22/09/2026
"USITOE PESA K**A HUPEWI THAMANI (VALUE)".
Kabla fedha haijawa njia kuu ya kufanya biashara, jamii mbalimbali zilitumia mfumo unaojulikana k**a "Barter Trade" yaani mabadilishano ya bidhaa au mali kwa bidhaa au mali nyingine, bila kutumia fedha k**a njia ya malipo.
Kwa mfano:
Mtu ana kuku, mwingine ana mahindi.
Mmoja anahitaji mahindi, mwingine anahitaji kuku. Wanakubaliana kubadilishana kulingana na thamani wanayoiona katika kile wanachotoa na kile wanachopokea.
Baadaye, matumizi ya fedha yakawa njia rahisi zaidi ya kuwezesha mabadilishano.
Sasa unaenda dukani, unahitaji bidhaa yenye thamani ya shilingi 2,000, unatoa shilingi 2,000 na unapokea bidhaa hiyo.
kuna swali muhimu hapa:
*Tunapotoa pesa, huwa tunajiuliza tunapata VALUE gani?
Kabla ya kununua bidhaa, mara nyingi tunauliza:
“Hii inanipa nini kwa hizi pesa?”
Kabla ya kulipia huduma :
“Ninapata thamani gani kwa fedha hizi?”
Kabla ya kuwekeza:
“Pesa hii inaweza kuzalisha nini?”
Lakini inapofika kwenye kumpa mtu mwingine pesa, mara nyingi tunasahau kabisa kanuni hiyo.
Tunatoa kwa mazoea.
Tunatoa kwa presha.
Tunatoa kwa huruma.
Tunatoa kwa kutaka kukubalika.
Tunatoa kwa kuogopa kusema **HAPANA.**
Na wakati mwingine pesa inaondoka bila sisi kujiuliza:
“Nimepata VALUE gani kutokana na fedha hii?”
Hapa si lazima VALUE iwe **bidhaa au pesa nyingine.**
Inaweza kuwa:
* Bidhaa.
* Huduma.
* Maarifa.
* Muda uliookolewa.
* Fursa.
* Suluhisho la tatizo.
* Msaada kwa mtu mwenye uhitaji.
* Au kuridhika kwamba umeamua kusaidia bila kutarajia malipo.
Kwa hiyo, VALUE haimaanishi lazima upate faida ya kifedha kila unapotoa pesa. Kinachotakiwa ni kuelewa kwa nini pesa yako inatoka na thamani unayokusudia kuibadilishia.
HATA KABLA HUJAMUOMBA MTU PESA, JIULIZE:
“Ninampa nini cha thamani mpaka anipe fedha zake?” Hii ndiyo akili ya mabadilishano ya thamani.
Kwa sababu katika biashara, huduma, uwekezaji na hata matumizi ya kawaida, kuna kanuni moja muhimu:
Kabla hujatoa pesa, elewa VALUE inayopatikana upande wa pili.
Si kila pesa inayotoka lazima irudi ikiwa pesa.
Lakini kila pesa inayotoka inapaswa kuwa na sababu.
PESA TU. HESABU VALUE.
SALUM HUSSAIN CHIRWA — Thought Architect
Building Minds. Shaping Leaders.
*Fikra Sahihi. Maamuzi Sahihi. Maisha Bora.
📞 +255 655 562 181 | +255 769 600 821
📧 [email protected]