HCL Import and Export - Express

16/08/2026

HẢI QUAN HƯỚNG DẪN THỦ TỤC ĐỐI VỚI HÀNG HÓA QUÁ CẢNH THAY ĐỔI PHƯƠNG TIỆN VẬN CHUYỂN

Cục Hải quan vừa ban hành Công văn số 20397/CHQ-GSQL ngày 14/8/2026 trả lời vướng mắc của Chi nhánh Công ty TNHH CEVA AIR & OCEAN Việt Nam về thủ tục hải quan đối với hàng hóa quá cảnh thay đổi phương tiện vận chuyển.

📌 HÀNG QUÁ CẢNH THAY ĐỔI PHƯƠNG TIỆN VẬN CHUYỂN THỰC HIỆN THẾ NÀO?

Theo Công văn số 20397/CHQ-GSQL ngày 14/8/2026, Cục Hải quan hướng dẫn trường hợp thay đổi phương tiện vận chuyển hàng hóa quá cảnh phải thực hiện theo các quy định hiện hành về thủ tục hải quan đối với hàng hóa quá cảnh.

Cụ thể, Cục Hải quan yêu cầu doanh nghiệp thực hiện theo:

🔹 Điều 64 Luật Hải quan 2014;

🔹 Điều 43 Nghị định số 08/2015/NĐ-CP về thủ tục hải quan, kiểm tra, giám sát hải quan đối với hàng hóa quá cảnh;

🔹 Các quy định sửa đổi tại khoản 23 Điều 1 Nghị định số 167/2025/NĐ-CP;

🔹 Điều 51a Thông tư số 38/2015/TT-BTC, được sửa đổi, bổ sung tại khoản 30 Điều 1 Thông tư số 39/2018/TT-BTC;

🔹 Tiếp tục được sửa đổi, bổ sung tại khoản 22 Điều 1 Thông tư số 121/2025/TT-BTC ngày 18/12/2025.

🚢 THAY ĐỔI PHƯƠNG TIỆN KHÔNG ĐỒNG NGHĨA VỚI THAY ĐỔI BẢN CHẤT HÀNG QUÁ CẢNH

Điểm đáng chú ý trong văn bản là Cục Hải quan không đưa ra một thủ tục riêng mới đối với trường hợp thay đổi phương tiện vận chuyển.

Thay vào đó, doanh nghiệp phải đối chiếu và thực hiện đúng quy định về thủ tục hải quan, kiểm tra và giám sát đối với hàng hóa quá cảnh theo hệ thống văn bản nêu trên.

Điều này đặc biệt cần lưu ý đối với các doanh nghiệp logistics, đại lý vận tải, hãng tàu, hãng hàng không và doanh nghiệp giao nhận có phát sinh các tình huống như:

➡️ Hàng hóa quá cảnh phải chuyển sang phương tiện vận tải khác;

➡️ Thay đổi phương tiện trong quá trình vận chuyển;

➡️ Hàng hóa tiếp tục chịu sự quản lý, giám sát của cơ quan Hải quan trong quá trình quá cảnh.

⚠️ DOANH NGHIỆP CẦN LƯU Ý GÌ?

Khi phát sinh việc thay đổi phương tiện vận chuyển đối với hàng hóa quá cảnh, doanh nghiệp cần rà soát hồ sơ và thực hiện theo đúng quy định về thủ tục hải quan – kiểm tra – giám sát hải quan.

Đặc biệt, không nên tự xử lý việc thay đổi phương tiện chỉ trên cơ sở chứng từ vận tải mà bỏ qua yêu cầu về thủ tục hải quan và giám sát hải quan.

📚 CÁC VĂN BẢN CẦN TRA CỨU

1. Luật Hải quan số 54/2014/QH13
→ Điều 64 liên quan đến hàng hóa quá cảnh.

2. Nghị định số 08/2015/NĐ-CP
→ Điều 43 quy định về thủ tục hải quan, kiểm tra, giám sát hải quan đối với hàng hóa quá cảnh.

3. Nghị định số 167/2025/NĐ-CP
→ Khoản 23 Điều 1 sửa đổi quy định liên quan.

4. Thông tư số 38/2015/TT-BTC
→ Điều 51a.

5. Thông tư số 39/2018/TT-BTC
→ Khoản 30 Điều 1 sửa đổi, bổ sung Điều 51a.

6. Thông tư số 121/2025/TT-BTC
→ Khoản 22 Điều 1 tiếp tục sửa đổi, bổ sung quy định liên quan.

⸻

🔎 GÓC NHÌN NGHIỆP VỤ

Công văn 20397/CHQ-GSQL ngày 14/8/2026 có ý nghĩa đáng chú ý đối với hoạt động logistics quốc tế bởi thực tế vận chuyển hàng quá cảnh có thể phát sinh nhiều tình huống ngoài kế hoạch ban đầu, trong đó có thay đổi phương tiện vận chuyển.

Quan điểm của Cục Hải quan trong văn bản khá rõ:

Khi thay đổi phương tiện vận chuyển hàng hóa quá cảnh, doanh nghiệp vẫn phải thực hiện theo đầy đủ quy định về thủ tục hải quan, kiểm tra và giám sát hải quan đối với hàng hóa quá cảnh.

Do đó, khi phát sinh tình huống thực tế, doanh nghiệp cần xác định đúng tình trạng của hàng hóa quá cảnh, phương tiện vận chuyển, hồ sơ hải quan và yêu cầu giám sát để thực hiện đúng quy trình.

📢 LƯU Ý QUAN TRỌNG

Cục Hải quan cũng nêu rõ: trong quá trình thực hiện, nếu phát sinh vướng mắc thì doanh nghiệp liên hệ với cơ quan Hải quan nơi làm thủ tục để được hướng dẫn theo thẩm quyền.

Vì vậy, đối với các trường hợp thay đổi phương tiện có tính chất phức tạp hoặc phát sinh ngoài dự kiến, doanh nghiệp nên trao đổi với cơ quan Hải quan trước khi thực hiện, thay vì tự xử lý rồi mới giải trình sau.

⸻

📑 THÔNG TIN VĂN BẢN

Công văn số: 20397/CHQ-GSQL
Ngày ban hành: 14/8/2026
Cơ quan ban hành: Cục Hải quan – Bộ Tài chính
V/v: Thủ tục hải quan đối với hàng hóa quá cảnh thay đổi phương tiện vận chuyển.

Tin Hải Quan 24H – Theo dõi, phân tích và cập nhật văn bản nghiệp vụ hải quan, xuất nhập khẩu.

25/06/2026

14/06/2026

02/06/2026

https://www.facebook.com/share/p/1A8eyxjPjF/?mibextid=wwXIfr

31/05/2026

🗺️ BẢN ĐỒ "SỐNG SÓT" QUA CÁC ĐIỀU LUẬT HẢI QUAN CHO NEWBIE
(Cập nhật chuẩn chỉnh theo Nghị định mới nhất số 𝟏𝟔𝟗/𝟐𝟎𝟐𝟔/𝐍𝐃-𝐂𝐏 - hiệu lực thi hành từ ngày 01/07/2026)

Chào mừng các bạn đến với lộ trình giải mã "luật chơi" trong hoạt động xuất nhập khẩu! Là một người mới bước chân vào ngành, việc phải đối mặt với hàng trăm điều khoản pháp lý rất dễ khiến tụi mình bị "ngợp".

Đừng lo, bài viết này sẽ biến những quy định phức tạp của Nghị định số 𝟏𝟔𝟗/𝟐𝟎𝟐𝟔/𝐍𝐃-𝐂𝐏 thành một cẩm nang thực chiến trực quan, giúp bạn nắm vững các nguyên tắc xử phạt để bảo vệ chính mình và doanh nghiệp khi đi làm thực tế nhé!

Nghị định 𝟏𝟔𝟗/𝟐𝟎𝟐𝟔/𝐍𝐃-𝐂𝐏 đóng vai trò là khung pháp lý chuẩn mực nhằm điều chỉnh các hành vi vi phạm về thủ tục hải quan, kiểm tra, giám sát, kiểm soát hải quan và quản lý thuế đối với hàng hóa xuất nhập khẩu

1. Bạn Thuộc "Phe" Nào Trong Hoạt Động Xử Phạt?

Trước khi phạt, cơ quan Hải quan sẽ xác định rõ bạn thuộc nhóm đối tượng nào để áp khung dòng tiền. Hãy nhớ kỹ 3 nhóm chính này:

🏢 Tổ chức: Doanh nghiệp, chi nhánh, văn phòng đại diện, hợp tác xã... (Đây là nhóm chiếm đa số trong các tờ khai).

👤 Cá nhân: Cá nhân trong nước và nước ngoài trực tiếp thực hiện hành vi vi phạm.

🏛️ Cơ quan nhà nước: Vẫn bị phạt nếu hành vi vi phạm không thuộc nhiệm vụ quản lý nhà nước được giao.

💡 MẸO THỰC CHIẾN (Điều 2, Khoản 5): Dù có quy mô hoạt động như một doanh nghiệp, nhưng về mặt pháp lý xử phạt, Hộ kinh doanh và Hộ gia đình chỉ được tính là Cá nhân. Điều này cực kỳ có lợi vì mức phạt tiền áp dụng cho cá nhân luôn thấp hơn 2 lần so với tổ chức!

2. "Bộ Công Cụ" Chế Tài: Hải Quan Sẽ Phạt Bạn Như Thế Nào?
Để tụi mình dễ nhớ và không bị rối khi đi làm, hệ thống chế tài của Hải quan (Điều 6) sẽ được chia làm hai loại vũ khí chính:

A. Các hình thức xử phạt trực tiếp (Đánh vào tài chính/tinh thần)
- Cảnh cáo: Hình thức nhắc nhở chính thức bằng văn bản, áp dụng cho các lỗi nhẹ hoặc đối với cá nhân từ đủ 14 tuổi đến dưới 16 tuổi.

- Phạt tiền: Hình thức phổ biến nhất. Mức phạt tổ chức = 2 lần mức phạt cá nhân. (Ngoại trừ các lỗi riêng về Thuế tại Điều 10 và Điều 15 thì mức phạt áp dụng chung cho cả hai).

B. Các biện pháp khắc phục hậu quả (Buộc phải sửa chữa sai lệch)
✈️ Buộc tái xuất hoặc đưa ra khỏi lãnh thổ Việt Nam: Áp dụng thẳng tay cho hàng hóa không đủ điều kiện nhập khẩu.

🔥 Buộc tiêu hủy: Dành cho hàng hóa gây hại đến sức khỏe, môi trường, hoặc hàng hóa niêm phong giả mạo.

💰 Buộc nộp đủ số tiền thuế: Biện pháp bắt buộc khi hành vi vi phạm dẫn đến thiếu thuế hoặc trốn thuế.

🏷️ Buộc dán tem "VIETNAM DUTY NOT PAID": Đối với hàng hóa bán tại cửa hàng miễn thuế sai quy định.

3. Công Thức Tính Tiền Phạt: Quy Tắc "Đơn Lẻ vs. Đa Số"
Cơ quan Hải quan không phạt "vô tội vạ" mà có công thức tính toán dựa trên mức trung bình của khung hình phạt:
(Mức tối thiểu + Mức tối đa) / 2.
(Ví dụ: Khung phạt từ 2.000.000 VNĐ đến 10.000.000 VNĐ --> Mức trung bình là 6.000.000 VNĐ)

Từ mức trung bình này, số tiền thực tế sẽ biến động theo các tình tiết giảm nhẹ hoặc tăng nặng:
➕ Có 01 tình tiết tăng nặng: Mức phạt = Mức trung bình + 10%.
➖ Có 01 tình tiết giảm nhẹ: Mức phạt = Mức trung bình - 10%.
📉 Có từ 02 tình tiết giảm nhẹ trở lên: Áp dụng thẳng Mức tối thiểu (chạm sàn).
📈 Có từ 02 tình tiết tăng nặng trở lên: Áp dụng thẳng Mức tối đa (chạm trần).
⚠️ GIỚI HẠN CỨNG: Sau khi cộng trừ phần trăm, mức phạt tiền cụ thể cuối cùng tuyệt đối không được thấp hơn mức tối thiểu và không được cao hơn mức tối đa của khung hình phạt ban đầu.

4. Checklist 5 Nhóm Hành Vi Vi Phạm:
📁 Nhóm 1: Lỗi "quên" và "chậm" (Điều 😎
- Hành vi: Chậm nộp tờ khai hải quan; không tái xuất hàng đúng hạn; chậm nộp báo cáo quyết toán kho.
- Mức phạt: Từ 500.000 VNĐ đến 10.000.000 VNĐ tùy mức độ trễ hạn.

💵 Nhóm 2: Lỗi Khai sai & Trốn thuế (Điều 9, 10, 15)
Khai sai dẫn đến thiếu thuế: Phạt 10% hoặc 20% số thuế thiếu tùy thuộc vào thời điểm bạn tự phát hiện để sửa sai.
Hành vi cố tình trốn thuế: Phạt cực nặng từ 01 đến 03 lần số tiền thuế trốn.

🔒 Nhóm 3: Vi phạm về Kiểm soát & Giám sát (Điều 12, 13, 14)
- Hành vi: Tự ý phá niêm phong hải quan; không bảo quản nguyên trạng hàng hóa khi đang chờ thông quan. Nếu sử dụng chứng từ giả mạo để khai báo, mức phạt có thể lên tới 80.000.000 VNĐ.

🚫 Nhóm 4: Hàng cấm, hàng tạm ngừng XNK (Điều 16 - 19)
- Hình phạt: Tịch thu ngay lập tức tang vật hoặc buộc tiêu hủy, không có cơ hội sửa sai.

📦 Nhóm 5: Sai phạm về Nhãn mác & Kho bãi (Điều 23 - 25)
- Hành vi: Nhãn gốc sai nội dung quy định, vi phạm quy chế quản lý kho ngoại quan, địa điểm thu gom hàng lẻ (CFS).

5. Thời Hiệu Xử Phạt: Bạn Bị "Treo" Hồ Sơ Kỷ Luật Trong Bao Lâu?
Thời hiệu là thời hạn mà cơ quan Hải quan có quyền lật lại hồ sơ và ra quyết định xử phạt (Điều 5).
⏱️ Vi phạm về quản lý thuế: Thời hiệu kéo dài lên đến 05 năm.
⏱️ Các vi phạm thủ tục khác: Thời hiệu là 02 năm.

Cách xác định mốc thời gian để tính thời hiệu:
Đối với lỗi về Thuế (Khai sai/Trốn thuế): Tính từ Ngày đăng ký tờ khai hải quan.
Đối với lỗi thủ tục: Tính từ Ngày thực hiện thủ tục hoặc nộp hồ sơ.

🌟 LƯU Ý (Điều 5, Khoản 5): Nếu đối tượng vi phạm có hành vi cố tình trốn tránh hoặc cản trở, thời hiệu xử phạt sẽ bị đóng băng và tính lại từ đầu kể từ khi hành vi trốn tránh chấm dứt. Đừng bao giờ chọn phương án đối phó, vì hồ sơ doanh nghiệp của bạn sẽ bị "treo" vô thời hạn trên hệ thống!

6. Các Khe Cửa Hẹp "Ngoại Lệ": Vi Phạm Nhưng Không Bị Phạt!
Pháp luật Hải quan luôn có những cơ chế nhân văn cho những người nộp thuế trung thực và chủ động sửa sai (Điều 7, Điều 8):

🌪️ Sự kiện bất khả kháng: Do thiên tai, hỏa hoạn, dịch bệnh... dẫn đến vi phạm ngoài ý muốn.

📝 Khai bổ sung đúng hạn: Tự phát hiện ra lỗi và khai bổ sung trước khi Hải quan ra thông báo kiểm tra hoặc quyết định thanh tra.

📦 Hàng hóa gửi nhầm lẫn: Gửi sai hàng so với hợp đồng nhưng người vận chuyển hoặc người gửi đã thông báo bằng văn bản cho Hải quan trước khi đăng ký tờ khai.

🚩 BIỂN BÁO ĐỎ: Trường hợp "Hàng hóa gửi nhầm lẫn" tuyệt đối KHÔNG áp dụng đối với hàng cấm nhập khẩu, hàng tạm ngừng xuất nhập khẩu hoặc hàng giả (Điều 7, Khoản 2c). Đây là ranh giới đỏ mà newbie phải nằm lòng!

TƯ DUY TUÂN THỦ: KIM CHỈ NAM CHO DÂN LOGISTICS
Trong lĩnh vực Hải quan, câu thần chú sống còn của tụi mình chính là: "Khai đúng - Khai đủ - Khai kịp thời". Việc nắm vững Nghị định 169/2026/NĐ-CP sẽ giúp các bạn chuyển từ thế bị động, sợ sệt sang thế chủ động kiểm soát rủi ro. Sự minh bạch chính là lá chắn tốt nhất cho sự nghiệp Logistics của bạn!

Thả tim và share ngay bài viết này về tường để làm tài liệu gối đầu giường chuẩn bị cho kỳ thực tập sắp tới nhé các bạn ơi!