07/09/2015
Khác với việc ký hợp đồng lao động với người Việt Nam, ký hợp đồng lao động với người nước ngoài tồn tại những quy định riêng mà rất ít doanh nghiệp chú ý. Trong quá trình cung cấp dịch vụ tư vấn đầu tư nước ngoài và thực hiện thủ tục xin cấp giấy phép lao động cho các nhà đầu tư nước ngoài tại Việt Nam, chúng tôi nhận thấy rằng, đa phần các doanh nghiệp đều chủ động tìm và lựa chọn người lao động nước ngoài, sau đó ký hợp đồng, trả lương một cách bình thường, sau đó mới thực hiện thủ tục xin cấp giấy phép lao động.
Tuy nhiên, trên thực tế, quy trình này lại hoàn toàn khác, mà nếu doanh nghiệp không chú ý sẽ dẫn đến vi phạm. Việc vi phạm không chỉ nằm yếu tố ở khả năng bị xử phạt hành chính, mà còn nằm ở yếu tố hợp đồng lao động đã ký sẽ bị vô hiệu, các quyền và nghĩa vụ giữa các bên coi như chưa được xác lập, và người nước ngoài có thể bỏ đi khỏi công ty bất kỳ lúc nào.
Theo quy định tại Nghị định 102/2013/NĐ-CP của Chính Phủ, khi doanh nghiệp có nhu cầu tuyển dụng lao động là người nước ngoài, thì Doanh nghiệp cần lập kế hoạch sử dụng để xin chấp thuận kế hoạch sử dụng lao động của Chủ tịch UBND cấp tỉnh. Theo quy định tại Điều 4 của Nghị đình “Hằng năm, người sử dụng lao động (trừ nhà thầu) có trách nhiệm xác định nhu cầu sử dụng người lao động nước ngoài đối với từng vị trí công việc mà người lao động Việt Nam chưa đáp ứng được và báo cáo giải trình với Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương (sau đây viết tắt là Ủy ban nhân dân cấp tỉnh) nơi người sử dụng lao động đặt trụ sở chính. Trong quá trình thực hiện nếu thay đổi nhu cầu sử dụng người lao động nước ngoài thì người sử dụng lao động phải báo cáo Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp tỉnh. Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp tỉnh có văn bản chấp thuận cho từng người sử dụng lao động về việc sử dụng người lao động nước ngoài đối với từng vị trí công việc”.
Như vậy, theo quy định trên thì kế hoạch sử dụng lao động của doanh nghiệp được lập và chấp thuận theo năm.
Trên cơ sở kế hoạch sử dụng lao động đã được phê duyệt, Công ty mới được thực hiện tổ chức tuyển dụng và lựa chọn người nước ngoài vào làm việc ở vị trí đã được chấp thuận.
Theo quy định tại Điều 12 nghị định nêu trên, thì “Trước ít nhất 15 ngày làm việc, kể từ ngày người lao động nước ngoài dự kiến bắt đầu làm việc cho người sử dụng lao động thì người sử dụng lao động phải nộp hồ sơ đề nghị cấp giấy phép lao động cho Sở Lao động - Thương binh và Xã hội nơi người lao động nước ngoài có toàn bộ thời gian làm việc cho người sử dụng lao động”.
Cũng theo quy định tại khoản 3, Điều 12, Nghị định 102/2013/NĐ-CP, thì “sau khi người lao động nước ngoài được cấp giấy phép lao động, người sử dụng lao động và người lao động nước ngoài phải ký kết hợp đồng lao động bằng văn bản theo quy định của pháp luật lao động Việt Nam trước ngày dự kiến làm việc cho người sử dụng lao động. Nội dung hợp đồng lao động không được trái với nội dung ghi trong giấy phép lao động đã được cấp”.
Từ các quy định dẫn chiếu nêu trên cho thấy rằng, Doanh nghiệp và người lao động nước ngoài chỉ được ký hợp đồng lao động khi đã có giấy phép lao động.
