานสาธิตเพียงไม่กี่วินาที แต่ก็น่าจะทำให้เข้าใจ mechanism ของอุปกรณ์นี้ได้บ้างนะ

ถ้าเข้าใจ กฏ 3 ข้อ ของ PPA ดีพอ แล้วพอเข้าใจฟิสิกส์พื้นฐาน ก็จะเข้าใจกลไกการทำงานของอุปกรณ์นี้ได้

Productivity Improvement:TPM and Kaizen.

18/08/2026

17/08/2026

13/08/2026

27/07/2026

10/07/2026

04/07/2026

01/07/2026

29/06/2026

29/06/2026

29/06/2026

ที่อยู่

เบอร์โทรศัพท์

เว็บไซต์

แจ้งเตือน

ติดต่อ ธุรกิจของเรา

ทางลัด

ได้รับการสนับสนุน

แชร์

คำขอนำรายการออก