30/08/2026
TÁC HẠI CỦA HÀN THE KHI DÙNG LÀM PHỤ GIA THỰC PHẨM
Hàn the (borax, natri tetraborat) thường bị lạm dụng trong thực phẩm để làm giò chả, bún, bánh phở… dai, giòn hơn và hạn chế hư hỏng. Tuy nhiên, phụ gia này bị cấm sử dụng tại Việt Nam.
Tác hại của hàn the khi ăn phải
1. Ngộ độc cấp tính Nếu ăn phải lượng lớn, có thể xuất hiện:
Buồn nôn, nôn
Đau bụng, tiêu chảy
Xuất huyết đường tiêu hóa
Đau đầu, co giật, hôn mê
Rối loạn tuần hoàn, tụt huyết áp; trường hợp nặng có thể nguy hiểm đến tính mạng.
2. Ngộ độc mạn tính khi sử dụng lâu dài Việc thường xuyên ăn thực phẩm chứa hàn the có thể gây:
Rối loạn tiêu hóa và hấp thu dinh dưỡng
Chán ăn, mệt mỏi, suy nhược
Ảnh hưởng đến quá trình chuyển hóa
Tổn thương gan và thận
Có thể ảnh hưởng đến hệ thần kinh/ não bộ.
3. Nguy cơ cao hơn đối với nhóm nhạy cảm Trẻ em và phụ nữ mang thai là những nhóm cần đặc biệt tránh phơi nhiễm hàn the.
Vì sao vẫn có người dùng hàn the?
Về mặt công nghệ thực phẩm, hàn the có thể:
Làm sản phẩm dai và giòn
Cải thiện cấu trúc sản phẩm thịt hoặc tinh bột
Có tác dụng hạn chế một phần vi sinh vật và nấm mốc
Giúp sản phẩm có vẻ bảo quản được lâu hơn
Chính những đặc tính này khiến hàn the từng bị lạm dụng trái phép trong giò, chả, nem, bún, bánh phở, bánh đúc….
Kết luận
Hàn the có lợi về mặt tạo cấu trúc nhưng không được phép dùng làm phụ gia thực phẩm tại Việt Nam do nguy cơ độc tính đối với sức khỏe.
Về góc độ quản lý an toàn thực phẩm, doanh nghiệp nên sử dụng phụ gia được phép theo đúng nhóm thực phẩm và giới hạn sử dụng, thay vì hàn the.
Cơ sở dữ liệu JECFA của WHO cũng ghi nhận borax với trạng thái “No ADI allocated” trong đánh giá lịch sử của chất này.
***
Các phụ gia an toàn thay thế
Nhóm Polyphosphate (Phosphate Mix, K700, K70+): Giúp giữ nước, tạo độ giòn dai và liên kết tốt cho thịt cá mà không gây hại sức khỏe khi dùng đúng liều lượng cho phép.
Tinh bột biến tính (E1412, E1422): Tăng độ kết dính, độ dẻo và giữ độ ẩm cho sản phẩm.
Carrageenan và Xanthan Gum (E415): Chất tạo đặc, tạo cấu trúc dai giòn tự nhiên từ rong biển và lên men.