17/09/2022
RSV!!!! อ่านซักนิดนะครับแม่ๆๆ
ไม่พูดถึงไม่ได้จริงๆ
เหมือน RSV ที่หายไป 2 ปี
มาทวงบัลลังก์คืน🥲🥲🥲
สำหรับตัวหมอเอง
คิดว่า RSV เป็นไวรัสที่ทำให้เด็กเล็กๆ
มีอาการรุนแรงที่สุด
เมื่อเทียบกับไวรัสทางเดินหายใจตัวอื่นๆ
ตอนนี้ PICU ที่รพ.เต็มตลอด
เตียงสามัญก็เต็ม 90%ของผู้ป่วยที่ต้องนอนรพ. คือเด็กเล็กที่เป็นปอดอักเสบจากการติดเชื้อ RSV
อยากจะพูดถึงไวรัส RSV ในฐานะกุมารแพทย์โรคทางเดินหายใจสักครั้ง
ที่เขียนเพราะหวังว่า ให้ทุกคนช่วยกันป้องกัน และเฝ้าระวัง
แต่ไม่ได้ให้เกิดความกังวลที่มากเกินไป
และเกิดการกล่าวโทษกันนะคะ
❌️❌️RSV เหมือนดาวร้ายที่คนรู้จักเยอะ
>> RSV เป็นเชื้อไวรัสที่ทำให้เกิดโรคติดเชื้อทางเดินหายใจส่วนล่างในเด็กเล็ก #บ่อยที่สุด (โดยเฉพาะอายุน้อยกว่า 2 ปี)
แต่ไวรัสที่ก่อโรคทางเดินหายใจมีหลายสิบชนิด ชนิดอื่นๆก็ทำให้เกิดอาการรุนแรงได้เหมือนกัน
ไม่ได้หมายความว่า ทุกๆการเจ็บป่วยของเด็กเล็กจะเกิดจาก RSV....
เพราะไม่ว่าจะ RSV หรือ ไวรัสนิรนาม
ถ้าเด็กอายุน้อยกว่า 2 ปี ถูกวินิจฉัยว่า หลอดลมฝอยอักเสบ/ปอดอักเสบ
อาการก็รุนแรงกว่าเด็กโตอยู่แล้ว
เพราะฉะนั้น การตรวจหรือไม่ตรวจ
การตรวจเจอ/ตรวจไม่เจอ
ก็ไม่ได้มีผลต่อการรักษา
เพราะ #ไม่มียารักษาจำเพาะอยู่ดี
และยา montelukast (หรือที่เรียกติดปากว่าซิงกูแลร์)ไม่ใช่ยารักษา RSV
อย่างไรก็ตาม
ถ้าเด็กมีอาการติดเชื้อทางเดินหายใจส่วนล่าง ได้แก่ หลอดลมฝอยอักเสบ ปอดอักเสบ การตรวจพบเชื้อ ทำให้รู้พยากรณ์โรคและเป็นประโยชน์ในการป้องกันไม่ให้เจ้าหน้าที่ที่ดูแล เป็นตัวแพร่เชื้อซะเอง
ด้วยการจัดโซนผู้ป่วย และต้องล้างมืออย่างเคร่งครัด
❌️❌️RSV เป็นแล้วมีภูมิหรือไม่/เป็นแล้วเป็นอีกได้หรือไม่?❌️❌️
RSV มีชนิด A,B การติดเชื้อแต่ละครั้ง
ก็ช่วยเพิ่มความแข็งแรงให้ภูมิคุ้มกันของเรา เหมือนทหารได้พบศัตรูตัวเดิมบ่อยๆก็จะเก่งขึ้น มีอาการน้อยลง
แต่ RSV ก็เหมือนไวรัสก่อโรคหวัด
เป็นแล้วเป็นอีกได้...แต่ครั้งหลังๆอาการจะน้อยลงเรื่อยๆ
ผู้ใหญ่ติด RSV ก็อาจจะแค่น้ำมูกไหล
ครั่นเนื้อครั่นตัวเป็นต้น
#สรุป เคยติดแล้ว จะเกิดภูมิ แต่ภูมิไม่ได้ป้องกันการเกิดซ้ำ
แต่ช่วยลดความรุนแรง
❌️❌️เด็กทุกคนที่ติด RSV จะมีอาการรุนแรงทุกคนหรือไม่? ❌️❌️
👉ไม่ทุกคน
เคยเขียนหลายครั้งแล้ว
ว่าปัจจัยของการติดเชื้อ
● 1.ปริมาณเชื้อที่รับ
● 2.ความแข็งแรงของภูมิคุ้มกันแต่ละคน
ได้รับเชื้อน้อย ร่างกายแข็งแรง อาจจะไม่มีอาการ หรือมีอาการน้อยมาก
ได้รับเชื้อมาก ร่างกายอ่อนแอ ก็เกิดอาการรุนแรง
ได้รับเชื้อมาก แต่ร่างกายแข็งแรง
อาการก็น้อยกว่า
ได้รับเชื้อน้อย แต่เป็นเด็กทารก
ภูมิคุ้มกันยังไม่เก่งก็เกิดโรครุนแรงได้
#ไม่มีใครฟันธงได้
แต่จากข้อมูลที่ผ่านมา
คำว่า #กลุ่มเสี่ยง
คือกลุ่มที่มีอาการรุนแรง
ได้แก่ เด็กเล็ก ยิ่งอายุน้อย ยิ่งเสี่ยงอาการรุนแรง , เด็กที่มีโรคประจำตัว เช่น โรคปอดเรื้อรังเดิม โรคหัวใจ โรคภูมิคุ้มกันบกพร่อง เป็นต้น
เด็กบางคน มีอาการแค่หวัด
คือไข้ต่ำ น้ำมูกไหล
แต่การตรวจเจอ RSV ทำให้แม่เครียดมาก....ประเด็นสำคัญคือ
ถ้ามีอาการแค่หวัด ก็ไม่จำเป็นตรวจ RSV ตั้งแต่แรก
เอาเป็นว่า เคยมีการศึกษาตรวจการติดเชื้อ RSV ในเด็กอายุ 3 ขวบที่แข็งแรงดี หลายร้อยคน พบว่าเกือบ 100% ตรวจพบภูมิคุ้มกันต่อ RSV หมายความว่า เด็กเกือบทุกคนต้องเคยได้รับเชื้อ RSV แต่ไม่ใช่เด็กทุกคนจะมีอาการรุนแรง
❌️❌️เด็กที่เคยติดเชื้อ RSV จะทำให้ป่วยบ่อยขึ้น❌️❌️❌️
>> จริง สำหรับเด็กที่ติดเชื้อ RSV ที่ทางเดินหายใจส่วนล่าง
อธิบายง่ายๆ คือ เด็กที่เคยติดเชื้อ RSV ทางเดินหายใจส่วนล่าง RSV จะทำให้เกิดการบาดเจ็บของหลอดลมบริเวณกว้าง
กว่าจะซ่อมแซมเสร็จก็ต้องใช้เวลานาน
เหมือนผิวหนังที่ถลอก ก็จะติดเชื้ออื่นได้ง่าย และถูกกระตุ้นได้ง่าย
ดังนั้น เด็กที่เคยเป็น หลอดลมฝอยอักเสบจาก RSV
หรือ ปอดอักเสบจาก RSV
หลอดลมจะมีภาวะ หลอดลมไว (bronchial hyperresponsiveness)
สักระยะหนึ่ง
บางคนหลายเดือน บางคนก็เป็นปี
แล้วแต่ความแข็งแรงของร่างกาย/สิ่งแวดล้อม/โอกาสการติดเชื้อซ้ำ
ซึ่งทำให้เกิดผลที่ตามมาดังนี้
1.เมื่อติดเชื้อไวรัสทางเดินหายใจ จะมีเสมหะมาก ไอมาก
2.อาจมีกล้ามเนื้อหลอดลมหดตัวทำให้หลอดลมตีบ มีเสียงวี๊ด
ซึ่งบางกรณี เช่น หอบซ้ำบ่อยๆ กุมารแพทย์อาจจะรักษาด้วยการให้ยาพ่นเสตียรอยด์
ซึ่งภาวะดังกล่าว เป็นภาวะชั่วคราว จะดีขึ้นเมื่อเด็กโตขึ้น
❌️❌️เชื้อ RSV ทำให้เด็กเป็นโรคหอบหืด❌️❌️
>>ไม่จริงซะทีเดียว
เพราะยังไม่มีข้อสรุปที่แน่ชัด
อย่างที่เขียนข้างบน
ในเมื่อพูดว่าเด็กทุกคน
ต้องเคยเป็น RSV แล้วทำไมเด็กแค่บางคนเท่านั้นที่เป็นโรคหอบหืด
เอาเป็นว่า เด็กที่เคยติดเชื้อ RSV แล้วเป็นโรคหอบหืดเมื่ออายุมากขึ้น
มักจะมีปัจจัยเสี่ยงของโรคหอบหืดอื่นๆร่วมด้วย
❌️❌️ล้างมือด้วยเจล alcohol ป้องกันได้หรือไม่❌️❌️
>>>ได้ค่ะ
>>> คำแนะนำของหมอคืออะไร