24/04/2026
Milli Eğitim Bakanlığı’nın (MEB) 2024-2028 Stratejik Planı, yönetim sanatı ve insan gelişimi ilkeleri ışığında incelendiğinde; gerçekçilikten uzak, stratejik öngörü kapasitesi düşük ve yapısal olarak başarısızlık üzerine kurgulanmış bir metin niteliğindedir. MEB’in eğitim iddiaları, yönetim bilimlerinden kopuk ve pedagojik gerçekleri ıskalayan bir yaklaşımdır.
1. Girdi Analizi ve Stratejik Miyopluk
Nörolojik gelişimin %90’ının tamamlandığı 0-6 yaş aralığı, MEB’in planında belirleyici bir aktör olarak yer almamaktadır. Eğitimi okul öncesinden başlatan ancak aileyi (eş, ebeveyn ve veli kimlikleriyle) bir eğitim öznesi olarak yetkinleştirmeyen bu yaklaşım, akıl ve bilim dışıdır.
2. Tehdit Algısındaki Yanılgı
Bakanlık, SWOT analizinde "tehditleri" fiziksel ve mali eksikliklerle sınırlandırmıştır. Oysa sistemin önündeki en büyük dışsal tehdit, velilerin pedagojik yetkinlik eksikliğidir. "Çocuk yetiştirme tarzlarındaki hataları" bir tehdit olarak tanımlamayan bir planın, önleyici faaliyet geliştirmesi mümkün değildir.
3. Veli Profiline Hatalı Bakış
Etkili strateji, dış dinamikleri sisteme entegre eder. MEB ise veliyi sadece "bilgilendirilecek pasif bir paydaş" olarak görmekte; öğretmeni tek sorumlu ilan ederek aileyi operasyonel süreçten dışlamaktadır. Bilimsel verilerin aksine ana aktörü yok saymak, "asıl amacın eğitim olmadığını" açıkça beyan etmektir.
4. Nicelik Takıntısı ve Reaktif Yapı
Plandaki "okullaşma oranları" gibi sayısal hedefler, nitelikli bir liderlik gerektiren "ebeveyn yetkinliği" gibi proaktif alanlardan kaçışın maskesidir. Bu durum, eğitim sisteminden ziyade bir "eğitim ekonomisi" işletildiğini göstermektedir.
Sonuç olarak; aileyi sistemin kritik bir girdi sağlayıcısı ve operasyonel ortağı olarak eğitmeyen her strateji, "öğrenci-veli uyumsuzluğu" ve "öğretmen direnci" duvarına çarpmaya mahkumdur. Bu yanlış stratejilerle milyarlarca dolarlık kamu zararına yol açan yöneticiler bunun hesabını vermeli; toplum, sosyal çürümeye dur demek için bu sistemin arkasındaki aktörleri deşifre edecek sivil inisiyatifler geliştirmelidir.