23/06/2026
จริงๆ แม้ว่าการทำธุรกิจจะไม่ควรก้าวก่ายเรื่องการเมือง แต่ว่า ประเทศนี้ไม่มีชนชั้นนำ รัฐบาล หรือใครก็ตามที่มีอำนาจ ทำเพื่อมันเลย มีแต่ทำเพื่อผลประโยชน์ส่วนตัวและพวกพ้องกันทั้งนั้น ในอดีตนั้น แม้ว่าประเทศจะเป็นเผด็จการ ไม่ได้สร้างภาพว่าเป็นประชาธิปไตยเหมือนปัจจุบัน แต่ก็ยังมีคนที่คอยปกป้องคุ้มครองประเทศชาติ แต่ทุกวันนี้ ไม่ว่าจะเป็นความปลอดภัยสาธารณะ (คนเสพยา,ระบบกฎหมายที่ฆ่าคนตายแล้วติดคุกแค่ 3 หรือ 7 ปี ทำเหมือนเหยื่อเป็นแมลงสาบและอาชญากรเป็นพ่อ) หรือมลพิษข้ามพรมแดน ประชาชนก็ต้องต่อสู้เอาตัวรอดกันเอง
“แม่น้ำกกกำลังตาย และพวกเราก็กำลังตายตามไปด้วย เราไม่สามารถใช้ประโยชน์จากแม่น้ำที่อยู่กันมาทั้งชีวิตได้อีกแล้ว เราจะทำอย่างไรกับสิ่งที่เราเจอ”
เสียงจากชาวบ้านริมแม่น้ำกก จังหวัดเชียงราย สะท้อนความจริงที่กำลังเกิดขึ้นกับผู้คนในพื้นที่ ซึ่งต้องใช้ชีวิตท่ามกลางความไม่แน่นอนของคุณภาพน้ำ อาหาร และสิ่งแวดล้อมที่เคยเป็นส่วนหนึ่งของวิถีชีวิต
ระหว่างวันที่ 3-5 มิถุนายนที่ผ่านมา ผู้เขียนมีโอกาสกลับจังหวัดบ้านเกิดและร่วมติดตามการเดินธรรมยาตราของเครือข่ายประชาชน ที่เดินทางมาจากสะพานท่าตอน อำเภอแม่อาย จังหวัดเชียงใหม่ มุ่งหน้าสู่ศาลากลางจังหวัดเชียงราย ซึ่งเริ่มต้นขึ้นตั้งแต่วันที่ 31 พฤษภาคม เพื่อส่งเสียงไปถึงรัฐบาลและผู้มีอำนาจให้หันมาสนใจว่า เกิดอะไรขึ้นกับแม่น้ำสายสำคัญของภาคเหนือ
ปัจจุบัน ชาวเชียงรายจำนวนมากยังคงใช้น้ำจากแม่น้ำกก ทั้งที่มีการตรวจพบการปนเปื้อนของโลหะหนัก โดยเฉพาะสารหนู ซึ่งผลกระทบไม่ได้จำกัดอยู่เพียงด้านสิ่งแวดล้อม แต่ยังลุกลามไปสู่สุขภาพ เศรษฐกิจ การท่องเที่ยว และคุณภาพชีวิตของประชาชนในทุกมิติ
อย่างไรก็ตาม แม้ปัญหานี้จะถูกพูดถึงมาอย่างต่อเนื่อง แต่กลับยังไม่ได้รับความสนใจหรือการแก้ไขอย่างจริงจัง ทั้งที่จังหวัดเชียงรายและหลายพื้นที่ในภาคเหนือกำลังเผชิญกับวิกฤตมลพิษข้ามพรมแดนในแม่น้ำระหว่างประเทศหลายสายพร้อมกัน และปัญหานี้ยังคงดำเนินอยู่โดยมีแนวโน้มขยายตัวต่อเนื่อง
ทั้งนี้ ในวันสิ่งแวดล้อมโลกที่ผ่านมา เครือข่ายประชาชนปกป้องแม่น้ำกก สาย รวก โขง สาละวิน และกระบุรี เชิญนายกรัฐมนตรีและรัฐมนตรีที่เกี่ยวข้องมารับฟังปัญหาของประชาชน และร่วมกันหาทางออก แต่กลับไม่มีนายกฯ หรือรัฐมนตรีคนใดเดินทางมาด้วยตนเอง
“สุดท้ายไม่มีรัฐมนตรีมาแม้แต่คนเดียว มีเพียงผู้ช่วยรัฐมนตรีจากกระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมเข้าร่วม ซึ่งไม่ได้ทำให้เกิดความคืบหน้าอะไรที่เป็นรูปธรรม สิ่งที่เกิดขึ้นสะท้อนว่า รัฐบาลยังไม่ได้ให้ความสำคัญกับผลกระทบที่ประชาชนกำลังเผชิญอยู่” ดร.สืบสกุล กิจนุกร อาจารย์ประจำสำนักวิชานวัตกรรมสังคม สาขาวิชาการพัฒนาระหว่างประเทศ มหาวิทยาลัยแม่ฟ้าหลวง และเครือข่ายประชาชนปกป้องแม่น้ำกก สาย รวก โขง สาละวิน กล่าว
ขณะนี้วิกฤตดังกล่าวย่างเข้าสู่ปีที่ 2 แล้ว แต่ประเทศไทยยังไม่มีแนวทางแก้ไขที่ชัดเจนและเป็นรูปธรรม แล้วเราจะปล่อยให้ประชาชนต้องใช้ชีวิตอยู่กับความเสี่ยงนี้ไปอีกนานแค่ไหน
อ่านบทความ “แม่น้ำกกกำลังตาย เราก็กำลังตายตามไปด้วย” วิกฤตสารพิษข้ามพรมแดนที่รัฐยังแก้ไม่ถึงต้นตอ และประชาชนถูกทิ้งให้สู้เพียงลำพัง ได้ทาง https://themomentum.co/feature-kok-river-toxic-pollution/
เรื่องและภาพ: นลินี ค้ากำยาน
#เชียงราย #แม่น้ำโขง #มลพิษข้ามพรมแดน #สารหนู #โลหะหนัก #สิ่งแวดล้อม