15/04/2021
PHƯƠNG PHÁP DỊCH ĐÚNG & HAY TỪ CĂN BẢN ĐẾN NÂNG CAO
____________________________________________________
Nhiều bạn hay than thở với mình rằng “không biết dịch câu như thế nào”
Những lúc như thế, mình thường hỏi mọi người một câu rằng:
“Theo em, vấn đề bản thân em đang gặp ở đâu?”
Không biết từ vựng, kanji, ngữ pháp trong câu?
Biết từ vựng, kanji, ngữ pháp nhưng không hiểu câu nói gì?
Hiểu câu nói gì, nhưng không chuyển ngữ được tự nhiên?
Nếu có thể trả lời được câu hỏi trên, thì bạn sẽ biết mình phải làm để cải thiện khả năng dịch, vì “biết địch biết ta trăm trận trăm thắng"
Và trong bài viết này, mình sẽ chia sẻ với mọi người cách giải quyết của ba vấn đề trên.
Mình gọi là “Phương pháp dịch đọc hiểu từ căn bản đến nâng cao"
1. Level 1: Bạn thiếu vốn từ vựng, kanji , ngữ pháp nên lúng túng khi dịch
Cách giải quyết: Bổ sung vốn kiến thức mà mình còn thiếu rồi.
Hầu hết các bạn chuyển giai đoạn, ví dụ như học từ N4 lên N3 hoặc từ N3 lên N2 thì hay gặp trường hợp này nhiều nhất.
Nhưng, bổ sung như thế nào sẽ hiệu quả?
Nếu là N3, N2 bạn có thể bắt đầu học với cuốn từ vựng Mimikara
Nhưng như thế vẫn chưa đủ, mình khuyên các bạn nên tập dịch các bài báo nhỏ trên kênh NHK easy, và tìm học chính các cụm từ mới ở đó. Có thể bạn đầu bạn sẽ rất vất vả để học, nhưng đừng từ bỏ mà hãy kiên trì nhé, mỗi ngày một bài nhỏ, sau một tháng thôi bạn sẽ thấy mình tiến bộ đáng kể đấy. Vì học là 1 quá trình “mưa dầm thấm lâu"
2. Level 2: Đã biết hết từ vựng, kanji trong câu đó, mà lại không thể dịch được
Nguyên nhân: Do bạn không biết nên dịch theo thứ tự nào.
Thường sau một thời gian học kiến thức mọi người rất hào hứng vào tập dịch nhưng lại không dịch được đúng không?
Cách giải quyết: Cần học kĩ năng dịch căn bản
Bước 1: Xác định được thành phần của câu
Trong câu sẽ có hai thành phần chính là : Chủ ngữ và Vị ngữ
- Chủ ngữ: thường đứng trước ba trợ từ: は、が、も
- Vị ngữ: Thường là động từ và đứng ở cuối câu.
Tuy nhiên, chủ ngữ trong câu tiếng Nhật được chia làm ba trường hợp sau đây:
Trường hợp 1: Câu có một chủ ngữ
東京部では、新たしいコロナウイルスの病気で亡くなった人が、7月までに333人います。
Trong câu này, chủ ngữ đứng trước trợ từ が chính là 病気でなった人 và vị ngữ là 333人いました
Như vậy, câu này bạn không cần phải dịch quá nhiều, chỉ cần xác định chủ ngữ, vị ngữ là đã hiểu được tổng thể ý nghĩa
Trường hợp 2: Câu có nhiều chủ ngữ
この中の306人は5月までに亡くなっていて、6月から7月に亡くなる人が減っているます
Với câu nhiều mệnh đề, bạn hãy tách từng mệnh đề đơn lẻ và dịch như câu đơn
Thường các mệnh đề được tách với nhau bởi dấu phẩy hoặc là cấu trúc ngữ pháp.
Ví dụ như câu trên, bạn có thể tách được mệnh đề bởi dấu phẩy và xác định như sau:
=> Chủ ngữ 1: この中の306人
=> Chủ ngữ 2: 6月から7月までに亡くなる人
Trường hợp 3: Câu khuyết chữ ngữ
Câu khuyết chữ ngữ có thể do người nói không muốn nhắc đến, đặc biệt là khi nói về việc của cá nhân
Ví dụ như khi giới thiệu tên, người nhật sẽ nói 初めまして、田中です。chứ không nói 始めました、私は田中です。
Đôi khi, câu khuyết chủ ngữ vì đã được nhắc đến ở câu trước rồi, và người nói không muốn lặp lại ở câu sau
東京部では、新たしいコロナウイルスの病気で亡くなった人が、7月までに333人います。今までの最も人数です。
Ở câu sau bạn không thấy chủ ngữ đâu, thật ra chủ ngữ là 亡くなった人、nhưng người viết không muốn nhắc lại đó
Bước 2: Luyện dịch
Sau khi đã xác định thành phần chính, chúng ta cùng luyện dịch theo nguyên tắc sau:
Chủ ngữ => Vị ngữ => Dịch từ dưới lên
東京部では、新たしいコロナウイルスの病気で亡くなった人が、7月までに333人います
Sẽ được dịch là: "Tại thành phố Tokyo, số người chết do virut corona chủng mới cho đến tháng 7 là 333 người"
この中の306人は5月までに亡くなっていて、6月から7月に亡くなる人が減っているます
=> 306 người trong số đó đã chết từ tháng 5, còn từ tháng 6 đến tháng 7 số người chết đã giảm
Tuy nhiên, không phải lúc nào câu cũng đơn giản, dễ nhìn như vậy cho bạn dịch.
Chúng ta cùng xem các câu phức tạp hơn nhé.
入院した後、呼吸を助ける機械が必要になるぐらい病気がひどくなった人は、4月の終わりごろが一番多くて105人いました。
Bạn thấy có cả trợ từ は và が trong câu nên không biết chủ ngữ đâu?
Bạn thấy quá nhiều động từ nên không biết đâu là vị ngữ?
Có dấy phẩy, vậy đây có phải là câu nhiều mệnh đề?
Trong trường hợp này, hãy ghi nhớ các chú ý sau đây:
Nếu trong câu có cả は và が thì thường chủ ngữ đứng trước は
Vị ngữ phải hợp logic về mặt nghĩa với chủ ngữ
Nếu động từ đứng ở giữa câu ở dạng る、ない, た thì không phải vị ngữ chính
Cho nên câu trên chủ ngữ là 病気がひどくなった人、và vị ngữ là 105人いました。
Trường hợp khó hơn:
専門家は「病院がコロナウイルスで病気になった人の治療をするのはとても大変。治療をする人たちは本当に疲れています」と話しています
Đây là dạng câu điển hình: nhiều lớp áo
Lớp ngoài: 専門家。。。話しています
Lớp trong: 病院がコロナウイルスで病気になった人の治療をするのはとても大変。治療をする人たちは本当に疲れています
Khi bạn đã tách được các lớp, bạn sẽ dịch rất đơn giản
Tuy nhiên trong video này, mình sẽ chỉ nói về hai thành phần chính là chủ ngữ, vị ngữ . Vì đây là hai thành phần chính trong câu . Và dẫu bạn có học lên N2, N1 đi chăng nữa, câu có dài và phức tạp thì thường là họ sẽ kéo dài phần bổ ngữ, nên chỉ cần bạn xác định được chủ ngữ, vị ngữ là bạn đã hiểu được cơ bản câu đó nói gì
Với đề thi JLPT thì kĩ năng đọc nhanh, hiểu cơ bản câu nói gì là điều quan trọng. Nên bạn hãy chú ý, khi đọc luôn phải nhìn chủ ngữ, vị ngữ trước nhé.
Thứ tự dịch:
Câu đơn:
Chủ ngữ => Vị ngữ chính => Dịch từ dưới lên
Câu ghép:
Tách mệnh đề => dịch từng mệnh đề như câu đơn
Câu nhiều lớp áo:
Có nhiều câu dài, khiến cho bạn không xác định được đâu là chủ ngữ, vị ngữ
Vị ngữ thì thường là đứng ở cuối, thường là động từ. Tuy nhiên câu dài bạn hay thấy là có nhiều động từ ở cuối câu,thì bạn phải làm hai việc sau:
Xác định xem vị ngữ đó có hợp logic với chủ ngữ không
Nếu ở giữa câu có động từ nhưng lại ở thể ngắn như る、ない、た thì có thể nó chỉ là bổ ngữ thôi
Level 3: Biết câu đó nói gì, nhưng lại không thể nào diễn tả cho tự nhiên trong tiếng việt được.
Cái này thì các bạn học lên N2 hay gặp phải
Nhiều bạn hay hỏi mình là sao xem video dạy học của cô thấy cô dịch hay quá, nhưng sao em cũng hiểu đoạn đó nói gì mà không thể dịch được là vì sao
Theo mình cách giải quyết sẽ là
Bạn phải bổ sung vốn tiếng việt của mình
Mạnh dạn dịch theo văn phong thuần việt tự nhiên
Ý hiểu của bạn về câu đó là gì, bạn cứ dịch đi, đừng cố gắng bám sát ngữ pháp làm gì để khi đọc lại thấy câu rất lủng củng, bởi bạn phải hiểu, có những cách nói trong tiếng nhật, tiếng việt không có, có những câu tiếng nhật rất ngắn, nhưng khi dịch ra tiếng việt thì lại là câu rất dài.
Hồi mới bắt đầu đi dạy mình hay bị gặp sai lầm ở đoạn này, mình cố gắng dịch sát từ , ngữ pháp nhất, vì sợ học sinh không hiểu, lại thắc mắc. Nhưng bây giờ mình đã nghĩ khác, bạn nên mở rộng vốn từ hơn nữa.
Điều cuối cùng, để dịch hay được, hãy tìm cho mình một niềm cảm hứng.
Bạn có bao giờ thắc mắc rằng mình có thể thức đến sáng để xem một bộ phim, hay một trận bóng đá, nhưng lại không đủ kiên nhẫn để làm vài bài đọc hiểu không? Theo mình thì do là bộ phim, hay trận bóng đá là sở thích của bạn, hãy cố gắng biến việc đọc trở thành sở thích của bản thân, mình tin rằng bạn sẽ thấy việc Đọc hiểu không còn đáng sợ nữa đâu
Hôm nay, 15h chiều Việt Nam 10 ngày thử thách luyện Đọc hiểu N3 của chúng ta sẽ chính thức bắt đầu. Hãy đọc kỹ bài viết này của mình và cố gắng áp dụng chúng vào các thử thách tới nhé!
