03/01/2026
TPM PN388
การแปลง OEE Losses ให้เป็น 6 sub conversion costs เคยโพสต์มาหลายครั้งแล้ว
ครั้งนี้ เอามาโพสต์อีก เนื่องจากพึ่งเอาโปรแกรม Loss-Cost Analysis on Excel มาดัดแปลงใหม่ เป็นโปรแกรมที่ผมสร้างขึ้นปี 2012 ในช่วงที่ทำงานในตำแหน่ง Manufacturing Excellence (ManEx) manager ดูแลประสานงานติดตามระบบ TPM ในหลายโรงงานในเวียดนาม ฟิลิปปินส์ ไทย และเมียนม่า ก่อนเปลี่ยนไปเป็น WCM (World Class Management) ในภายหลัง
พอเข้ารับตำแหน่งนี้ปี ต้นเดือน มค.2012 ต้องบินไปประชุมที่กรุ่งโรม อิตาลี หัวข้อสำคัญนอกจาก มีจะมีระบบใหม่ที่มาแทน TPM โดยมีเสากิจกรรม หรือ pillar เพิ่มอีกหลายเสา โดยเฉพาะ เสา Cost Deployment หรือ CF pillar เป็นเสาหลักที่เสาอื่นๆต้องรอให้เสานี้ แปลง 16 losses ที่มาจากการผลิต ให้เป็น 6 sub conversion costs (ต้นทุนการผลิต) ก่อน
การสูญเสียใดมีมูลค่าสูงๆมาเรียงลำดับมูลค่ามากพอในการนำไปดำเนินกิจกรรมตามภารกิจของแต่ละ pillar ไม่ว่าจะเป็นเสา FI (kaizen), เสา AM, QA, หรือแม้แต่เสา Training ก็ต้องนำเอา Losses Cost ที่เสา CD เรียงลำดับมูลค่าการสูญเสียสูงๆมาทำการฝึกอบรมก่อน
หลังกลับมาจากกรุงโรม นายแขก ที่ดูแล WCM ในภูมิภาค South East Asia and Australia ที่มี ลูกน้อง ManEx manager 6 คน ให้แต่ละคนใช้ Excel สร้างโปรแกรม แปลง OEE LOSSES ให้เป็น 6 sub conversion costs โดยส่ง เงื่อนไขในการคำนวณในการแปลงมาให้
ต่างคนต่างทำ เพราะตอนนั้น WCM CENTER ระดับ Global ยังไม่มีโปรแกรม CD เป็นมาตรฐาน เพราะพึงเรียนรู้ WCM จากอ.ญี่ปุ่นรายใหม่ที่ก่อตั้ง WCM
ผมใช้เวลา ไม่กี่สัปดาห์สร้าง Loss - Cost Analysis ในโรงแรมที่เวียดนาม และ ฟิลิปปินส์ เพราะในแต่ละเดือน ต้องไปทำงานต่างประเทศ 3 สัปดาห์ อยู่บ้านไม่กี่วัน
ตอนกลางวันที่ไปทำงานต่างประเทศ เน้รไปสอน แนะนำ ไปตรวจสอบ ติดตาม KPIs ตามแบบ TPM เดิมก่อน
เพราะโรงงานที่นิคมฯลาดกระบังเป็นโรงงานแรกในโลกของเครือที่เริ่มเรียนรู้ WCM
แต่นายแขก อยากให้โรงงานอื่นๆที่ยังคงทำ TPM อยู่ รู้จักการแปลง LOSSES เป็น 6 sub conversion Costs ด้วย
ช่วงนั้นงานหนักมาก ทั้งกลางวัน และกลางคืน กว่าจะได้นอน เที่ยงคืนแทบทุกวัน แต่ผมก็สามารถสร้างโปรแกรม Loss-Cost Analysis ได้สำเร็จ ในเวลาเพียงไม่กี่สัปดาห์ นายแขกน่าจะพอใจ เพราะนอกจากชมผ่าน email แล้วยังส่งกระจายไปในเครือข่าย TPM และ WCM
โรงงานที่ได้ลองเอาโปรแกรมไปใช้นอกจากในเวียดนาม และฟิลิปปินส์ มีโรงงานที่นิคมฯเกตเวย์ ที่นำไปไปใช้อย่างจริงจังนานหลายปี ก่อน โปรแกรม CD มาตรฐาน มาแทนที่
โปรแกรม LOSS-COST ANALYSIS ที่ผมสร้างขึ้น ปี 2012 แทบไม่มีการดัดแปลงอะไรเพิ่มเติม
จนเมื่อปลายเดือนธันวาคม 2025 ที่พึ่งผ่านมา ลองเอามาดัดแปลง เพิ่มเติม กราฟ และตารางใหมี จึงอยากให้คนทำ TPM ได้นำไปศึกษา
ผมเคย จัดอบรมหลักสูตร แปลง losses ให้เป็น costs ที่ สสท. หรือ สมาคมส่งเสริมเทคโนโลยี ไทย-ญี่ปุ่น มา 2 ครั้งแล้ว คาดว่าปีนี้ น่าจะมีอีก เลยพัฒนาโปรแกรมให้ดีขึ้น
สิ่งที่มีการปรับปรุงใหม่ ตาราง KPIs นอกจาก KPIs (Ton, %CapU, %OEE, %A, %P, %Q, %OR, %Defect) ที่ Worksheet KPI แล้ว เวลาเลือก เดือน และ Line ที่ Worksheet LC tree จะมีการดึงเอาข้อมูล KPIs ทุกตัวจากตาราง KPIs มาแสดงตามเดือน และ Line ดูเหมือนง่าย แต่กว่าจะคิดวิธีใช้ function ของ EXCEL ได้ ต้องคิดๆอยู่หลายวัน ต้องใช้ =IF ซ้อนกันหลายๆครั้ง และใช้ =Vlookup มาร่วมด้วย