08/09/2026
Có 7 mô hình kinh doanh không hẳn sẽ biến mất, nhưng cách làm cũ của chúng đang ngày càng khó tồn tại⛔
1️⃣Đầu tiên là quán cà phê sống ảo! Nhiều quán vẫn đi theo công thức quen thuộc: thuê mặt bằng đẹp, đổ nhiều tiền vào decor, tạo vài góc check-in rồi chờ khách đến chụp ảnh. Vấn đề là xu hướng thay đổi rất nhanh, decor lại rất dễ bị sao chép, trong khi tiền thuê mặt bằng và chi phí đầu tư ban đầu luôn ở mức cao. Trong tương lai, quán cà phê muốn tồn tại sẽ phải bán nhiều hơn một background sống ảo. Thứ khách hàng cần là trải nghiệm, cộng đồng, sản phẩm và những tiện ích đủ khác biệt để họ có lý do quay lại.
2️⃣Thứ hai là shop quần áo, mỹ phẩm nhỏ lẻ theo kiểu nhập hàng rồi ngồi chờ khách. Mô hình “mặt bằng + hàng hóa + nhân viên bán hàng” đang chịu áp lực ngày càng lớn từ TikTok Shop, Shopee, livestream và các chuỗi bán lẻ lớn. Muốn sống được, cửa hàng không thể chỉ dựa vào vị trí và lượng khách vãng lai mà phải trở thành một mắt xích trong hệ thống đa kênh, kết hợp thương hiệu, TikTok, livestream, dữ liệu khách hàng và cửa hàng trải nghiệm.
3️⃣Thứ ba là F&B nhượng quyền bình dân. Trước đây, nhiều người chỉ cần mua franchise, thuê mặt bằng, làm đúng công thức rồi kỳ vọng hoàn vốn. Nhưng cách này giờ không còn dễ. Nếu thương hiệu không đủ mạnh, sản phẩm không khác biệt và vị trí không tốt thì một cái bảng hiệu không thể tự tạo ra khách hàng. Nhượng quyền trong tương lai phải dựa trên thương hiệu mạnh, sản phẩm có điểm khác biệt, vận hành tốt và khả năng khai thác dữ liệu khách hàng.
4️⃣Thứ tư là dropshipping và affiliate kiểu cũ, tức lấy video của người khác, đăng hàng loạt, gắn link rồi chờ hoa hồng. Cách làm này ngày càng khó hiệu quả. Affiliate không chết, nhưng đang chuyển dần sang content commerce và livestream commerce. Lợi thế lớn nhất sẽ thuộc về người sở hữu khán giả, có uy tín, có nội dung tốt và có khả năng tư vấn, chứ không phải người spam được nhiều link nhất.
5️⃣Thứ năm là các trung tâm đào tạo “làm giàu nhanh”. Những lời hứa kiểu “học vài buổi kiếm hàng chục triệu mỗi tháng” hay “không cần vốn vẫn có thể giàu” đang dần mất niềm tin. Giáo dục vẫn còn rất nhiều đất sống, nhưng người học ngày càng đòi hỏi kỹ năng thực tế, kết quả có thể kiểm chứng, chứng chỉ, hỗ trợ sau khóa học và một cộng đồng đủ giá trị. Bán giấc mơ sẽ ngày càng khó, còn bán năng lực thật sẽ ngày càng quan trọng.
6️⃣Thứ sáu là siêu thị mini và tạp hóa tự phát không có công nghệ. Nhập hàng, chất đầy kệ, ghi sổ và dựa vào khách quen đang trở nên khó cạnh tranh với các chuỗi bán lẻ có POS, quản lý tồn kho, logistics, chương trình khách hàng thân thiết, dữ liệu và sức mua lớn. Tạp hóa nhỏ muốn tồn tại sẽ phải tiến dần tới số hóa, quản lý tốt hơn và tối ưu chuỗi cung ứng.
7️⃣Cuối cùng là homestay, farmstay vùng ven chỉ tập trung xây phòng đẹp. Có đất, dựng bungalow, làm hồ bơi, tổ chức BBQ rồi chụp ảnh quảng cáo từng là công thức khá phổ biến, nhưng như vậy hiện nay chưa đủ. Khách không chỉ mua một đêm ngủ, họ mua một lý do để đến. Vì vậy, farmstay trong tương lai phải trở thành một hệ sinh thái trải nghiệm, có thể kết hợp nông nghiệp, ẩm thực, câu cá, chèo thuyền, workshop, văn hóa địa phương, hoạt động cho trẻ em và nghỉ dưỡng.
Điểm chung là thứ đang hết thời không phải 7 ngành trên, mà là tư duy kinh doanh cũ: thuê mặt bằng, đầu tư, bắt trend, chờ khách rồi bán hàng.
Mô hình mới sẽ ngày càng dựa trên sự kết hợp của thương hiệu + nội dung + công nghệ + dữ liệu + cộng đồng + trải nghiệm + hệ sinh thái.
Thị trường không thiếu người kinh doanh. Thứ ngày càng khan hiếm là những mô hình có lợi thế đủ sâu, đủ khác biệt và đủ khó sao chép để có thể tồn tại lâu dài.
✍*Bài viết mang tính chất tham khảo do đã có quá trình tìm hiểu và nghiên cứu phân tích!
