LPG OTOGAZ SİSTEMLERİ ARAÇLARDA NASIL ÇALIŞIR ?
• Yaygin olarak "tüpgaz " adıyla bilinen LPG (sıvılaştırılmış petrol gazı ) ülkemizde ısıtma, ısınma, aydınlatma ve motorlu araçlarda kullanılan yaygın bir enerji kaynagıdır. LPG renksiz ve kokusuz bir gazdır. Ancak oluşabilecek bir sızıntının hemen anlaşılabilmesi için rafinerilerde özellikle kokulandırılmıştır. Ham petrolün, rafinelerde arıtılması
ile veya dogalgazdan elde edilir. Gazın bileşimi %70 bütan (C4 H10), %30 propan (C3 H8) 'dir. Havadan ağır yanıcı bir gazdır. LPG havadan ağır olduğu için kaçak durumunda su gibi akar ve en derin yerde birikir.
• İlk olarak A.B.D. San Diago Gas-Electric Company tarafından denenen LPG benzine alternatif bir yakıt olarak kullanılmaya başlanmış ve tüm dünyada kullanımı çok hızlı bir şekilde yayılmıştır.1975 yılında Rusya da LPG ile çalışan ilk araç piyasaya çıkarılmıştır.Halen A.B.D ve Avrupa ülkelerinde kullanımı teşvik edilen ve benzinin alternatifi bir yakıttır.Başta A.B.D , HOLLANDA, İTALYA,JAPONYA,FRANSA,BELÇİKA olmak üzere birçok gelişmiş ülkede milyonlarca araç LPG OTOGAZ sistemine sahiptir.
• Dünyada 1940’lı yıllarda otomobillerde kullanılmaya başlanan LPG 30’u aşkın ülkede 4 milyondan fazla araç sahibi tarafından tercih edilmekte ve bu ülkelerde 22.000’den fazla dolum istasyonu hizmet vermektedir. Sadece İtalya’daki LPG’li araç sayısı 1 milyonun üzerindedir. Avrupada son model çok lüks arabalarda bile artık gaz sistemi fabrika çıkışı takılmaktadır. Türkiye’de LPG’li otomobil kullanımı 1995 yılında T.C. Sanayi Bakanlığı tarafından belirlenen yönetmeliklere uymak şartıyla serbest bırakılmıştır.
• Otogaz (LPG) istasyonlarından sıvı haldeki LPG, dolum ağzı vasıtasıyla aracın bagajındaki LPG tanklarına doldurulur. LPG tankı üzerindeki şamandıra vasıtasıyla bakır borudan aracın motor bölümündeki gaz valfine ve oradan da basınç regülatörüne iletilir. Regülatör tarafından sıvı halden gaz haline çevrilen LPG buradan mikser vasıtasıyla aracın karbüratör kısmına aktarılır ve yanma gerçekleşir. LPG SİSTEMLERİNDE GÜVENLİK
• Milyonlarca taşıt ve sabit makina kullanıcılarına LPG yakıtı kullanmaları sağlanmıştır. Bu ülke çapında LPG yakıtının güvenilirliğini kanıtlayıcı bir sonuçtur. Şayet LPG güvenli olmasaydı tüm dünyada sigorta primleri bu yakıtın kullanımını engelleyecek şekilde yasaklayıcı ve sınırlayıcı olurdu.
• Doğru montaj halinde LPG benzinden daha güvenlidir denilebilir. Sistemin eğitimli personel tarafından monte edilmesi halinde uygun malzeme kullanılmakta, parçalar güvenli yerlere monte edilmekte, yakıt boruları egzoz borularının uzağından geçirilmekte ve montajın ardından çalışma ayar değerleri kurularak kaçak testi yapılmaktadır.
• Otogazlar için kullanılan yakıt tankları normal yakıt tanklarına oranla darbe ve yüksek ısıya karşı çok daha dayanıklı özel saclardan ECE-R 67-01’e göre imal edilmektedir. Otogaz tankları üretim aşamasından sonra kaynak yerlerinin röntgeni çekilir ve testlere tabi tutulur. Fabrikadan çıkmadan patlama, açılma, yarılma testinden geçirilerek tüketiciye bayiler ve montajcılar aracılığı ile ulaştırılır.
• LPG tanklarının üzerine bağlanan şamandıra tanktaki sıvı LPG seviyesini ve LPG giriş-çıkışlarını kontrol eden çoklu kontrol ünitesinin yanı sıra yeni uygulamalarda ilave bir valf daha konulmuştur. Şamandıra üzerinde tanka giren ve çıkan gazın iletim hatlarını açıp kapatmak için bir adet el ile kumanda edilen bir vana mevcuttur. Bu vanalar bakım, kaza ve yangın anında LPG giriş ve çıkışını kapatmaya yarar. Şamandıra üzerinde yer alan aşırı akış vanasına ilaveten yeni uygulama ile gelen bobinli valf sayesinde araca arkadan çarpma ve iletim borularının kopma yada kırılması halinde her ikisi birden devreye girerek sistemi otomatik olarak kilitler. Bundan sonra tanktan gaz çıkışı tamamen kesilir. Buda otomobil kullanıcılarının emniyeti sağlar.
• LPG tankı üzerinde bulunan şamandıra, tankın %80 doldurulmasını sağlayacak şekilde ayar edilmiştir. LPG dolumu sırasında daha fazla yakıt almak amacıyla LPG tankının ileri geri sallanması, multivalf ayarının bozulmasına neden olacaktır.Bu durumda ise LPG tankına fazla yakıt alınacaktır.Bu ise son derece tehlikeli bir durumdur. Otogaz (LPG) tankının kapasitesinin %80 ‘inden fazlası doldurulmamalıdır.
• LPG tankında herhangi bir sebepten dolayı fazla LPG akışı olduğunda (bakır borunun kopması gibi) depoya monte edilen kaçak akım valfi depo çıkışında LPG akışını otomatik olarak keser.;
• LPG kaçağından yangın tehlikesi benzine göre daha azdır. LPG SIZINTILARINDA ALINACAK ÖNLEMLER
• Araçtan çıkan egzoz gazlarını uzun süreli solumayınız.
• Aracınızı hava sirkülasyonu olmayan depo, garaj vb. gibi yerlere kısa veya uzun süreli bırakmayınız.
• Aracınızın gaz ayarını mutlaka yetkili servislere yaptırınız.
• Lütfen gaz kaçaklarını ateşle kontrol etmeyiniz. Gaz kaçağı olduğundan şüphelendiğiniz yerleri sabun köpüğü ile test ediniz.
• Gaz kokusu hissederseniz aracınızı durdurunuz, tankın üzerindeki vanayı kapatınız ve yetkili servise gidiniz. LPG'Lİ ARAÇLARIN KULLANIMINDA DİKKAT EDİLECEK HUSUSLAR
Milyonlarca taşıt ve sabit makina kullanıcılarına LPG yakıtı kullanmaları sağlanmıştır. Bu ülke çapında LPG yakıtının güvenilirliğini kanıtlayıcı bir sonuçtur. Şayet LPG güvenli olmasaydı tüm dünyada sigorta primleri bu yakıtın kullanımını engelleyecek şekilde yasaklayıcı ve sınırlayıcı olurdu.
• Doğru montaj halinde LPG benzinden daha güvenlidir denilebilir.
