19/05/2026
🌎 Từ rừng ngập mặn Cần Giờ đến Viện Max Planck: Hành trình khoa học của 52 chủng vi tảo bản địa Việt Nam 🇻🇳
Rừng ngập mặn Cần Giờ từ lâu được biết đến như một khu dự trữ sinh quyển có giá trị đặc biệt về môi trường và đa dạng sinh học. Tuy nhiên, bên dưới giá trị sinh thái quen thuộc ấy còn ẩn chứa một tầng tài nguyên khác ít được công chúng biết đến hơn: thế giới vi sinh vật bản địa, trong đó có các loài vi tảo với tiềm năng lớn cho công nghệ sinh học hiện đại.
Tháng 8/2023, trong một chương trình khảo sát khoa học tại Cần Giờ, đoàn nhà khoa học của Love World đã phối hợp cùng Giáo sư Melkonian, chuyên gia người Đức trong lĩnh vực vi tảo, tiến hành lấy mẫu sinh học vi tảo tại khu vực này. Đây là bước khởi đầu của một hành trình nghiên cứu có ý nghĩa đặc biệt, bởi nó không chỉ nhằm tìm kiếm một nguồn nguyên liệu mới, mà còn hướng đến việc phát hiện, bảo tồn và khai thác có trách nhiệm nguồn tài nguyên sinh học bản địa của Việt Nam.
Sau khi được thu thập, các mẫu vi tảo được đưa về Viện Max Planck tại Cộng hòa Liên bang Đức để tiếp tục nghiên cứu. Tại đây, Giáo sư Melkonian đã tiến hành phân lập và định danh hình thái, qua đó xác lập được bộ sưu tập gồm 52 chủng vi tảo bản địa Việt Nam. Đến tháng 7/2024, Love World tiếp nhận bộ sưu tập này để chuyển giao cho Viện iRASTA tiếp tục nuôi dưỡng, bảo tồn và nghiên cứu ứng dụng.
Trong khoa học công nghệ sinh học, việc sở hữu một bộ sưu tập chủng giống không chỉ có giá trị về mặt học thuật. Đó là nền tảng đầu tiên để hình thành các hướng nghiên cứu sâu hơn về hoạt chất sinh học, khả năng nuôi sinh khối, độ an toàn, khả năng ứng dụng trong thực phẩm, mỹ phẩm, dược phẩm và các lĩnh vực công nghiệp sinh học khác.
Chính vì vậy, bộ sưu tập 52 chủng vi tảo bản địa Việt Nam cần được nhìn nhận như một tài sản khoa học có ý nghĩa dài hạn. Nó đại diện cho nguồn gen bản địa, cho dữ liệu sinh học bản địa và cho khả năng phát triển những sản phẩm công nghệ sinh học mang dấu ấn Việt Nam trong tương lai.
Định hướng này cũng phù hợp với kế hoạch phát triển ngành vi tảo và rong biển của Việt Nam giai đoạn 2026–2030. Theo văn bản của Bộ Nông nghiệp và Môi trường, một trong những mục tiêu quan trọng là xây dựng, hoàn thiện và vận hành hệ thống ngân hàng gen và cơ sở dữ liệu quốc gia về rong, tảo biển phục vụ nghiên cứu, sản xuất và quản lý.
Điều này cho thấy, câu chuyện của Love World và Viện iRASTA không nằm ngoài dòng chảy chung của chiến lược quốc gia. Ngược lại, những bước đi từ năm 2023 đã đặt doanh nghiệp vào vị trí sớm tiếp cận một trong những nội dung trọng tâm mà Việt Nam đang hướng tới: bảo tồn, làm chủ và khai thác bền vững nguồn tài nguyên sinh học.
Vi tảo được giới khoa học quan tâm bởi chúng có khả năng tổng hợp nhiều nhóm hợp chất có giá trị sinh học cao. Tùy từng loài và điều kiện nuôi cấy, vi tảo có thể chứa protein, lipid sinh học, sắc tố tự nhiên, polysaccharide, carotenoid và nhiều hoạt chất có tiềm năng trong chăm sóc sức khỏe. Đây chính là lý do các quốc gia phát triển đang đầu tư mạnh vào công nghệ vi tảo như một phần của chiến lược thực phẩm tương lai, dược phẩm sinh học và kinh tế xanh.
Tuy nhiên, để đi từ một mẫu vi tảo trong tự nhiên đến một sản phẩm có thể ứng dụng cho con người là một hành trình dài. Hành trình đó đòi hỏi nhiều bước: phân lập, định danh, bảo tồn, nuôi cấy ổn định, đánh giá hoạt chất, kiểm nghiệm an toàn, phát triển công thức, thử nghiệm ứng dụng và cuối cùng mới là thương mại hóa.
Việc Love World lựa chọn đi từ bước đầu tiên cho thấy doanh nghiệp này không tiếp cận lĩnh vực vi tảo bằng tư duy ngắn hạn. Đó là lựa chọn của một doanh nghiệp muốn tạo ra năng lực nghiên cứu thật sự, thay vì chỉ sử dụng kết quả nghiên cứu có sẵn từ bên ngoài.
Trong bối cảnh Việt Nam đang đặt mục tiêu phát triển công nghiệp sinh học và thúc đẩy vai trò của doanh nghiệp trong đổi mới sáng tạo, mô hình hợp tác giữa Love World, nhà khoa học quốc tế và Viện iRASTA là một hướng đi đáng chú ý. Nó cho thấy doanh nghiệp tư nhân có thể trở thành cầu nối giữa tài nguyên bản địa, tri thức quốc tế và nhu cầu thực tiễn của thị trường.
Từ Cần Giờ đến Viện Max Planck, rồi trở về Việt Nam thông qua Viện iRASTA, hành trình của 52 chủng vi tảo là hành trình của một nguồn tài nguyên sinh học được phát hiện, gìn giữ và đặt vào quỹ đạo nghiên cứu ứng dụng. Xa hơn, đó cũng là biểu tượng cho một cách tiếp cận mới: phát triển sản phẩm không chỉ bắt đầu từ thị trường, mà bắt đầu từ khoa học.