14/02/2018
Erzurum BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
1. Hukuk Dairesi
Esas: 2017 / 155
Karar: 2017 / 124
Karar Tarihi: 29.03.2017
(3308 S. K. m. 25, 26) (506 S. K. m. 23, 24, 35, 42) (6100 S. K. m. 353, 362)
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ:
Davacı vekili; müvekkilinin Patnos İbn-i Sina Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesi mezunu olduğunu, müvekkilinin okulun müfredatı gereği staj yapması gerektiğinden Patnos Devlet Hastanesinde 2011 yılının Eylül ayından 2012 yılının Haziran ayına kadar, 2012 yılının Eylül avından 2013 yılının Haziran ayına kadar staj yaptığını, ancak müvekkilinin yakışmasına karşılık yapılması gereken ödemenin eksik bir şekilde yapıldığını belirterek 3308 Sayılı Mesleki Eğitim Kanunu'nun 25. maddesi uyarınca fazlaya ilişkin talep ve dava hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 50,00 TL ödenmeyen ücret alacağının dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınmasına karar verilmesini talep etmiştir.
Davacı vekili bilirkişi raporu doğrultusunda davasını ıslah ederek toplam 2.458,22 TL.'nin hakkın doğum tarihinden itibaren işleyecek bankalara uygulanan en yüksek mevduat faiziyle birlikte davalı kurumdan alınarak davacıya ödenmesini talep elmiş, ıslah harcı yatırılmış ve ıslah dilekçesi karşı tarafa tebliğ edilmiştir.
Davalı vekili yargılama aşamasında yargı yolu, husumet, zamanaşımı itirazlarında bulunmuş, davacının mesleki eğitim gördüğü hastanenin işletme vasfında olmadığını belirterek davanın reddini savunmuştur.
İLK DERECE MAHKEMESİNİN KARARININ ÖZETİ:
Mahkemece; davacının davalı kurumda tespit edilen tarihlerde mesleki staj eğitimi gördüğü, staj eğitimi alacağının dava tarihine kadar kısmen ödenmediği, bilirkişi raporunda belirlenen alacağının olduğu anlaşılmakla; davanın kabulüne, 50,00 TL'nin dava tarihinden 2.408,22 TL.nin ıslah tarihinden işleyecek yasal faiziyle birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmiştir.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ:
Davalı vekili istinaf talebin de;
•Davacının öğrenci olup Milli Eğitim Bakanlığı'nın düzenlediği müfredat gereği zorunlu stajını yaptığını, bu nedenle staj ödemelerinden de Milli Eğitim Bakanlığı'nın sorumlu olduğu gerekçesiyle husumet bakımından davanın reddi gerektiği.
• Dava konusu hak ve alacaklarının hak düşürücü zamanaşımına uğradığı,
•Dava idari yargı kapsamına girdiğinden yargı yolu nedeni ile reddedilmesi gerektiği,
•Ağrı ili, Kamu Hastaneleri Birliği Genel Sekreterliği’nin tüzel kişiliği ve taraf ehliyetinin bulunmadığı,
•Davalının yerleşim yeri mahkemesi uyarınca davanın Ankara'da açılması gerekirken Patnos'da açıldığı,
•6100 Sayılı HMK'da belirtilen belirsiz alacak davasına ilişkin şartlar oluşmadığından davanın usulden reddi gerektiği.
•Davacının stajını yaptığı iddia ettiği hastanelerin işletme sıfatına haiz olmadığını belirterek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.
DELİLLER
- Patnos Sosyal Güvenlik Merkezi'ne yazılan müzekkere ile davacının hizmet süreleri ve çalışmalarını gösterir hizmet döküm cetveli, işe giriş - ayrılış bildirgeleri getirtilmiştir.
- Patnos İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü'ne yazılan müzekkere ile davacının işletmelerdeki mesleki eğitim sözleşmesi örneği dosyaya eklenmiştir.
- Patnos İlçe Devlet Hastanesi'ne yazılan müzekkere ile davacının staja ilişkin belgeler ve yapılan ödemelere ilişkin belgeler getirtilerek dosyaya eklenmiştir.
-Hesap bilirkişisi tarafından ibraz edilen bilirkişi raporunda; davacının tespit edilen staj eğitime karşılık kısmi ödeme yapıldığı, staj eğitimine karşılık ödenecek ücretin yasal dayanağının 3308 Sayılı Kanunu'nun 25/1 maddesi uyarınca davacının Sağlık Bakanlığı'na ait devlet hastanesinde staj eğitimi gördüğü dikkate alındığında ücret hesabının asgari ücret net tutarının %30'u üzerinden hesaplanacağının uygun olacağı, aynı kanunun 26. maddesi uyarınca "öğrenci her yıl tatil aylarında 1 ay ücretli izinli sayılması” gerektiğinden sömestir tatilinin ücreti, ilgili aya eklenerek hesaplanması gerektiği belirtilmiş, davacıya yapılan ödemeler mahsup edilerek ilgili asgari ücret net tutarlarına göre davacının staj beceri eğitimi gördüğü 19/09/2011-30/06/2012-01/10/2012-14/06/2013 tarihleri arasında kendisine ödenmesi gereken ve eksik ödenen staj beceri eğitim ücretinin 2.458,22 TL olduğu belirtilmiştir.
DELİLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ, HUKUKİ SEBEP VE GEREKÇE:
Dava; 3308 sayılı Mesleki Eğitim Kanunundan kaynaklanan eksik ödenen staj ücreti alacağına ilişkindir.
Mahkemece; davacının, davalı kuruma bağlı Patnos Devlet Hastanesinde staj eğitimi gördüğü tespit edilen sürelere ilişkin olarak 3308 Sayılı Mesleki Eğitim Kanunu'nun "Ücret, Sosyal Güvenlik ve İzin" başlıklı 25. maddesi uyarınca asgari ücretin net tutarının % 30’u oranında ödenmesi gereken aylık ücretleri hesaplayan ve davalı tarafından yapılan ödemeler mahsup edilerek alacağı tespit eden bilirkişi raporuna itibar edilerek davanın kabulüne karar verilmiştir. Davalı vekili istinaf talebinde bulunmuştur.
3308 Sayılı Mesleki Eğitim Kanunu’nun "Ücret, Sosyal Güvenlik ve İzin Başlıklı" 25. Maddesinde "(Değişik: 2/12/2016 - 6764/45 md.) Aday çırak ve çıraklar ile işletmelerde mesleki eğitim gören, staj veya tamamlayıcı eğitime devam eden öğrencilere işletmeler tarafından ödenecek ücret ve bu ücretlerdeki artışlar, düzenlenecek sözleşme ile tespit edilir. Ancak, işletmelerde mesleki eğitim gören öğrenciler ile mesleki ve teknik ortaöğretim okul ve kurumlarında staj veya tamamlayıcı eğitim gören öğrencilere asgari ücretin net tutarının; yirmi ve üzerinde personel çalıştıran işyerlerinde yüzde otuzundan, yirmiden az personel çalıştıran işyerlerinde yüzde onbeşinden, aday çırak ve çırağa yaşına uygun asgari ücretin yüzde otuzundan aşağı ücret ödenemez. Bu amaçla kamu kurum ve kuruluşları gerekli tedbirleri alır. Staj yapacak işletme bulunamaması nedeniyle stajını okulda yapan ortaöğretim öğrencilerinin yaptıkları stajlar bu fıkra hükmü kapsamı dışındadır.
Aday çırak, çırak ve öğrencinin eğitimi sırasında işyerinin kusuru halinde meydana gelecek iş kazaları ve meslek hastalıklarından işveren sorumludur.
Aday çırak, çırak ve öğrencilere ödenecek ücretler her türlü vergiden müstesnadır.
(Değişik: 2/1 2/201 6 - 6764/45 md.) Aday çırak, çıraklar, işletmelerde mesleki eğitim gören öğrenciler ile mesleki ve teknik ortaöğretim okul ve kurumlarında okumakta iken stajı tamamlayıcı, eğitime veya alan eğitimine tabi tutulan öğrencilerin sigorta primleri asgari ücretin yüzde ellisi üzerinden, Bakanlık ile mesleki ve teknik eğitim yapan yükseköğretim kurumlarının bağlı olduğu üniversitelerin bütçesine konulan ödenekten karşılanır.
Aday çırak, çırak ve işletmelerde mesleki eğitim gören, staj veya tamamlayıcı eğitime devam eden öğrenciler ile mesleki ve teknik eğitim okul ve kurumlarında alan eğitimine başlayan öğrenciler hakkında 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanununun 23, 24, 35 ve 42 nci maddeleri hükümleri uygulanmaz. Ayrıca bunlara aynı Kanuna göre işgöreremezlik ödenekleri bağlanacak sürekli işgöremezlik gelirine esas olacak günlük kazançların tespitinde sigorta primine esas tutulan ücret dikkate alınır.
3308 Sayılı Mesleki Eğitim Kanunu'nun izin başlıklı 26. maddesinde "Aday çırak, çırak ve işletmelerde mesleki eğitim gören öğrencilere işletmelerce her yıl tatil aylarında bir ay ücretli izin verilir.Ayrıca mazeretleri kabul edilenlere okul müdürlüğünün görüşü alınarak hıraya kadar ücretsiz izin de verilebilir." hükmü düzenlenmiştir.
6100 sayılı HMK'nın 355. maddesi uyarınca istinaf incelemesi, istinaf dilekçesinde belirtilen sebepler ile sınırlı olarak ve kamu düzenine ilişkin hususlar gözetilerek yapılmıştır.
Davalı vekili tarafından yargı yolu, zamanaşımı, yetki, husumet itirazlarında bulunulmuş ise de; 3308 sayılı Yasanın 25. maddesinden doğan özel hukuk hükümleri çerçevesinde hizmet karşılığı ve yasada belirtilen esaslara göre hesaplanacak staj ücreti alacağına ilişkin davalarda adli yargı görevli olup, idari yargının görev alanında bulunduğuna iliş davalı tarafın itirazları yersizdir. (Yargıtay 4. Hukuk Dairesi'nin 2016/9863 Esas 2016/10224 Karar sayılı ilamı) Dava konusu staj ücreti alacağına ilişkin dava, davacının staj eğitimini gördüğü süre ve dava tarihi dikkate alınarak zamanaşımı süresi içerisinde açıldığı anlaşıldığından davalı tarafın zamanaşımı itirazları da yerinde görülmemiştir. Davanın, davacının staj eğitimini yaptığı Patnos İlçesinde açılmış olması nedeniyle davalı vekilinin yetki itirazı reddedilmiştir. Ayrıca, husumet itirazları yönünden ise; husumetin davacının staj eğitimini gördüğü Patnos Devlet Hastanesi'nin bağlı olduğu Sağlık Bakanlığı'na yöneltilmiş olması ve davalının Sağlık Bakanlığı ile Bağlı Kurumların vekili tarafından yargılama esnasında temsil olunduğu anlaşıldığından husumete ilişkin olarak iddialarının da reddine karar verilirmiştir.
Davacının staj eğitimi gördüğü Patnos Devlet Hastanesi'nin, 3308 Sayılı Yasa'nın 3/1 maddesi uyarınca "(Ek: 29/6/2001 - 4702/6 md.) "İşletme", mal ve hizmet üreten kamu ve özel kurum, kuruluş ve işyerlerini;" ifade ettiği yönündeki düzenleme dikkate alındığında işletme vasfını taşıdığı da anlaşılmaktadır. Davacının staj yaptığı hastanenin niteliği gözetilerek bilirkişi tarafından ilgili döneme ilişkin asgari ücretin net tutarının %30’u üzerinden hesaplama yapılması da yerinde görülmüştür.
Mahkemece toplanan deliller, dosya kapsamı, yapılan ödeme tutarları da mahsup edilerek hazırlanan denetime elverişli bilirkişi raporu, davacı tarafın kısmi davasına ilişkin usulüne uygun yaptığı ıslah dikkate alınarak mahkemece davanın kabulüne ilişkin verilen kararda isabetsizlik görülmediğinden, usul ve esas yönünden hukuka uygun bulunan karara yönelik istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiş, aşağıdaki gibi hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda Açıklanan nedenlerle;
1-Davalı vekilinin Patnos 2. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 06/10/2016 tarih 2016/124 Esas - 2016/272 Karar sayılı kararına yönelik istinaf talebinin, HMK’nın 353/1-b.1 maddesi gereğince ESASTAN REDDİNE,
2- Davalı harçtan muaf olduğundan harç hususunda hüküm kurulmasına ver olmadığına,
3- Kararını mahkemesince taraflara tebliğine,
4- Dosyanın mahkemesine iadesine,
Dair, tarafların yokluğunda, dosya üzerinden yapılan inceleme sonunda, 29/03/2017 tarihinde, 6100 sayılı HMK’nın 362/1-a maddesi gereğince KESİN OLMAK ÜZERE oybirliği ile karar verildi.
