20/09/2024
Kuzungumza na watoto wachanga wa umri wa mwaka 0 hadi 1 (Walengwa: watoto wachanga wa umri wa hadi mwaka 1)
Wazazi na walezi wanapaswa kutumia kila fursa ya kuzungumza, kuimba, kucheza na kuwasiliana na watoto wachanga kwa sababu ubongo wao unakua kwa kasi, unabeba na kuchakata taarifa mpya ambazo zinafungulia njia mpya za ufahamu.
β’ Wazazi na walezi wanapaswa kuzungumza, kuimba, na kucheza na watoto tangu kuzaliwa kwao kwani hii huusaidia ubongo wa mtoto kukua na kuendeleza uwezo wake. Mtoto atapata faraja kwa sababu ya sauti yako na atajua kuwa unamjali.
β’ Mama, baba, na walezi ambao husikiliza kwa makini wanaweza kujifunza maana ya sauti tofautitofauti ambazo mtoto huzitoa kabla hata hajaweza kuzungumza.
β’ Kurudia sauti za mtoto kwa sauti kubwa na kuangaliana naye mara kwa mara kunasaidia kuchochea maendeleo ya lugha na mwenendo wa kijamii.
β’ Wakati watoto wachanga wanapolia, huwa wanajaribu kuwasiliana. Mtoto anayelia anaweza kuwa ameshtushwa, au kushangazwa, anaweza kuwa anahisi joto sana, baridi sana, au njaa na anahitaji kula. Anaweza kuwa na gesi tumboni na anahitaji kusaidiwa, au nguo zinahitajika kubadilishwa. iWanaweza pia kuwa wanamea meno yameanza kuota au kujisikia kuumwa, au wanahitaji tu kubebwa na kuhisi kupendwa.
β’ Haiwezekani kumharibu mtoto. Watoto wachanga wanafaidika na wanahitaji upendo, kuwajali, na umakini wote wanaoweza kupata. Wazazi na walezi wanaweza kumsaidia mtoto kuelewa na kuzingatia ratiba k**a vile wakati wa kulala bila kusababisha mtoto kuhisi wasiwasi au kutelekezwa.
β’ Shughuli na mazungumzo ambayo wazazi na walezi wanaweza kufanya na watoto wachanga:
o Maelezo ya kitu chochote kinachotokea - unachokifanya, unapoenda, na unachokiona. Elekeza na mwonyeshe mtoto vitu unavyovielezea.
o Ongelea kuhusu rangi tofautitofauti, hesabu hatua unazozipiga au vyakula unavyovitayarisha, ongelea na iga sauti tofautitofauti za wanyama.
o Wakati mtoto wako anapotoa sauti, mjibu kwa kurudia sauti hizo na kuongeza maneno. Hii husaidia kujifunza kutumia lugha.
o Soma na kumsimulia hadithi mtoto wako. Hii husaidia kukuza na kuelewa lugha na sauti.
o Mwimbie na kumpigia muziki mtoto wako. Imba pamoja na redio. Hii humsaidia mtoto wako kuendeleza upendo wa muziki na kukuza maendeleo ya ubongo.
o Mpongeze mtoto wako na tumia muda wa kumbembeleza na kumbeba mtoto wako kwa sababu hii inaonyesha upendo na usalama.
o Cheza na mtoto wako wakati akiwa macho na mwenye utulivu. Angalia ishara k**a amechoka. Mara nyingine wanahitaji kupumzika baada ya kucheza.
o Vuta akili ya mtoto wako kwa midoli na umpeleke mtoto mahali salama wakati wanapoanza kutembea na kugusa vitu ambavyo hawapaswi kuvigusa.