18/08/2016
Af kanununda bu madde çok iyi değerlendirilmeli...............
FATURASIZ SATIN ALINAN MALLARIN KAYDA ALINMASI
Faturasız satın alınan ne tür mallar kayıtlara alınabilecek?
Faturasız satın alınan ve işletmede fiilen bulunup muhasebe kayıtlarında yer almayan ve aşağıdaki gruplara giren mallar kayıtlara alınabilecek.
-150-Direkt İlk Madde ve Malzemeler,
-151-Yarı Mamuller,
-152-Mamuller,
-153-Ticari Mallar,
- İnşaat işletmelerinin (yıllara yaygın inşaat ve onarım işi, kat karşılığı veya kendi adlarına inşaat yapıp satanlar) varsa inşa edilen ve emtia (alımsatım malı) niteliğindeki taşınmazları (daire, dükkân vb.) ile üretimde kullandıkları demir, çimento, tuğla gibi ilk madde ve malzemeleri veya yarı mamulleri,
Kayıtlara alınacak malların bedeli nasıl tespit edilecek?
Stoklara alınacak malların bedeli, bildirim yani kayıtlara alınma tarihindeki rayiç bedel üzerinden belirlenecektir. Rayiç bedel, varlığın değerleme günündeki normal alımsatım bedeli olacaktır.
İlk madde malzemenin rayiç bedeli olarak, dönem içinde faturalı olarak satın alınan aynı türden ilk madde malzemenin birim fiyatı,
Ticari malın rayiç bedeli olarak, dönem içinde faturalı olarak satın alınan aynı türden ticari malın birim fiyatı,
Yarı mamullerin rayiç bedeli olarak, dönem içinde yarı mamul safhasında olan aynı türdeki yarı mamullerin birim maliyet bedeli,
Mamullerin rayiç bedeli olarak, dönem içinde mamul olarak satışa hazır hale getirilen aynı türdeki mamullerin birim maliyet bedeli,dikkate alınabilecek.
Kayıtlara alınacak mallarla ilgili bildirim yapılacak mı?
Kayıtlara alınacak mallarla ilgili olarak, bağlı bulunulan vergi dairesine dilekçe ekinde, kayıtlara alınan malın cinsini, miktarını, toplam rayiç bedelini, tabi olduğu KDV oranını, stok beyan oranını(Bu bölüme, tabi olduğu KDV oranı %18 ise %10 yazılacak) ve ödenmesi gereken KDV’yi içeren bir envanter listesi sunulacaktır.
Stok affına ilişkin başvuru hangi tarihe kadar yapılabilecek?
Stok affından yararlanmak için, kanunun yayımlandığı tarihi izleyen üçüncü ayın sonuna (30 Kasım 2016) kadar başvuru yapılabilecek.
Kayıtlara alınan mallar Ba formuna dahil edilecek mi?
Kayıtlara alınan malların toplam rayiç bedelleri, ilgili dönem Ba formuna dahil edilecek olup, Ba formunun "Soyadı/Adı Unvanı" bölümüne "Muhtelif Satıcılar ", "Vergi Kimlik Numarası" bölümüne (3333 333 333) yazılacak.
Kayıtlara alınan malların bedelleri maliyet unsuru olarak dikkate alınabilecek mi?
Kayıtlara alınan malların satılması durumunda söz konusu mal bedelleri maliyet hesaplarına aktarılabilecek ve maliyet unsuru olarak dikkate alınabilecek.
Kayıtlara alınan mallar zararına satılabilecek mi?
Kayıtlara alınan malların satış bedeli, kayıtlı değerinden düşük olamayacak. Gerçek satış bedelinin kayda alınan bedelden düşük olması durumunda, kazancın belirlenmesinde kayıtlı bedel satış bedeli sayılacak. Daha açık ifadeyle, kayıtlara alınan mallar zararına satılamayacak.
Katma Değer Vergisi Ödenecek mi? Ödenen KDV İndirim konusu yapılabilecek mi?
Faturasız olarak satın alınmış malların “stok affı” kapsamında kayıtlara alınabilmesi için KDV ödenecek. Ödenecek olan KDV kayıtlara alınacak malın bağlı olduğu KDV oranına göre değişiklik gösterecek. Faturasız satın alınmış; genel orana bağlı (%18) mallar için %10, indirimli orana (%1 veya %8) bağlı mallar için, bağlı oldukları oranın yarısı oranında KDV ödenecek. Hesaplanan KDV, 2 No.lu KDV Beyannamesi ile sorumlu sıfatıyla beyan edilip ödenecek, sonra bu KDV, 1 No.lu KDV beyannamesinde indirim konusu yapılacak. Böylece KDV, sağ cepten alınıp sol cebe konulmuş olacak.
İndirim konusu yapılan KDV iade konusu yapılabilecek mi?
Beyana konu malların, 3065 sayılı Kanun uygulamasında iade hakkı tanınan işlemlerde kullanılması durumunda, beyan edilerek ödenen ve indirim hesaplarına alınan KDV, yüklenilen KDV hesabında dikkate alınabilecek ve dolayısıyla iade konusu yapılabilecek.
Muhasebe kayıtları nasıl olacak?
Örnek : Merkezi Gerze’de bulunan (A) Limited Şirketi, stoklarında bulunan ancak kayıtlarında yer almayan (X) malına ilişkin envanter listesini hazırlamış ve 30/10/2016 tarihi itibarıyla beyan etmiştir. Genel oranda katma değer vergisine(%18) tabi olan bu malın, kendisi tarafından belirlenen rayiç bedeli 200.000 TL'dir. Şirketin bu bildirimine ilişkin muhasebe kayıtları aşağıdaki gibi olacaktır.
________________________30/11/2016 ____________________________
153 TİCARİ MALLAR 200.000.-TL
191 İNDİRİLECEK KDV (%10) 20.000.-TL
360 ÖDENECEK VERGİ VE FONLAR 20.000.-TL
(Sorumlu sıfatı ile ödenecek KDV)
525 KAYDA ALINAN EMTİA ÖZEL KARŞILIK HESABI 200.000.-TL
__________________________ / ______________________________
Özel Karşılık hesabının durumu ne olacak?, Sermayeye ilave edilebilecek mi?
Yukarıdaki örnekte görüleceği üzere, bilanço esasına göre defter tutan mükelleflerce, aktiflerine aldıkları mallar için pasifte ayrı bir karşılık hesabı açılacak.
Mallar için ayrılan bu karşılık (525 kodlu hesap), ortaklara dağıtılması ya da işletmenin tasfiye edilmesi durumunda, sermayenin unsuru sayılacak ve vergilendirilmeyecek. Daha da önemlisi söz konusu karşılık, tıpkı “331-Ortaklara Borçlar” hesabının sermayeye ilave edilebildiği gibi sermayeye de ilave edilebilecek. bk.(Antalya Vergi Dairesi Başkanlığı, 30/04/2012 tarih ve B.07.1.GİB.4.07.16.01-KVK.2011.ÖZ.83-265 sayılı Mukteza)
“Bazı Ticaret Sicil Müdürlükleri, 525-Özel Karşılık hesabında bulunan tutarın direkt sermayeye ilavesinde sıkıntı çıkarabiliyorlar. Böyle bir durumla karşılaşmamak için, önce Özel karşılık hesabında bulunan tutarı, 331-Ortaklara borçlar hesabına virmanlayız ve sonrasında sermayeye ilave ediniz.”
Özel karşılık hesabının sermayeye ilavesinde süre sınırlaması var mı?
Özel karşılık hesabında yer alacak tutar süre sınırlaması olmaksızın istenilen herhangi bir tarihte sermayeye ilave edilebilecek.
Çok Özel Avantajlar İçeriyor !
Hemen belirtelim, düzenlemenin, özellikle faturasız malların kayıtlara alınabilmesine olanak tanıyan bölümü işletmeler için “çok özel avantajlar” içeriyor.
1-İşletmelerinde faturasız mal bulunduranlar, bir anlamda KDV’yi ödeyerek devlet elinden faturasını da almış oluyorlar. Bu da ileride fatura alınan kurumun özel esaslara girmesi gibi çok önemli bir riski tümüyle ortadan kaldırıyor.
2-Beyan edilen faturasız mallar için, malın bağlı olduğu KDV oranından daha düşük oranda (%18 orana bağlı mal için %10 gibi) KDV ödenmesi ve aynı zamanda KDV’nin, indirim konusu yapılabilmesi hatta gerekli koşulların yerine getirilmesi durumunda iade alınabilecek olması ciddi bir KDV avantajı sağlıyor.
3-İşletmede, faturasız mal bulundurulduğu gerekçesiyle, KDV kanunun 9/2 maddesi kapsamında, cezalı KDV ödeme riskini ortadan kaldırıyor.
4- İşletmede, faturasız mal bulundurulduğu gerekçesiyle (ÖTV’ye bağlı mallar için), cezalı ÖTV ödeme riskini ortadan kaldırıyor.
5-Beyan edilen malların maliyet unsuru olarak dikkate alınmasına olanak tanınıyor. Bu da işletmenin gelir ve kurumlar vergisi yönünden, işletmenin hangi tür vergi yükümlüsü olduğuna göre %15 ile % 35 oranları arasında vergi avantajı sağlıyor.
6-Kayıtlarda yer almayan mallar için düzenlenen satış faturası, vergi incelemesi yapanlarca, olmayan bir malın satışı anlamına geliyor dolayısıyla sahte veya muhteviyatı itibariyle yanıltıcı belge (smiyb) olarak nitelendirilebiliyor. Stok affından yararlanılması, bu riski ortadan kaldırıyor.
7-Yukarıdaki muhasebe kaydında da görüleceği üzere, kayıtlara alınan mallar bilançoda 15’li grupta yani bilançonun aktifinde artışa neden oluyor. Karşı hesabın, Kısa Vadeli Yabancı Kaynak (KVYK) ya da Uzun Vadeli Yabancı Kaynak (UVYK) hesaplarında yer almayıp, 525- Özel Karşılık Hesabında yani 5’li grupta yer alması da işletmenin özkaynaklarında artış sağlıyor. Ayrıca karşılık hesabına alınan tutarın sermayeye eklenebilecek olması ciddi avantajlar getiriyor. İşletmeler bir bakıma bir taşla iki, hatta üç kuş vurmuş oluyorlar. Birincisi, 15’li gruba eklenen mal bedellerinin bilançonun aktifinde yarattığı artış, ikincisi, Özel Karşılık hesabının 5’li grupta dolayısıyla işletmenin özvarlık yapısında yarattığı artış, üçüncüsü ise Özel karşılık hesabının sermayeye eklenmesiyle, varsa, kısmen de olsa borca batıklık durumunda yaratacağı düzeltme…