10/12/2025
Kinh nghiệm xử lý thuế TNCN khi người lao động làm nhiều nơi, vãng lai
Chào em, kỳ quyết toán thuế TNCN sắp tới thường khiến kế toán “đau đầu”, đặc biệt là những trường hợp người lao động làm nhiều nơi hoặc làm chính một nơi – vãng lai nhiều nơi, thu nhập chia nhỏ, khấu trừ 10% lắt nhắt, rồi đến cuối năm lại loay hoay không biết ai quyết toán? có cam kết được không? có cần cộng dồn không?
Vì vậy bài này Tôi sẽ cố gắng viết dễ hiểu – lưu ý từng tình huống, để em xử lý nhanh gọn không sai luật.
I. Trước tiên nhớ nguyên tắc gốc
- HĐLĐ từ trên 3 tháng → tính thuế theo lũy tiến từng phần
- HĐ dưới 3 tháng / CTV / vãng lai → khấu trừ 10% nếu trả >2tr/lần
- Nếu ≤2tr/lần → không khấu trừ, nhưng vẫn phải ghi nhận vào thu nhập
- Cam kết chỉ dùng khi có duy nhất thu nhập vãng lai & không quá mức giảm trừ năm
- NLĐ làm nhiều nơi → chỉ 1 nơi được tính giảm trừ bản thân
+ Mức giảm trừ mới nhất từ 2026:
- Bản thân: 15.500.000đ/tháng (186 triệu/năm)
- Người phụ thuộc: 6.200.000đ/tháng/người
II. Các tình huống thực tế và cách xử lý
1. NLĐ làm dài hạn tại công ty A (đóng BHXH), làm CTV thêm tại B,C,D
– A tính thuế lũy tiến, giảm trừ bản thân + phụ thuộc (nếu đăng ký tại A)
– B,C,D chi trả vãng lai → khấu trừ 10% toàn phần
* Không được cam kết dù thu nhập ít
* Cuối năm NLĐ tự quyết toán, DN phụ không quyết toán thay.
2. NLĐ chỉ có thu nhập vãng lai, từng lần ≤2tr
– Không khấu trừ thuế, nhưng DN vẫn phải ghi nhận tổng thu nhập để lên tờ khai 05 kk-tncn và phụ lục 02 tờ khai quyết toán tncn
– Nếu tổng năm ≤180tr/năm "trung bình dưới 10tr/tháng" và duy nhất nguồn thu này → cá nhân không phải quyết toán
* Các bạn kế toán hay nghĩ 2tr/lần → khấu trừ 10%, trừ khi có cam kết hợp lệ
* Lưu ý: nếu sang kỳ thứ 2, tổng HĐ vượt 3 tháng → chuyển lũy tiến
Nhiều DN quên đổi → sau bị cơ quan thuế truy lại.
4. NLĐ làm chính tại A, đồng thời làm CTV ở nhiều công ty khác
– A lũy tiến
– Các bên còn lại khấu trừ 10% toàn bộ
→ Cuối năm NLĐ phải tự quyết toán
* Không thể ủy quyền cho A mặc dù A là nơi chính.
5. NLĐ yêu cầu DN phụ, tính lũy tiến thay vì 10%
+ DN được phép, nhưng phải kiểm tra:
- HĐ ký hợp lệ đủ điều kiện đóng BHXH
- Không phải vãng lai dạng ngắn hạn
- Nếu thực chất là vãng lai nhưng ép tính lũy tiến → sai luật – rủi ro khi thanh kiểm tra
6. NLĐ làm 1 nơi lũy tiến có GTGC, nơi khác chỉ nhận CTV
– Nơi chính A: lũy tiến + giảm trừ
– Các nơi phụ B,C,D: không giảm trừ, khấu trừ 10%
* Nhiều bạn nhầm bên phụ được tính giảm trừ → sai hoàn toàn
7. NLĐ chỉ làm CTV/vãng lai nhiều nơi, không đóng BHXH
– Nếu ≤186tr/năm & không có nơi nào lũy tiến → được ký cam kết không khấu trừ
– Nếu >186tr/năm → phải khấu trừ 10% tại mọi nơi
8. Thu nhập vãng lai >186tr/năm
→ Không được cam kết
→ Bắt buộc khấu trừ 10% tại nơi chi trả
→ Cuối năm tự quyết toán và nộp thêm nếu thiếu
* Nếu muốn hoàn thuế → vẫn phải tự quyết toán.
9. Trường hợp được ký cam kết
- Chỉ có 1 thu nhập vãng lai tại thời điểm cam kết
- Tổng thu nhập năm ≤186tr sau giảm trừ
* DN phải lưu bản cam kết + CCCD bản scan ít nhất 5 năm.
10. NLĐ trong năm từng cam kết nhưng cuối năm thu nhập vượt mức
→ Cá nhân bắt buộc tự quyết toán, nộp phần thiếu
* Trường hợp này dễ quên → cuối năm bị truy thu lại chịu tiền phạt.
11. Các trường hợp đặc biệt được giảm thuế
+ Căn cứ TT 111/2013/TT-BTC điều 46
– Thiên tai, hỏa hoạn, dịch bệnh, tai nạn
– Bệnh hiểm nghèo
🡪 NLĐ tự quyết toán để xin giảm thuế, DN không làm thay
* Nhiều kế toán không biết quyền lợi này → NLĐ
Xin chào các bạn. Mình tên là Thái Sơn hay có biệt hiệu là Sơn Kế Toán Là Giám đốc Công ty đào tạo và tư vấn thuế AMATAX và là Chủ sở hữu của hàng loạt website đào tạo trong lĩnh vực kế toán Tôi tạo nên khóa học này với mục đích...