04/05/2026
แบนขวดเพทสี
ขอบคุณ สไปร์ทที่เปลี่ยนมาใช้ขวดใส👏
ขอบคุณ ซีทรู ไม่ติดฉลากและสติ๊กเกอร์👏
ตามตู้แช่เครื่องดื่มในร้านสะดวกซื้อ หรือห้างสรรพสินค้า เรามักจะเห็นขวดเครื่องดื่มพลาสติกหน้าตาแบบนี้ เรียงรายกันไม่ต่ำกว่า 5 แบรนด์ ทั้งเขียว ฟ้า ชมพู ฯลฯ
ทั้งๆ ที่ เป็นวัสดุ PET เหมือนขวดพลาสติกใสทั่วไป
แต่รู้ไหมว่าขวด ‘PET สี’ เหล่านี้เกิดมาเพื่อ ‘เป็นขยะ’ และมักไม่ถูกรีไซเคิล
เพราะตามร้านของเก่า หรือ โรงงานรีไซเคิลให้ราคาต่ำ (หรือไม่รับเลยด้วยซ้ำ)
ในขณะที่ขวด PET ใสกลับขายได้ราคาดีกว่าหลายเท่าตัวเลย
เพราะอะไร?
วันนี้เพจ Thailand Circular Economy จะพาไป ‘แกะขยะ’ ดูเบื้องหลังความสวยของขวดน้ำหลากสีกัน
ทำไม “สี” ถึงกลายเป็นปัญหา
เหตุผลอยู่ที่คุณสมบัติของพลาสติก PET
เมื่อถูกผสมสีเข้าไปแล้ว สีนั้นจะไม่มีวันถูกดึงออกได้อีก
ทำให้รีไซเคิลต่อได้อย่างจำกัด และมีต้นทุนในการจัดการสูงกว่าขวด PET ใสหลายเท่าตัว
ปัญหาใหญ่กว่านั้นคือโครงสร้างที่เปิดช่องให้ปัญหานี้เกิดขึ้นได้ตั้งแต่แรก
ในประเทศไทยปัจจุบัน ผู้ผลิตไม่มีภาระผูกพันใด ๆ ที่ต้องคิดถึงปลายทางของบรรจุภัณฑ์ของแบรนด์ตัวเอง
สิ่งที่สำคัญสำหรับพวกเขามีแค่ "การตลาด" โดยไม่ต้องแคร์ “การจัดการปลายทาง”
นั่นจึงเป็นเหตุผลที่เราเห็น ‘ขวด PET สี’ เต็มเชลฟ์โดยไม่มีวี่แววว่าจะลดลง
แม้จะรู้ตัวว่าขวดของตัวเอง…จัดการยาก
บ้างก็เป็นเครื่องดื่มวิตามิน ที่อ้างว่าสีของขวดจะช่วยรักษาวินามินในเครื่องดื่มไว้ได้
บ้างก็เป็นน้ำแร่ ที่แค่มีเหตุผลทางแบรนดิ้ง
ซึ่งแน่นอนว่าทางออกที่ดีที่สุดของปัญหานี้คือ การแบนขวดแบบนี้ไปเลย
ตัวอย่างที่ เกาหลีใต้ ได้แบนการใช้ขวด PET สี สำหรับน้ำดื่มและชา มาตั้งแต่ปี 2019 แล้ว
รวมถึงแบนกาวที่แกะฉลากยากด้วย!
ผลคือผู้ผลิตต้องปรับตัวทันที เปลี่ยนขวดทั้งหมดให้เป็นสีใส เพื่อให้ทรัพยากรหมุนเวียนได้ 100%
อย่างน้ำอัดลมยี่ห้อหนึ่งที่เราคุ้นเคย เมื่อก่อนเคยเป็นขวดสีเขียวใส ปัจจุบันก็เปลี่ยนมาเป็นขวดใสแล้ว
กลับมาที่ประเทศไทย
กติกาปัจจุบันยังเปิดช่องให้ผู้ผลิตเน้นแค่ “การตลาด” โดยไม่ต้องแคร์ “การจัดการปลายทาง”
เราจึงเห็นขวด PET สีวางเต็มเชลฟ์
นี่ยังไม่พูดถึง ‘ขวด PET ขาว’ (ขวดกะทิ) ‘ขวด PET เด้ง’ และ สารพัด PET บรรจุภัณฑ์อาหารและแก้วเครื่องดื่ม ที่ล้วนแทบไม่ถูกรีไซเคิล เพราะไม่มีคนรับ
ร่าง พ.ร.บ.เศรษฐกิจหมุนเวียนฉบับประชาชน ออกแบบมาเพื่ออุดรอยรั่วนี้ผ่าน 2 เครื่องมือสำคัญ
✅ 1. การป้องกันด้วยมาตรฐาน Eco-design (และการแบน):
กฎหมายมีอำนาจกำหนดมาตรฐานขั้นต่ำในการผลิต เช่น กำหนดให้บรรจุภัณฑ์บางประเภทต้องใช้พลาสติกใสเท่านั้น หากไม่ผ่านมาตรฐานก็ “ห้ามผลิตหรือนำเข้า” ซึ่งเป็นวิธีป้องกันการเกิดขยะที่เด็ดขาดที่สุดเหมือนในเกาหลีใต้
✅ 2. มาตรการ Eco-modulation (แบนด้วยกลไกราคา):
ในช่วงเปลี่ยนผ่านก่อนที่การแบนจะมีผลบังคับใช้เต็มรูปแบบ กฎหมายจะใช้ "ค่าธรรมเนียมแปรผัน" เข้ามาเป็นแรงกดดัน แบรนด์ไหนที่ยังดื้อดึงใช้ขวดสีซึ่งสร้างภาระมหาศาลให้กับระบบจัดการขยะ ต้องจ่ายค่าธรรมเนียมเข้ากองทุนในอัตราที่แพงกว่าขวดใสหลายเท่า
จนถึงจุดที่ต้นทุนการตลาดสู้ไม่ไหวและต้องยอมเปลี่ยนดีไซน์ไปเอง
สิ่งที่ทำได้ตอนนี้เลยคือร่วมผลักดัน ร่าง พ.ร.บ. เศรษฐกิจหมุนเวียนฉบับประชาชนให้มีผลบังคับใช้
📌 กดติดตามเพจเพื่อไม่พลาดความเคลื่อนไหว 📌
และถ้าพร้อมจะเป็นส่วนหนึ่งของการเปลี่ยนแปลง คอมเมนต์ 💚 ไว้ด้านล่างได้เลย!
#พรบเศรษฐกิจหมุนเวียนฉบับประชาชน ี