11/02/2025
Zero waste ด้วยกระบวนการ Pyrolysis
ขยะ โดยเฉพาะขยะพลาสติกเป็นปัญหาด้านสิ่งแวดล้อมสำคัญที่ส่งผลกระทบต่อมนุษย์และระบบนิเวศอย่างมาก ในปี พ.ศ. 2566 ประเทศไทยมีปริมาณขยะมูลฝอยประมาณ 26.95 ล้านตัน หรือ ประมาณ 73,840 ตัน/วัน หรือเฉลี่ยเท่ากับ 1.12 กิโลกรัม/คน/วัน (กรมควบคุมมลพิษ, 2567) ทั้งนี้ หากพิจารณาองค์ประกอบของขยะมูลฝอยในประเทศไทย จะพบว่าขยะอาหารและขยะพลาสติกเป็นสัดส่วนหลักของปริมาณขยะมูลฝอยที่ถูกนำไปกำจัดในสถานที่กำจัดขยะมูลฝอย โดยในปี พ.ศ. 2567 พบว่า มีขยะพลาสติก ณ สถานที่กำจัดขยะมูลฝอย ร้อยละ 29.38 ของปริมาณขยะทั้งหมด (กรมควบคุมมลพิษ, 2567)
การจัดการขยะพลาสติกในประเทศไทยส่วนใหญ่ใช้วิธีการฝังกลบ ซึ่งต้องใช้ระยะเวลายาวนานในการย่อยสลาย ทำให้มีขยะพลาสติกคงค้างรอการจัดการในปริมาณมาก ประกอบกับประเทศไทยยังมีแนวโน้มการผลิตเม็ดพลาสติกเพิ่มสูงขึ้นเพื่อใช้ผลิตบรรจุภัณฑ์ เครื่องใช้ไฟฟ้าและอิเล็กทรอนิกส์ อุตสาหกรรมยานยนต์ ตลอดจนอุปกรณ์เครื่องใช้ในบ้านและการเกษตร จึงจำเป็นต้องหาวิธีการจัดการและกำจัดให้มีประสิทธิภาพสูงสุด โดยแนวทางหนึ่งในการจัดการขยะพลาสติกที่เป็นการช่วยเพิ่มมูลค่าและสามารถนำกลับมาใช้ประโยชน์ใหม่อีกครั้ง คือ การแปรรูปขยะพลาสติกให้เป็นเชื้อเพลิงเหลวด้วยกระบวนการไพโรไลซิส (pyrolysis) ซึ่งสามารถนำไปใช้ทดแทนน้ำมันดีเซลสำหรับเครื่องจักรกลทางการเกษตร เพื่อลดต้นทุนของเกษตรกร หรือนำไปใช้เป็นวัตถุดิบเชื้อเพลิงในการผลิตกระแสไฟฟ้าได้ ทั้งนี้ กระบวนการไพโรไลซิส เป็นกระบวนการสลายตัวด้วยความร้อนที่ไม่สมบูรณ์ในภาวะที่ปราศจากออกซิเจนหรือมีออกซิเจนน้อยที่สุด โดยความร้อนจะทำให้พันธะที่เชื่อมกันระหว่างโมเลกุลเกิดการแตกตัวจากโมเลกุลที่เชื่อมต่อกันเป็นสายโซ่พันธะเคมียาว ๆ กลายเป็นสายโซ่สั้น ๆ และส่วนที่เป็นองค์ประกอบคาร์บอนที่ระเหยได้จะกลายเป็นก๊าซเชื้อเพลิง และบางส่วนที่ถูกควบแน่นจะกลายเป็นของเหลว หรือน้ำมันไพโรไลซิส (pyrolysis oil) ที่มีลักษณะคล้ายน้ำมันเตา มีค่าความร้อนสูง ซึ่งสามารถนำไปใช้ประโยชน์ได้หลากหลาย เช่น นำไปใช้เป็นเชื้อเพลิงในกระบวนการเผาในอุตสาหกรรมแก้วและปูนซีเมนต์ เป็นต้น นอกจากนั้น ยังสามารถนำน้ำมันไพโรไลซิสไปเข้ากระบวนการปรับปรุงคุณภาพ เช่น การกลั่น หรือการปรับสภาพทางเคมีเพื่อให้มีคุณสมบัติใกล้เคียงกับน้ำมันดีเซล เพื่อใช้งานกับเครื่องยนต์หรือใช้ในการผลิตกระแสไฟฟ้า
จะเห็นได้ว่ากระบวนการไพโรไลซิสเป็นเทคโนโลยีที่มีประโยชน์อย่างยิ่งในการจัดการและแปรรูปขยะพลาสติกเป็นเชื้อเพลิงเหลวทดแทนดีเซล ซึ่งนับเป็นการเพิ่มมูลค่าให้กับขยะ ช่วยลดมลพิษต่อสิ่งแวดล้อม ลดโลกร้อน และจะช่วยขับเคลื่อนประเทศไทยไปสู่สังคมไร้ขยะ (Zero waste society) ภายใต้โมเดลเศรษฐกิจชีวภาพ เศรษฐกิจหมุนเวียน และเศรษฐกิจสีเขียว (Bio-Circular-Green Economy) ได้อย่างแท้จริง
ที่มา
กรมควบคุมมลพิษ (2567)
ประเสริฐ เรียบร้อยเจริญ (2562)
วิสาขา ภู่จินดา (2566)
ข้อมูล : กรมการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศและสิ่งแวดล้อม
