26/07/2024
* Lựa chọn bấc thấm hay cọc cát xử lý Nền đất yếu cho nền đường ô tô
1. Yêu cầu tính toán:
- áp dụng tiêu chuẩn về lún dư gồm (1) Sr ≤ 10cm cho các đoạn đường đầu cầu; (2) Sr ≤ 20cm cho vị trí cống hoặc đường dân sinh chui dưới; Sr≤30cm cho các đoạn còn lại.
- Các yêu cầu khác tuân thủ 22TCN262-2000.
2. Các giải pháp có thể áp dụng:
Thoát nước đứng
- Để đảm bảo ổn định lún – lún dư và độ cố kết, theo yêu cầu, có thể áp dụng các giải pháp thoát nước đứng như bấc thấm (PVD), giếng cát (SD)….
- Đối với các giải pháp này cần lưu ý:
+ Do vấn đề công nghệ, thông thường các máy thi công SD chỉ dừng lại ở chiều sâu không quá 30m;
+ PVD có thể cắm tới chiều sâu lớn hơn, có thể tới 40~50m. Tuy nhiên, khi địa tầng xen kẹp các lớp thấu kính đất tốt hoặc cát (SPT>10) thì việc thi công sẽ rất khó khăn, thậm chí có thể không cắm được;
+ Việc lựa chọn SD hay PVD chủ yếu phụ thuộc vào tính toán về mặt thời gian. Tuy nhiên, theo kinh nghiệm thực tế ở Việt Nam, cũng nên thận trọng khi áp dụng PVD cho những đoạn đắp quá cao hay có yêu cầu cao về ổn định lún (như đường dẫn vào cầu);
Các giải pháp tăng cường ổn định
- Các giải pháp thoát nước thẳng đứng làm tăng mức độ cố kết và do đó cũng làm tăng sức kháng cắt của đất, từ đó tăng ổn định trượt nền đắp.
- Mặc dù vậy, trong một số trường hợp như: nền đắp quá cao, đất yếu quá dầy, bị hạn chế về thời gian…thì các giải pháp này là không đủ để đảm bảo ổn định trượt nền đắp.
- Trong những trường hợp đó, một số giải pháp (có thể là kết hợp) có thể xem xét áp dụng để tăng cường ổn định nền đắp như cọc xi măng đất, cọc cát đầm, vải địa kỹ thuật cường độ cao, bệ phản áp…
- Hai giải pháp đầu tiên đòi hỏi công nghệ nước ngoài, kể cả máy móc và dù đã bước đầu áp dụng ở Việt Nam, hiện cũng chưa có các quy trình quy phạm chính thức cho việc thiết kế, thi công và nghiệm thu, vì vậy cần thận trọng khi sử dụng.
- Phương án dùng vải địa kỹ thuật có ưu điểm cơ bản là không mở rộng diện tích chiếm dụng. Tuy nhiên, hiệu quả của phương án này phụ thuộc nhiều vào loại và chất lượng vật liệu, chất lượng thi công, …
- Phương án bệ phản áp có ưu điểm là đã có nhiều kinh nghiệm thành công, thiết kế và thi công đơn giản. Tuy nhiên, nhược điểm cở bản của phương án bệ phản áp là tăng diện tích chiếm dụng đồng thời tăng khối lượng vật liệu đắp.
3. Nguyên tắc lựa chọn giải pháp xử lý
Giải pháp xử lý và qui mô xử lý phải căn cứ vào kết quả tính toán. Dưới đây là một số nguyên tắc chung, có tính định hướng cho tính toán thiết kế xử lý nền đất yếu thuộc dự án này.
Đào thay đất: áp dụng cho các đoạn
+ Chiều sâu đất yếu không quá 5m.
Bấc thấm: áp dụng cho các đoạn
+ Chiều cao nền đắp không quá 6m;
+ Địa tầng không có lớp vở cứng (SPT>8) hoặc thấu kính cát (SPT>10);
+ Khoảng cách tối thiểu 0.8m;
+ Chiều sâu xử lý không hạn chế;
+ Khó khăn khi thi công qua lớp cát san nền khá dày (>7m), độ lún lớn gây uốn cong, gập bấc thấm, yêu cầu thời gian thi công dài hơn SD.
+ Giá thành rẻ hơn phương pháp SD.
Giếng cát: áp dụng cho các đoạn
+ Chiều cao nền đắp không quá 6m nhưng không áp dụng được PVD;
+ Chiều cao nền đắp trên 6m;
+ Khoảng cách tối thiểu 1.2m;
+ Chiều sâu xử lý không quá 30m.
+ Thời gian chờ lún ngắn hơn PVD.
+ Về giá thành, phương pháp giếng cát đắt hơn so với bấc thấm từ 3 đến 5 lần
