16/06/2026
❤❤️❤️ Bộ môn tôi, có những niềm vui nhưng cũng có những hoài niệm...Dù thầy đã đi xa, những dấu ấn và tình cảm thầy để lại vẫn còn nguyên trong lòng bạn bè, đồng nghiệp và học trò.
Dưới đây là bức thư viết vào những ngày Tết Tân Sửu 2021 của thầy Lại Văn Thành. Thầy viết về những kỷ niệm với thầy Lý Trần Cường, muốn chia sẻ cùng Bộ môn, đồng nghiệp và bạn đọc. Cũng nhân bức thư này, thầy Thành có mong muốn cùng được chia sẻ và lưu giữ lại những kỷ niệm với thầy Cường.
----------------
Sau đây là nguyên văn bức thư:
Thư gửi anh Cường!
Cứ vào dịp Năm mới đến, người ta thường chúc mừng nhau mọi điều tốt lành. Với Anh em mình, năm mới Tân Sửu này thật đặc biệt. Em vẫn cứ tâm niệm là Anh đang đi công tác xa, thật xa, nên em viết những dòng thư này gửi tới Anh thay cho những lời Chúc mừng Năm mới như mọi khi.
Anh ra đi đột ngột quá khiến biết bao người thân ngỡ ngàng! Em nhận được hung tin từ người bạn cùng học cấp 3 (68-71) tên Hòa ở phố Hạ Đình gần nhà Anh, người đi tập thể dục cùng Anh vào ngày 21 tháng 10 năm 2020 định mệnh ấy.
Em thực sự không tin vào những điều mình nghe được. Sau đó em còn gọi lại cho P.N.Chính(1) (ở Trung tâm cũ) để biết cho chính xác. Khi báo lại cho Hòa nhà em mà vừa nói vừa khóc, cả hai vợ chồng không ai cầm được nước mắt.
Em và bạn Hòa còn nợ anh một cuộc gặp mặt cả ba anh em. Dự kiến là thế mà không kịp làm. Anh có hay không?
Những ngày chuẩn bị tiễn Anh đi xa là những ngày dài buồn bã với quá nhiều người là bạn bè, đồng nghiệp… và cả những người có biết Anh!
Thời gian cứ trôi đi, nhưng bao kỷ niệm về Anh cứ ùa về…
Không biết Anh còn nhớ không, nhưng em thì chưa quên những ngày cuối tháng 8 năm 1971 khi em lần đầu được gặp và biết Anh. Khi mà khóa dự bị bọn em đến KИCИ – Trường Đại học Kỹ thuật Xây dựng Kiev Ukraina để học ngoại ngữ thì Anh đã là sinh viên năm thứ 2 rồi. Mà ngoài ngành kiến trúc thì ПГC(2) - ngành XDDD&CN của các Anh chỉ có 3 người: Anh, anh Phú Việt, anh Mạnh Hậu (sau về ĐHBK) làm bọn em rất ngưỡng mộ. Sau năm học tiếng Nga, Em ở lại ngay KИCИ học ngành Xây dựng công trình đô thị (ГC)(3). Tuy khác khóa, khác ngành nhưng anh em mình biết nhau vì cùng một đơn vị Lưu học sinh. Cùng gặp nhau ở nhà ăn sinh viên, hình ảnh em nhớ nhất là Anh ngồi ăn, bắt chéo hai chân, tay phải cầm thìa dĩa, còn tay trái không hiểu sao lại đặt giữa 2 chân ấy!
Còn các buổi chiều hay ra đánh bóng chuyền ở khoảng sân giữa các ký túc xá sinh viên nữa… Có nhiều người tham gia lắm. có Anh, em, ông Lê Nho Bội khoa Tự động hóa XD (ACП)(4) nữa!
Anh tốt nghiệp về nước năm 1975, em sau Anh hai năm: 1977. Mãi những năm 80, Em mới được gặp lại Anh. Lúc ấy đã là đồng nghiệp: cùng trường ĐHXD, cùng quê và cùng Bộ môn BT nữa!
Anh kính nhớ!
Anh ít kể về bản thân lắm, chắc là do bản tính khiêm tốn có thừa. Dù sao do quan tâm nên em cũng biết đôi chút.
Gọi là số anh vất vả cũng đúng. Năm 1969 đi học ở Liên Xô cũ, Anh phải đi tàu biển từ Hải Phòng đến Viễn Đông của Liên Xô cũ rồi mới đi tàu Liên vận về Moskva và sau đó về Kiev. Về trường Tại chức rồi sau cũng là thành viên của trường ĐHXD này.
Thời bao cấp yêu chị Thanh phải đi đi về về Hà Nội – Kiến An, Hải Phòng không hề đơn giản!
Em còn biết, khi Anh tốt nghiệp Đại học về nước, gia đình có thêm một thành viên mới 1 tuổi – chú Lý Trần Hùng K34 ĐHXD.
Anh Cường ơi! Anh có nhớ hết những ai gọi Anh tên gì không? Theo em được biết, không hiểu sao bác Phong (Ngô Thế Phong) gọi Anh là Lý Trần Càng (?), “cụ” Bân BM thì gọi là Lý Tồn Cường, chắc phải nhờ “cụ” giải thích thì mọi người mới hiểu. Trong BM cũng rất nhiều người gọi Anh là “cụ Lý” (N.Q.Tiến). Người Thái Bình thì đổi họ cho Anh: Trần Lý Cường! Dân Bình Thuận nói lộn, giới thiệu anh là Tiên Sư-Giáo sỹ... anh còn nhớ không?
Thêm một điều em thấy lạ là nếu đã là Cường thì thế nào cũng ghép với Thanh, Loan, Giang, Thắm... Vậy Anh không phải là cá biệt: Thầy Cường – Cô Thanh!
Em rất biết ơn Anh, cùng cơ quan nên Anh quan tâm đến em nhiều lắm.
Anh còn dặn dò làm việc sao cho khỏi mang tiếng là dân đi học ở Nga về! Em còn biết là anh xin đích danh em về TT GDTX cùng Anh (có lần Chính cho em xem tờ trình xin người mà Anh ký ấy!).
Quả thật thời gian Anh làm giám đốc TT là thời gian bận rộn nhất nhưng vui nhất. Mọi việc đều trôi chảy. Và điều đó không bao giờ lặp lại đâu Anh. Thậm chí khi Anh rời TT, Anh còn dặn lại em ở lại phải cẩn thận... Em vẫn nhớ. Và Anh thấy đấy, mọi việc sau đó đã không có vấn đề gì lớn xảy ra.
Cám ơn Anh đã tin tưởng thằng em! Mà ngay cả khi về TT Anh bỏ qua luôn đoạn thử việc là quá rõ!
Bao kỷ niệm trong giai đoạn ngắn ngủi cùng ở TT làm sao mà em quên được...
Lần đầu Anh chở em bằng xe máy đi Thái Nguyên, Anh có nhớ không? Dọc đường nghỉ chân định mua chè Thái xịn, xong khi pha thử một ấm mới thấy không đạt yêu cầu. Anh còn giới thiệu công trình của Anh nhận được với phương thức chìa khóa trao tay. Anh tính làm gì hiệu quả bằng việc này khi mà tính theo tháng thêm thu nhập từ 4 đến 5 triệu! (thời điểm năm 2000).
Khi chưa mua được ô tô, Anh còn mượn xe chú Tuấn(5) chở em đi Hà Nam cùng. Trước khi đi, chú Tuấn nói xe mới bị thủng capo sau, không hiểu thế nào hôm ấy lại bị thủng đằng trước. Mà tay gara Trần Tiến (6) hắn làm theo đúng dự kiến: 4 tiếng mới xong!
Anh hay đùa: xe tao mua mày đi nhiều nhất! Đúng rồi, mà Anh đi một mình cũng buồn, hơn nữa Anh em mình cùng có chung công việc phải không Anh?
Có nhiều “sự vụ” khi đi xe không kể xiết được. Ấn tượng nhất với em vẫn là đi từ Phủ Lý về Hà Nội mất 4 giờ. Số là sau khi hướng dẫn tốt nghiệp lớp Hà Nam, khi ăn chiều-tối uống hơi nhiều. Lúc đi qua trạm thu phí thoáng thấy bóng CSGT đầu xe, nhìn đồng hồ chỉ 120 km/h! Vậy là cuộc chạy trốn từ 8h tối đến 12h đêm mới về được đến Hà Nội: đi lối qua Vân Đình trời tối mà còn không biết đường đi nữa!
Còn nữa, ở trường Lương Thế Vinh (Nam Định) sau khi dùng một số chén, Anh mắng học trò: sao đóng cọc chằng dây chống bão lại để nghiêng nghiêng thế này, để Thầy lái xe ô tô bị quét vào cánh cửa xe!
Cũng từ Nam Định về Anh còn bám đuổi theo đoàn xe ưu tiên (có xe dẹp đường đi trước) mà đến Hà Nội chỉ hết hơn 1h đồng hồ. Quả là liều thật!
Còn nhiều điểm nữa: Đại học Thái Bình, Dân lập Hải Phòng, Bắc Hà, Đại Nam, Việt Hưng(7)... Những nơi xa Anh thường bảo đi xe máy đến, để xe chỗ Anh rồi hai anh em cùng đi ô tô tiếp...
Em nhớ kỷ niệm tuyển sinh K43 Quảng Ninh, đ/c Chính phát hiện ra một điều bí mật của anh và cứ tấm tắc khen mãi: thật xứng danh PGS.TS! (😎
Em thấy cũng lạ, nghe Anh nói lại: “chị Thanh nói Anh đi với chú Thành là yên tâm rồi!” Và nhà em cũng vậy, khi thấy Anh gọi điện thoại ra chỗ này chỗ kia mấy anh em giao lưu là lại giục em đi nhanh kẻo các Anh phải chờ!
Rất nhiều cuộc vui vấy, Anh thường tín nhiệm giao cho em “đi chợ” (9). Anh có nhớ không?
Rất nhiều việc chỉ xuất hiện một lần. Anh về quê em khi có công việc của bố em (2005) ở Thanh Liêm (Hà Nam). Vậy mà 2020 em cũng chỉ một lần về Duy Tiên quê Anh trong dịp tiễn Anh về với tổ tiên... Cũng dịp cuối, cùng tiễn mẹ Anh bọn em mới được biết cụ!
Những nơi khác em còn nhớ được là nhà cũ Anh ở Thanh Xuân, gần nhà “mặt nạ” (10). Khu Kim Liên Anh chỉ hướng thôi. Rồi nhà chú Tuấn khu Hồ Đắc Di, nhà ngoại trên gần Triển lãm Giảng Võ.
Cũng chỉ một lần gặp Anh ở Bia Bà, Anh nói đang nghiên cứu “Kết cấu gỗ đình chùa...”, thực ra là tài xế chở chị Thanh đi lễ...
Ôi có những hình ảnh về Anh thật là khó quên. Đó là có thời Anh rát thích đội mũ cối! (11) Đó là đeo kính ngược ra sau gáy mà vẫn đọc được. Rồi áo mặc “chim cò” còn hơn cả Xuân Bắc! Có đồng hồ Nhật xịn cũng cho em biết trước, rồi số điện thoại thứ 2 cũng vậy...
Anh rất nhiệt tình giúp đỡ mọi người. Anh ra đi để lại bao nỗi nhớ... Chỉ có Anh em mới dám nhờ dạy thay khi có việc đột xuất. Hoặc tận tình hướng dẫn phụ đạo cho các lớp học sinh...
Anh có biết không, lớp 63XD8 của Anh khi em tiếp tục. Buổi gặp lớp đầu tiên của block 2, cả thầy và trò cùng đứng lên 1 phút tưởng nhớ tới Anh! Hôm ấy hết cả một tiết đầu em nói chuyện với lớp về anh, về quan hệ anh em chúng mình...
Dịp sinh nhật Anh do Bộ môn tổ chức khi đi nghỉ hè ở Thanh Hóa, em không kịp chúc Anh bằng tiếng Nga, ân hận quá. Thường người Nga họ chúc cũng đơn giản mà Anh:
Поздравлю вас с днём рождения!
Желаю вам крепкого здоровья;
большого счастья в жизни;
отличных успехов в работе;
Và em thêm vào:
многих денег в кармане! (thật nhiều, thật nhiều tiền trong túi!) (12)
và như Anh hay dùng dây chun buộc tiền mà!
Thi thoảng em mới vào Trường, rất nhiều người cũ vẫn hỏi thăm Anh. Anh có nhớ và biết không? Ông Quang khoa KTXD, ông Đông khoa Môi trường, ông Ân ở nhà xe cán bộ… Cả vợ chồng chú Núi tạp vụ cũng nhắc đến Anh. Rồi sinh viên của Anh những “củ chuối”, “sỹ quan” (13) mà anh hay gọi… Rồi đồng nghiệp Anh gọi “mày tao”… càng làm cho em nhớ đến Anh nhiều nhiều…
Vẫn biết là anh khó mà nhận được thư này, nhưng em vẫn viết…
Cầu chúc Anh yên giấc ngàn thu.
Mô Phật.
Kính Anh.
(1): Phạm Ngọc Chính, Phó Phòng Đào tạo
(2), (3), (4): Viết tắt tiếng Nga tên các Khoa
(5): Em ruột anh Cường
(6): Gara sửa ô tô ở thành phố Phủ Lý
(7): Sau công việc, mang rượu đi dùng phải trả tiền công rót rượu và cốc chén!
(8): Hỏi trực tiếp (1)
(9): Gọi món ăn
(10): Nhà mặt tiền Bách Hóa Thanh Xuân
(11): Chắc thời mũ cối có trước mũ xe máy
(12) Không thấy ví, chỉ có dây chun: “Chun đi, tiền ở lại!”
(13): Cách gọi thân mật sinh viên của anh Cường.