24/09/2026
Từ Lào Cai trở về: Những bài học mở lối cho hành trình mới
Từ ngày 19–22/09/2026, 16 đơn vị kinh doanh của Sơn La cùng các thành viên Hội Liên hiệp Phụ nữ, GreenU và GREAT đã có chuyến tham quan, học tập các mô hình kinh doanh thành công tại Lào Cai. Hoạt động được tổ chức với mong muốn tăng cường trải nghiệm thực tiễn, giúp các đơn vị do phụ nữ làm chủ có thêm góc nhìn, kinh nghiệm và những gợi ý phù hợp để phát triển mô hình của mình. Trong hành trình bốn ngày, đoàn đã đến thăm bốn mô hình tiêu biểu, mỗi nơi mang đến một câu chuyện khác nhau nhưng cùng gặp nhau ở tinh thần dám làm, kiên trì học hỏi và không ngừng tìm cách tạo thêm giá trị từ những nguồn lực sẵn có.
Hợp tác xã (HTX) An Dược: Từ nguyên liệu quê nhà đến những sản phẩm có giá trị
Điểm dừng chân đầu tiên là Hợp tác xã An Dược, tiền thân là HTX Thế Tuấn, thành lập từ năm 2019. Từ lợi thế về nông sản, dược liệu và nguồn nguyên liệu phong phú của Tây Bắc, HTX phát triển các sản phẩm như tinh dầu thiên nhiên, cao thảo dược, trà thảo mộc và đặc sản địa phương. Điều đáng chú ý là thay vì chỉ dừng lại ở việc bán nguyên liệu, HTX tập trung nâng cao giá trị và xây dựng câu chuyện cho sản phẩm gắn với vùng đất, con người nơi đây.
Qua những chia sẻ và ghi chép của các thành viên, An Dược để lại nhiều ấn tượng từ cách tận dụng nguyên liệu địa phương, ứng dụng máy móc vào sản xuất đến việc tìm kiếm các giải pháp bảo quản sản phẩm. Một trong những điều được nhắc đến là công nghệ túi hấp tiệt trùng giúp bảo quản thực phẩm mà không cần sử dụng chất bảo quản. Bên cạnh đó là cách tiếp cận thị trường: thử nghiệm sản phẩm, tìm hiểu khách hàng, quảng bá trước khi sản xuất và tính toán kỹ giá vốn để tránh tình trạng bán được nhiều nhưng không kiểm soát được dòng tiền.
Những bài học ấy tưởng như rất nhỏ, nhưng lại chạm đúng những vấn đề mà nhiều đơn vị kinh doanh quy mô nhỏ đang gặp phải: làm sản phẩm gì, bán cho ai, sản xuất bao nhiêu và làm thế nào để dòng tiền không bị “kẹt” trong quá trình phát triển.
Hợp tác xã Vạn An: Không chỉ làm sản phẩm, mà phải học cách quản trị
Được thành lập vào tháng 7/2021 trong bối cảnh dịch COVID-19 khiến hoạt động thương mại bị ảnh hưởng, Vạn An lựa chọn phát triển các sản phẩm thảo mộc từ những nguyên liệu sẵn có như quế, gừng, sả. Từ bảy thành viên ban đầu, HTX hiện duy trì 20 lao động thường xuyên và lực lượng lao động thời vụ lớn vào những thời điểm cao điểm. HTX cũng đã từng bước chuẩn hóa sản xuất với các sản phẩm OCOP và hệ thống quản lý an toàn thực phẩm.
Nhưng bài học đáng nhớ nhất lại đến từ những lần Vạn An từng “đi quá nhanh”. Thời gian đầu, HTX từng thử đưa những cây trồng mới như hoa cúc về địa phương, trong khi bà con chưa quen với đặc tính của cây và điều kiện thổ nhưỡng. Quá trình thử nghiệm vì thế kéo dài tới 3–4 năm, kéo theo chi phí lớn và thất thoát đáng kể. Từ bài học này, Vạn An nhận ra rằng trước khi mở rộng vùng nguyên liệu, cần bắt đầu từ những gì địa phương thực sự có lợi thế và người dân đã có kinh nghiệm canh tác.
Không chỉ thử nghiệm cây trồng, HTX cũng từng phát triển quá nhiều mã sản phẩm theo nhu cầu thị trường, dẫn đến tồn kho nguyên liệu, tăng chi phí bao bì và khiến vận hành trở nên phức tạp. Từ đó, Vạn An chuyển sang tập trung vào một số sản phẩm chủ lực, đồng thời chú trọng hơn đến việc chuẩn hóa cách làm.
Vậy chuẩn hóa ở đây là gì? Với Vạn An, mỗi công việc cần được “đóng gói” thành một quy trình cụ thể, nhờ đó, khi có người mới, công việc có thể được chuyển giao theo quy trình thay vì phụ thuộc hoàn toàn vào kinh nghiệm của một cá nhân. Song song với đó, dữ liệu về khách hàng, đơn hàng và dòng tiền cũng được quản lý trên hệ thống chung, giúp HTX kiểm soát hoạt động tốt hơn khi quy mô ngày càng lớn.
Với nhiều thành viên trong đoàn, đây không chỉ là câu chuyện của một HTX thảo mộc, mà còn là lời nhắc rằng: khi mô hình bắt đầu lớn lên, người chủ cũng cần thay đổi cách quản lý của mình.
HTX Dược liệu Xanh Tả Phìn: Dám hỏi, dám thử để tìm ra cách làm của mình
Từ lợi thế về nguồn dược liệu phong phú của Tả Phìn và những bài thuốc tắm truyền thống của người Dao đỏ, HTX từng bước phát triển các sản phẩm từ gừng, nghệ và các loại lá thuốc, đồng thời liên kết với hơn 50 hộ dân để xây dựng vùng nguyên liệu. Nhưng thay vì chỉ dừng lại ở việc khai thác những sản phẩm vốn có, chị Yến luôn đặt câu hỏi liệu những nguyên liệu quen thuộc ấy có thể được phát triển thành những sản phẩm mới, tiện dụng và khác biệt hơn hay không.
Từ một chuyến tham quan học tập tại Mộc Châu, chị nảy ra ý tưởng về dòng Cốt gừng tươi và Cốt nghệ mật ong tươi. Sau đó, chị tự mình tìm hiểu, nghiên cứu và thử nghiệm để từng bước hoàn thiện sản phẩm. Những sản phẩm này không đơn thuần là cách làm lại một sản phẩm đã có, mà xuất phát từ mong muốn giải quyết những hạn chế của cách chế biến nghệ truyền thống. Chính quá trình tự mày mò và thử đi thử lại đã giúp HTX tạo ra một hướng sản phẩm mới, trở thành một trong những đột phá nổi bật của đơn vị trong khoảng 1 năm trở lại đây.
Nhưng hành trình học hỏi của chị Yến không chỉ diễn ra trong phòng sản xuất. Khi tham gia chương trình cố vấn đồng hành 1-1, chị cũng từng có một khoảng thời gian rất bối rối: không biết mình phải hỏi gì, không biết vấn đề của mình nên bắt đầu từ đâu. Tâm lý ấy, theo chia sẻ của chị, khiến chị từng tìm cách né tránh cố vấn trong khoảng một tuần. Rồi chính sự kiên trì và cách hỏi gợi mở của người cố vấn đã khiến chị dần thay đổi. Thay vì chờ mình phải có sẵn một câu hỏi “đúng”, chị bắt đầu kể về những khó khăn thực tế của HTX, những điều mình chưa biết và cả những vấn đề mình còn chưa gọi được thành tên.
Câu chuyện của Tả Phìn vì thế để lại một bài học rất gần gũi: học hỏi không chỉ là tìm được một người giỏi hơn để hỏi, mà trước hết là dám thừa nhận mình chưa biết và sẵn sàng mở lòng để tìm câu trả lời. Cũng giống như cách chị Yến đã tự tìm tòi để tạo ra sản phẩm mới, việc biết hỏi đúng người, thử nghiệm và điều chỉnh cũng là một phần quan trọng trên hành trình tìm ra cách làm phù hợp cho chính mình.
Công ty TNHH Sản xuất và Thương mại Dịch vụ Thổ cẩm Việt Nam: Giữ văn hóa bằng một cách làm mới
Xuất phát từ tình yêu với văn hóa bản địa, người sáng lập đã lựa chọn rời công việc quản lý nhà hàng để theo đuổi thổ cẩm. Từ những chất liệu quen thuộc như lanh, chàm, bông, H**p cùng các kỹ thuật dệt, thêu, nhuộm thủ công, doanh nghiệp từng bước phát triển các sản phẩm thời trang, phụ kiện, quà tặng và nội thất. Hiện mô hình liên kết với khoảng 80 hộ dân, vùng nguyên liệu khoảng 5 ha và hơn 50 dòng sản phẩm.
Nhưng để đi từ tình yêu với nghề đến một mô hình kinh doanh có thể đứng vững, doanh nghiệp cũng đã trải qua không ít lần thử - sai. Do thiếu kinh nghiệm pháp lý, chị từng gặp tình huống hợp đồng có những điều khoản bất lợi và bị thu hồi mặt bằng khi cơ sở đang hoạt động. Từ trải nghiệm đó, chị Hiền rút ra một nguyên tắc rất rõ ràng: làm việc với ai cũng cần minh bạch về pháp lý, kể cả người quen. Làm rõ ngay từ đầu không phải là thiếu tin tưởng nhau, mà là cách để giảm rủi ro và bảo vệ cả hai bên.
Bài học tiếp theo đến từ chính quá trình mở rộng. Với mong muốn phát triển thị trường, doanh nghiệp từng cùng lúc thuê ba điểm bán tại Cát Cát, Cổng Trời và Tả Van. Tuy nhiên, việc dàn trải nguồn lực khi chưa đánh giá đầy đủ hiệu quả đã tạo áp lực lớn về chi phí vận hành. Cuối cùng, chị Hiền phải đóng điểm bán này để tập trung nguồn lực cho địa điểm hiệu quả hơn. Từ trải nghiệm đó, doanh nghiệp nhận ra rằng không nên mở rộng quá nhanh khi chưa hiểu rõ năng lực nội tại và thị trường.
Chị Hiền cũng đứng trước một bài toán không dễ giải: cân bằng giữa bảo tồn văn hóa bản địa và sáng tạo để phù hợp hơn với nhịp sống hiện tại. Từ trăn trở đó, chị tìm ra cách đưa các họa tiết đặc trưng phối hợp vào những sản phẩm có tính ứng dụng cao hơn như vỏ gối sofa, khăn trải bàn. Đó cũng là một cách nhìn đáng suy ngẫm: bảo tồn văn hóa không nhất thiết phải giữ nguyên mọi thứ như cũ; đôi khi cần tìm một hình thức mới để những giá trị cũ tiếp tục sống trong đời sống hôm nay.
Và phía sau những cách làm mới ấy vẫn là một điểm tựa không đổi: tình yêu với văn hóa bản địa. Chính tình yêu ấy đã giúp chị có thêm động lực để tiếp tục sau những lần thử - sai, bình tĩnh điều chỉnh cách làm và tìm ra hướng đi phù hợp hơn cho doanh nghiệp.Có lẽ, khi một công việc được bắt đầu từ tình yêu với nơi mình thuộc về, thì ngay cả những khó khăn cũng có thể trở thành lý do để người ta không dễ dàng bỏ cuộc.
Từ những câu chuyện riêng đến những kết nối chung
Sau bốn mô hình, điều còn lại không chỉ là những trang ghi chép. Các thành viên tiếp tục được kết nối qua những hoạt động như “Kết bạn qua câu chuyện”, “Tìm điểm chung – điểm khác biệt” và “Thử thách hợp tác”. Mỗi người chia sẻ về công việc, những điều tự hào hoặc khó khăn mình từng vượt qua; sau đó cùng tìm kiếm những điểm chung và thử xây dựng các ý tưởng combo, tour, set quà có thể kết hợp giữa nhiều đơn vị. Qua đó, chuyến đi mở thêm một hướng kết nối: không chỉ học từ mô hình thành công, mà còn học cách hợp tác với những người đang cùng mình trên một hành trình.
Sau chuyến đi, mỗi thành viên được mời viết vào “Balo hành trang” ba điều muốn mang về áp dụng cho đơn vị mình. Chị Quàng Thị Nở muốn tận dụng tốt hơn nguồn nguyên liệu địa phương, biết kể câu chuyện về sản phẩm. Chị Phạm Thảo Đan lại nhấn mạnh việc làm gì cũng cần ghi chép, có hợp đồng rõ ràng và chuẩn hóa cách làm. Có người lựa chọn học cách tìm hiểu thị trường, người khác muốn tận dụng tốt hơn nguồn nguyên liệu địa phương. Những điều tưởng như nhỏ ấy lại chính là những thay đổi cụ thể mà mỗi người có thể bắt đầu ngay khi trở về.
Quan trọng hơn, những điều được viết ra không dừng lại trên giấy. “Cây cam kết” ghi lại những việc rất cụ thể sau chuyến đi: khảo sát nhu cầu thị trường trước khi phát triển sản phẩm mới, thay đổi bao bì, tập trung hoàn thiện sản phẩm, liên kết với các đơn vị khác hay phân công công việc rõ ràng hơn.
Rời Lào Cai, hành trình học hỏi vẫn tiếp tục
Bốn ngày ở Lào Cai rồi cũng khép lại. Những con đường đã đi qua, những mô hình đã được nhìn thấy và những câu chuyện đã được lắng nghe rồi sẽ trở thành ký ức. Nhưng giá trị của một chuyến tham quan học tập không nằm ở số lượng mô hình đã đến, mà ở những điều mỗi người lựa chọn mang về và bắt đầu thay đổi.
Có thể đó là một sản phẩm mới. Một cách quản lý khác. Một bản hợp đồng chặt chẽ hơn. Hay đơn giản là quyết định không bỏ cuộc khi gặp khó khăn. Bởi trên hành trình kinh doanh, không có một công thức chung cho tất cả. Mỗi địa phương có một lợi thế, mỗi người có một nguồn lực và mỗi mô hình có một câu chuyện riêng. Điều quan trọng là biết quan sát, biết học hỏi, hiểu khách hàng, hiểu chính mình và đủ kiên trì để biến những điều đã học thành hành động.
Chuyến đi Lào Cai kết thúc, nhưng hành trình mới của 16 đơn vị kinh doanh chỉ vừa bắt đầu.
![🌱 [GÓC TUYỂN DỤNG] TÌM ĐỒNG ĐỘI "XANH" CÙNG GREENU KIẾN TẠO KINH TẾ TUẦN HOÀN! ♻️Bạn có đam mê với môi trường và muốn tr...](https://img5.businesses10.com/119/940/1082454611199407.jpg)
