24/11/2025
Day 1
Thành phố đọa xứ của chư Thiên – Varanasi
Nghe mấy câu chuyện này đi, rồi bạn cũng mê thành phố này như tú thôi!
Câu chuyện kể rằng, hơn sáu ngàn năm trước, chư thiên cõi trời Phạm Âm từ trên nhìn xuống, thấy quả đất này lấp lánh phát sáng, mùi đất thơm ngon, mềm mại, tươi mát, nên xuống chơi và ăn thử đất và bị mêeeeeeee. (Hồi ấy có lẽ đất vẫn chưa nhiều phân bò phân trâu bụi mịt mù như bây giờ.) Khởi lên lòng tham, chư thiên ăn nhiều nên mất dần thần thông, thân vi tế trở nên chắc đặc dần mà thành hình người. Sau thành thủy tổ của loài người! Cái nôi của loài người là từ thành phố này mà ra. Sáu ngàn năm trôi qua, thành phố trải bao biến cố thăng trầm, nay vẫn bình thản cạnh dòng sông Hằng (Gangas) chở che, ôm ấp.
Varanasi là thành phố cổ nhất còn tồn tại đến ngày nay. Thành phố của con sông Hằng trong truyền thuyết. Câu chuyện cũng kể rằng, trước đây, xưa xửa xừa xưa, trên vùng đất Hy mã lạp sơn, có một vị tu sĩ nọ đang tu tập trên núi tuyết trong một khoảng thời gian thật dài, nhưng rồi vị hoàng tử của vương quốc đã làm ồn náo gián đoạn sự tu của vị tu sĩ nọ. Khi vị tu sĩ ra khỏi hang, thì vị hoàng tử kia tự nhiên lìa đời. Theo tín ngưỡng của Bà La Môn, những người chớt bất đắc kỳ tử sẽ không thể siêu thoát. Vua cha thương tiếc hoàng tử quá, bèn lập đàn, ăn chay, tụng kinh nhiều ngày cầu phương thức cứu độ cho con trai, thỉnh cầu thần Shiva đưa con sông Hằng (lúc đó vẫn là con sông của thiên giới) xuống để dẫn độ cho hoàng tử. Và thần Shiva đồng ý. Nhưng có một nỗi lo rằng, nếu con sông chảy từ thiên giới xuống với lưu lượng nước quá mạnh có thể phá hủy cả vùng đất. Và thần Shiva bèn buông mái tóc của mình xuống để dòng sông Hằng theo đó mà chảy xuống trần gian. (Ôi! tui mê cái chi tiết này ghê gúm! Nó lãng mạn, nên thơ, mê li, thần thoại và đầy nữ tính í.) Và đó là cách mà con sông Hằng từ thiên giới chảy xuống trần gian, chảy qua Ấn Độ, ngang qua thành phố Varanasi và chảy đến vịnh Bengan.
Con sông Hằng ngàn đời nay vẫn chảy, người ta vẫn tắm bên bờ Tây, hướng mặt về bờ Đông nguyện cầu, rửa trôi mọi tội lỗi, người mất vẫn được đưa tới bờ sông hỏa táng, trên bờ cứ hỏa táng, người dưới sông cứ tắm, trên bờ người ta vẫn cầu nguyện, làm lễ cúng, tiếng sóng nước dạt dào, tiếng chuông kèn vang vọng, tiếng người cầu nguyện rì rầm, tiếng lòng thành kính ngân vang, bên bờ trâu cứ ị, người ta hốt phân về làm bánh phân bò để trát nhà, làm nguyên liệu đốt lửa,v.v… Cứ thế, con sông Hằng ôm ấp cả thành phố tâm linh này, ôm ấp cả dơ bẩn hay thanh cao, thiện lành hay tội lỗi, sông cứ ôm trọn bao dung cả trong lòng. Tư tưởng thần thánh cao siêu - cuộc sống hiện thực trần trụi, tú không biết là người ta khổ đau hay hạnh phúc nữa!
Varanasi nổi tiếng với lụa. Lụa nhiều màu sắc, mềm mại, được làm thủ công tinh xảo với các họa tiết phức tạp, tỉ mỉ. Trang phục truyền thống của nữ giới bên này là Sari. Và nếu bạn được mặc trên mình chiếc váy, vắt trên vai mình chiếc khăn, và che trên đầu mình bằng tấm lụa Banarasi, thì xin chúc mừng bạn, bạn đang mặc trên mình thứ vải với kỹ thuật dệt từ thế kỷ XVI, thời kỳ Mughal, và mang nhiều âm hưởng từ các triều đại Ba Tư. Tự nhiên thấy mình sang lên bao nhiêu ấy.
Thành phố này còn nổi tiếng là nơi ba ngôi Tam Bảo lần đầu tiên hình thành. Thuở xưa, khi Phật giác ngộ rồi, nơi đầu tiên Ngài đến thuyết pháp cho năm anh em ông Kiều Trần Như, bài pháp đầu tiên về trung đạo, tứ diệu đế, bát chánh đạo chính là thành phố này. Bài pháp như một tiếng chuông vang lớn ngay giữa trụ sở chính của Bà La Môn giáo gây chấn động thời bấy giờ. Ngôi Tam Bảo đã có Phật bảo (Đức Phật) và Pháp bảo (lời dạy của Phật). Và khi năm anh em ông Kiều Trần Như xuất gia thì ngôi Tăng bảo được hình thành. Như thế, ba ngôi Tam Bảo lần đầu tiên xuất hiện trên thế gian tại thành phố này.
Với tú, sông Hằng hiện lên với bãi lau rộng mênh mông trắng xóa, với đền đài san sát bên bờ sông, và với tiếng vang vọng của Ngài Tilopa dạy cho Naropa: "Hãy để dòng sông ô nhiễm của niệm tưởng vào trong cái trong trẻo [tự nhiên] của nó. Đừng thủ hay xả, đừng nhận hay bỏ đối với các hiện tướng, hãy cứ để mặc chúng như chúng là. Khi không nhận mà cũng không bỏ, thì [tâm] được giải thóat vào Đại Thủ Ấn."
Bài pháp cứ ngân vang trong dòng tâm thức mình mãi...
