Minh Đỗ - Tối Ưu Thuế và Tài Chính Doanh Nghiệp

  • Home
  • Vietnam
  • Hanoi
  • Minh Đỗ - Tối Ưu Thuế và Tài Chính Doanh Nghiệp

Minh Đỗ - Tối Ưu Thuế và Tài Chính Doanh Nghiệp Giúp Doanh nghiệp Tối Ưu Thuế và Chi Phí- Vận hành đúng quy định của Pháp Luật VN

8 DẤU HIỆU TRONG HỒ SƠ THUẾ MÀ DOANH NGHIỆP NÊN KIỂM TRA NGAY TỪ BÂY GIỜCó một việc CEO và Kế toán trưởng nên nhìn thẳng...
16/09/2026

8 DẤU HIỆU TRONG HỒ SƠ THUẾ MÀ DOANH NGHIỆP NÊN KIỂM TRA NGAY TỪ BÂY GIỜ

Có một việc CEO và Kế toán trưởng nên nhìn thẳng:

Cơ quan thuế không cần đợi xuống kiểm tra mới thấy doanh nghiệp có rủi ro. Dữ liệu đã thể hiện trước rồi.

Hóa đơn điện tử, tờ khai thuế, lịch sử nộp chậm, khai bổ sung, hóa đơn điều chỉnh, tỷ suất lợi nhuận, chi phí, dòng tiền… đều để lại dấu vết.

Từ 01/7/2026, khi việc phân nhóm người nộp thuế, quản lý rủi ro và kiểm tra điện tử được áp dụng sâu hơn, doanh nghiệp không chỉ hỏi:

“Bao giờ thuế xuống?”

Mà phải hỏi:

Hồ sơ của mình đang được hệ thống nhìn như thế nào?

Thuế không còn là việc riêng của kế toán.

Vì rủi ro thuế đến từ cả cách doanh nghiệp vận hành: bán hàng, mua hàng, xuất hóa đơn, vay vốn, trả lương, ghi nhận doanh thu, xử lý hàng tồn kho, kiểm soát chi phí.

CEO tạo ra mô hình kinh doanh.
Kế toán phản ánh mô hình đó bằng số liệu.

Nếu số liệu lệch mà không có hồ sơ giải thích, kế toán rất khó bảo vệ doanh nghiệp.

Dưới đây là 8 dấu hiệu doanh nghiệp nên tự kiểm tra trước.

1. Tỷ suất lợi nhuận lệch xa so với ngành

Không phải lãi thấp là sai.

Nhưng nếu cùng ngành, cùng quy mô, doanh nghiệp lãi quá thấp trong nhiều năm thì nên rà lại.

Lý do có thể là bán biên lợi nhuận thấp, xả hàng tồn kho, mở thị trường, chi phí đầu vào tăng…

Nhưng phải có số liệu chứng minh.

Chỉ nói “kinh doanh khó khăn” thì không đủ.

2. Thuế GTGT đầu ra so với đầu vào bất thường

Doanh thu lớn nhưng thuế GTGT phải nộp thấp liên tục, hoặc đầu vào luôn cao bất thường, thì cần xem lại.

Cần kiểm tra:

Đầu vào có phục vụ kinh doanh không?
Hàng tồn kho có khớp không?
Nhà cung cấp có rủi ro không?
Dòng tiền thanh toán có đúng không?

Nếu hợp lý thì phải có hồ sơ chứng minh.

3. Doanh thu tăng nhưng thuế nộp giảm

Đây là dấu hiệu rất dễ thấy trên dữ liệu.

Doanh thu tăng, hóa đơn xuất nhiều hơn, nhưng thuế GTGT hoặc thuế TNDN lại giảm.

Có thể do biên lợi nhuận giảm, chi phí tăng, thay đổi nhóm hàng, mở rộng chi nhánh…

Nhưng doanh nghiệp cần có bảng giải trình rõ.

4. Hóa đơn điều chỉnh, thay thế quá nhiều

Một vài hóa đơn sai là bình thường.

Nhưng nếu tháng nào cũng điều chỉnh, quý nào cũng thay thế thì nên xem lại quy trình xuất hóa đơn.

Sai tên hàng, sai đơn giá, sai thuế suất, sai thời điểm xuất hóa đơn… đều tạo dấu vết trên hệ thống.

Tỷ lệ hóa đơn điều chỉnh cao sẽ làm hồ sơ dễ bị chú ý hơn.

5. Lỗ liên tục nhưng vẫn mở rộng quy mô

Doanh nghiệp lỗ không có nghĩa là sai.

Nhưng nếu lỗ nhiều năm mà vẫn tăng vay, tăng tài sản, tăng hàng tồn kho, mở thêm điểm bán… thì cần giải trình được nguồn tiền.

Cần có hồ sơ về vốn góp, hợp đồng vay, dòng tiền, lãi vay, kế hoạch đầu tư.

Nếu không, số liệu nhìn vào sẽ rất khó giải thích.

6. Chi phí lãi vay lớn, nhất là với bên liên quan

Khoản vay từ cá nhân, công ty liên quan, chủ doanh nghiệp… cần hồ sơ rất rõ.

Cần kiểm tra:

Có hợp đồng vay không?
Lãi suất có phù hợp không?
Trả lãi qua ngân hàng chưa?
Có khấu trừ thuế TNCN nếu vay cá nhân không?
Có thuộc giao dịch liên kết không?

Nhiều doanh nghiệp không sai vì có vay, mà sai vì hồ sơ vay quá thiếu.

7. Quỹ lương lệch nhiều so với doanh thu

Doanh thu lớn nhưng lương quá thấp, hoặc doanh thu thấp nhưng lương quá cao, đều nên kiểm tra lại.

Cần rà:

Hợp đồng lao động.
Bảng lương.
Chứng từ thanh toán.
Thuế TNCN.
Bảo hiểm.
Nhân sự thời vụ.

Chi phí lương không chỉ liên quan thuế TNDN, mà còn liên quan thuế TNCN, bảo hiểm và dòng tiền.

8. Hoàn thuế nhiều kỳ liên tiếp

Hoàn thuế là quyền của doanh nghiệp nếu đủ điều kiện.

Nhưng hoàn nhiều kỳ liên tiếp thì hồ sơ phải chắc.

Đặc biệt cần kiểm tra:

Hóa đơn đầu vào.
Nhà cung cấp.
Thanh toán qua ngân hàng.
Hợp đồng.
Tờ khai hải quan.
Chứng từ giao nhận.
Dòng tiền.

Với doanh nghiệp xuất khẩu, chậm hoàn thuế là ảnh hưởng trực tiếp đến dòng tiền.

Một dấu hiệu đỏ chưa chắc là sai.

Nhưng nếu doanh nghiệp có 3–4 dấu hiệu cùng lúc mà không có hồ sơ giải trình, thì nên rà lại ngay.

Đừng đợi có công văn mới đi gom chứng từ.

Lúc đó vẫn làm được, nhưng rất áp lực.

Vì sai một chỉ tiêu thường kéo theo nhiều chỉ tiêu khác:

Doanh thu kéo công nợ.
Công nợ kéo ngân hàng.
Hàng tồn kho kéo giá vốn.
Hóa đơn kéo thuế GTGT.
Chi phí kéo thuế TNDN.

Việc nên làm từ bây giờ là mỗi quý tự kiểm tra hồ sơ một lần.

Tối thiểu phải biết:

Doanh thu đang tăng hay giảm.
Lợi nhuận trước thuế bao nhiêu.
Tỷ suất lợi nhuận trên doanh thu có hợp lý không.
Thuế GTGT, thuế TNDN có biến động bất thường không.
Chi phí, lương, lãi vay có lệch không.
Hóa đơn điều chỉnh có nhiều không.
Khoản nào nếu bị hỏi thì chưa đủ hồ sơ.

Đừng cố làm đẹp số liệu bằng vài bút toán cuối kỳ.

Trong môi trường dữ liệu tập trung, những bút toán xử lý vội không làm hồ sơ an toàn hơn. Nhiều khi lại tạo thêm dấu vết.

Một doanh nghiệp có số liệu lệch nhưng giải thích được bằng hợp đồng, chứng từ, dòng tiền và lý do kinh doanh thật thì vẫn có cơ sở bảo vệ.

Còn số liệu đẹp nhưng hỏi đến đâu thiếu hồ sơ đến đó thì rất rủi ro.

Nếu anh chị là CEO hoặc Kế toán trưởng, hãy bắt đầu bằng 3 con số năm 2025:

Doanh thu – Lợi nhuận trước thuế – Thuế TNDN đã nộp.

Chỉ 3 số này đã có thể nhìn sơ bộ doanh nghiệp đang ở vùng nào trên bản đồ rủi ro.

Nếu cần, mình có thể đồng hành 1:1 cùng anh chị để rà soát hồ sơ, soi tín hiệu đỏ và chuẩn bị bộ giải trình trước khi bị hỏi.

Chủ động trước một quý, nhẹ hơn bị động cả năm.

BÁNH TRUNG THU TẶNG KHÁCH, TẶNG NHÂN VIÊN: KẾ TOÁN ĐỪNG CHỈ NHÌN HÓA ĐƠN ĐẦU VÀOMùa Trung thu 2026, rất nhiều doanh nghi...
14/09/2026

BÁNH TRUNG THU TẶNG KHÁCH, TẶNG NHÂN VIÊN: KẾ TOÁN ĐỪNG CHỈ NHÌN HÓA ĐƠN ĐẦU VÀO

Mùa Trung thu 2026, rất nhiều doanh nghiệp mua bánh để tặng khách hàng, đối tác, người lao động.

Hồ sơ đầu vào có thể rất đẹp: hợp đồng đầy đủ, hóa đơn đầy đủ, thanh toán chuyển khoản đầy đủ. Nhưng khi quyết toán vẫn có thể bị loại chi phí, truy thu thuế GTGT đầu ra, thậm chí bị phạt hóa đơn.

Lý do không nằm ở việc “mua bánh có hóa đơn hay không”, mà nằm ở cách kế toán xử lý 3 vấn đề cốt lõi:

-Tặng cho ai? Khách hàng hay người lao động?
-Chi từ nguồn nào? Chi phí sản xuất kinh doanh hay quỹ khen thưởng, phúc lợi?
-Đã lập hóa đơn đầu ra cho hàng biếu tặng chưa?

Đặc biệt, năm 2026 có nhiều quy định mới về chế độ kế toán, hóa đơn, thuế GTGT, thuế TNDN. Vì vậy, không thể xử lý theo thói quen của các năm trước.

1. Hàng cho, biếu, tặng vẫn phải lập hóa đơn đầu ra
Đây là lỗi phổ biến nhất. Nhiều doanh nghiệp nghĩ rằng: “Tặng không thu tiền thì không cần xuất hóa đơn”. Cách hiểu này sai.

Hàng hóa dùng để cho, biếu, tặng vẫn phải lập hóa đơn điện tử và tính thuế GTGT đầu ra như bán hàng thông thường.

Thời điểm lập hóa đơn là thời điểm chuyển giao quyền sở hữu hoặc quyền sử dụng hàng hóa, không phụ thuộc đã thu tiền hay chưa. Với bánh Trung thu, hiểu đơn giản là: ngày trao bánh cho người nhận.

Không phải ngày mua bánh.
Không phải ngày xuất kho cho tiện.
Cũng không phải ngày cuối tháng gom lại cho đẹp sổ.

Nếu bánh được giao nhiều đợt, cần có phiếu giao nhận, bảng kê, chữ ký và ngày nhận rõ ràng. Trường hợp gửi chuyển phát, nên lưu bằng chứng ngày bên nhận thực nhận, không chỉ là ngày giao cho đơn vị vận chuyển.

Về giá tính thuế, hàng biếu tặng phải tính theo giá của hàng hóa cùng loại hoặc tương đương tại thời điểm tặng. Không nhất thiết là giá vốn mua vào. Nếu doanh nghiệp mua sỉ 1.250.000 đồng/hộp nhưng giá bán cùng loại tại thời điểm tặng là 1.500.000 đồng/hộp, thì giá tính thuế đầu ra có thể phải căn cứ theo 1.500.000 đồng.

Riêng trường hợp hàng khuyến mại hợp pháp theo pháp luật thương mại, giá tính thuế GTGT có thể bằng 0. Tuy nhiên, phải đáp ứng đúng bản chất khuyến mại: quà gắn với hành vi mua hàng, có chương trình, có thể lệ, có thông báo hoặc đăng ký với Sở Công Thương trước khi thực hiện. Đã tặng xong rồi mới quay lại “gắn nhãn khuyến mại” thì không được áp giá tính thuế bằng 0.

Với bánh Trung thu năm 2026, nếu thuộc nhóm thuế suất 10% được giảm còn 8% theo chính sách giảm thuế GTGT đến hết 31/12/2026, doanh nghiệp cần kiểm tra phần mềm hóa đơn để áp đúng thuế suất.

2. Định khoản cần tách rõ từng trường hợp
Nếu mua bánh nhập kho rồi sau đó xuất tặng:

Khi mua nhập kho:

Nợ TK 156
Nợ TK 133
Có TK 111/112/331

Khi xuất tặng phục vụ sản xuất kinh doanh:

Nếu tặng khách hàng, đối tác:

Nợ TK 641
Có TK 156
Có TK 3331

Nếu tặng người lao động:

Nợ TK 642
Có TK 156
Có TK 3331

Nếu mua rồi tặng ngay, không qua kho:

Nợ TK 641/642
Nợ TK 133
Có TK 111/112/331

Đồng thời ghi nhận thuế GTGT đầu ra:

Nợ TK 641/642
Có TK 3331

Nếu chi từ quỹ khen thưởng, phúc lợi – TK 353, cần đặc biệt cẩn trọng. Quỹ 353 được hình thành từ lợi nhuận sau thuế. Vì vậy, khoản chi từ quỹ này không được tiếp tục đưa vào chi phí được trừ khi tính thuế TNDN. Nếu vừa ghi Nợ 353, vừa đưa vào chi phí được trừ thì bản chất là trừ hai lần.

Doanh nghiệp cần chọn rõ ngay từ đầu: chi từ chi phí sản xuất kinh doanh hay chi từ quỹ 353. Không nhập nhằng.

3. Tặng khách hàng và tặng người lao động là hai “việc ” khác nhau

Với quà tặng khách hàng, đối tác, nếu phục vụ hoạt động sản xuất kinh doanh, có đầy đủ hồ sơ, hóa đơn, chứng từ, danh sách khách nhận quà, phiếu giao nhận, chính sách chăm sóc khách hàng… thì được ghi nhận là chi phí bán hàng. Khoản này không bị khống chế theo trần phúc lợi.

Với quà tặng người lao động, đây là khoản chi có tính chất phúc lợi. Khoản này phải cộng chung với các khoản như nghỉ mát, team building, quà Tết, hiếu hỷ, khám sức khỏe… Tổng chi phúc lợi trong năm không vượt quá 01 tháng lương bình quân thực tế thực hiện trong năm tính thuế.

Công thức thường dùng:

Trần phúc lợi = Quỹ tiền lương thực tế đã chi trả trong năm / 12

Lưu ý: lương còn treo trên TK 334 nhưng chưa thực trả thì không được tính vào quỹ lương thực chi.

Ví dụ: doanh nghiệp mua 200 hộp bánh, đơn giá chưa thuế 1.250.000 đồng/hộp. Tổng giá chưa thuế là 250 triệu, thuế GTGT 8% là 20 triệu, tổng thanh toán 270 triệu. Trong đó, 120 hộp tặng khách hàng, 80 hộp tặng người lao động.

Phần tặng khách hàng:
120 hộp x 1.250.000 = 150 triệu
Thuế GTGT đầu ra 8% = 12 triệu
Ghi nhận vào chi phí bán hàng: 162 triệu

Phần tặng người lao động:
80 hộp x 1.250.000 = 100 triệu
Thuế GTGT đầu ra 8% = 8 triệu
Ghi nhận vào chi phí quản lý/phúc lợi: 108 triệu

Giả sử quỹ lương thực tế đã chi trả năm 2026 là 18 tỷ, trần phúc lợi là 1,5 tỷ. Nếu đến tháng 8 đã chi phúc lợi 1,42 tỷ, cộng thêm 108 triệu tiền bánh cho người lao động thì tổng là 1,528 tỷ. Phần vượt trần là 28 triệu, có thể bị loại khi tính thuế TNDN.

Điểm quan trọng: 162 triệu tặng khách hàng không đưa vào trần phúc lợi. Nếu kế toán gộp cả lô bánh vào phúc lợi thì rất dễ tự làm doanh nghiệp vượt trần một cách oan.

4. Thuế TNCN: khách hàng khác, người lao động khác

Với khách hàng cá nhân bên ngoài, bánh Trung thu không thuộc nhóm quà tặng chịu thuế TNCN như chứng khoán, phần vốn góp, bất động sản, tài sản phải đăng ký quyền sở hữu, quyền sử dụng. Do đó, doanh nghiệp không phải khấu trừ 10% thuế TNCN khi tặng bánh cho khách hàng.

Với người lao động, cần xem cách chi. Nếu là phúc lợi chung, chi bằng hiện vật, đồng đều cho toàn thể người lao động theo quy chế, có quyết định và bảng ký nhận, thì thường không tính vào thu nhập chịu thuế TNCN của từng cá nhân.

Nhưng nếu phát tiền mặt “để tự mua bánh”, phát voucher, thẻ quà tặng quy đổi được thành tiền, hoặc chia mức quà khác nhau theo cấp bậc/hiệu suất và ghi rõ giá trị cho từng người, thì có rủi ro bị xem là lợi ích cá nhân và phải tính thuế TNCN.

Cùng một ngân sách, nhưng cách thiết kế khác nhau sẽ dẫn đến kết quả thuế khác nhau.

5. Hồ sơ KẾ TOÁN TRƯỞNG cần chuẩn bị :

Một bộ hồ sơ quà Trung thu nên có tối thiểu:

-Quyết định của Giám đốc về việc tặng quà Trung thu, nêu rõ đối tượng, số lượng, định mức, nguồn kinh phí.
--Quy chế tài chính hoặc thỏa ước lao động tập thể có ghi nhận khoản chi phúc lợi.
-Hợp đồng mua bánh và hóa đơn GTGT đầu vào hợp pháp.
-Chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt với khoản từ 5 triệu đồng trở lên.
-Hóa đơn đầu ra cho hàng biếu tặng, kèm bảng kê nếu lập hóa đơn tổng hợp.
-Danh sách người lao động ký nhận quà.
-Danh sách khách hàng nhận quà và phiếu giao nhận có ghi ngày.
Nếu đi theo hướng khuyến mại, cần bổ sung hồ sơ thông báo/đăng ký khuyến mại với Sở Công Thương và thể lệ chương trình đã công bố công khai.

6. Checklist việc cần làm ngay
Trước khi đặt bánh, kế toán nên rà lại:

Đã tách rõ số lượng tặng khách hàng và số lượng tặng người lao động chưa?
Đã tính room trần phúc lợi năm 2026 chưa?
Đã xác định chi từ chi phí SXKD hay quỹ 353 chưa?
Có đi theo chương trình khuyến mại không? Nếu có, đã làm thủ tục trước khi thực hiện chưa?
Đã chuẩn bị mẫu bảng kê, phiếu giao nhận, danh sách ký nhận chưa?
Đã có quyết định tặng quà và quy chế tài chính phù hợp chưa?
Đã lập hóa đơn đầu ra đúng thời điểm chuyển giao chưa?
Tặng bánh Trung thu là khoản chi rất bình thường. Nhưng nếu làm sai, doanh nghiệp có thể bị loại chi phí, truy thu thuế GTGT đầu ra, phạt hóa đơn và phát sinh rủi ro TNCN.

Tối ưu hợp pháp không nằm ở việc “né hóa đơn”, mà nằm ở việc thiết kế đúng từ đầu, tách đúng đối tượng, chọn đúng nguồn chi, lập hóa đơn đúng thời điểm và giữ đủ hồ sơ chứng minh.

Công ty bạn năm nay tặng bánh Trung thu cho khách hàng hay cho nhân viên? Và đã tính được còn bao nhiêu room trong trần phúc lợi 2026 chưa?

ps: Nếu bạn là KTT, phụ trách phòng kế toán - mà chưa hiểu về tối ưu thuế và quản trị Tài chính cho DN thì Minh ở đây đồng hành 1:1 cùng bạn





p/s: lại một mùa mưa!!!

HỆ SỐ K : CẢNH BÁO ĐỎ,DOANH NGHIỆP CẦN LƯU Ý!Doanh nghiệp không xuất khống.Không trốn thuế.Không mua bán hóa đơn.Không s...
10/09/2026

HỆ SỐ K : CẢNH BÁO ĐỎ,DOANH NGHIỆP CẦN LƯU Ý!

Doanh nghiệp không xuất khống.
Không trốn thuế.
Không mua bán hóa đơn.
Không sai một đồng nào về bản chất giao dịch.

Sai duy nhất một điểm: 2,4 tỷ đồng hàng đã về kho trong tháng 9, nhưng hóa đơn nhà cung cấp lại xuất ngày 05/10.

Và chỉ vì độ lệch thời điểm đó, hệ số K bị đẩy lên 1,32 — đủ để hệ thống cảnh báo rủi ro.

Mới đây, Cục Thuế đã có trả lời thẳng về vướng mắc liên quan đến hệ số K tại Công văn 6297/CT-QLTT ngày 25/8/2026. Có các phần trong văn bản này mà theo tôi, mọi kế toán trưởng, CFO và chủ doanh nghiệp nên in ra, gạch chân, rồi dán ngay lên bàn làm việc.

PHẦN 1 — CỤC THUẾ NÓI GÌ TẠI CÔNG VĂN 6297?

Doanh nghiệp kiến nghị rằng: hệ số K hiện đang đo quan hệ giữa “hàng mua vào – tồn kho – hóa đơn bán ra”, nên các doanh nghiệp thuần dịch vụ, vốn không có hàng tồn kho, vẫn có thể bị cảnh báo rủi ro.

Cục Thuế trả lời nguyên văn:

“Đối với hệ số K hiện chỉ là công cụ cảnh báo rủi ro, đang triển khai đối với người nộp thuế (NNT) có ngành nghề kinh doanh chính thuộc nhóm ngành Thương mại, Sản xuất; chưa áp dụng đối với các doanh nghiệp thuần túy cung cấp dịch vụ, tư vấn, phần mềm, đào tạo...”

Và Cục Thuế cũng nêu:

“Cục Thuế sẽ nghiên cứu, điều chỉnh cho phù hợp.”

Từ đó, có 3 điểm cần rút ra ngay:

1. Hệ số K là công cụ cảnh báo, không phải kết luận vi phạm
Bị cảnh báo hệ số K không đồng nghĩa với việc doanh nghiệp đã sai, đã gian lận hoặc chắc chắn bị truy thu.

Nhưng nếu nhận cảnh báo mà doanh nghiệp im lặng, không giải trình, không cung cấp chứng từ, thì vấn đề sẽ bắt đầu trở nên nghiêm trọng.

KTT, CEO CẦN HIỂU RẰNG

Bị cảnh báo chưa nguy hiểm bằng việc KHÔNG phản hồi cảnh báo.

2. Hệ số K đang áp cho nhóm ngành thương mại – sản xuất
Điểm cần lưu ý là hệ số K đang được triển khai đối với người nộp thuế có ngành nghề kinh doanh chính thuộc nhóm:

Thương mại;
Sản xuất.
Vì vậy, ngành nghề kinh doanh chính doanh nghiệp đang đăng ký là gì sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến việc doanh nghiệp có nằm trong nhóm bị hệ thống theo dõi hay không.

3. Doanh nghiệp thuần dịch vụ, tư vấn, phần mềm, đào tạo chưa áp dụng
Theo nội dung Công văn 6297/CT-QLTT ngày 25/8/2026, các doanh nghiệp thuần túy cung cấp:

Dịch vụ;
Tư vấn;
Phần mềm;
Đào tạo;
chưa thuộc nhóm áp dụng hệ số K.

Do đó, nếu doanh nghiệp của bạn thuộc nhóm này nhưng vẫn nhận cảnh báo hệ số K, thì Công văn 6297/CT-QLTT ngày 25/8/2026 là một căn cứ quan trọng để phản hồi bằng văn bản với cơ quan thuế.

PHẦN 2— 7 NGUYÊN NHÂN BỊ CẢNH BÁO HỆ SỐ K MÀ KHÔNG HỀ VI PHẠM

Không phải cứ bị cảnh báo hệ số K là doanh nghiệp sai. Có nhiều tình huống hoàn toàn có thật, có chứng từ, có bản chất kinh tế rõ ràng nhưng vẫn làm hệ số K bị đẩy lên.

1. Hóa đơn đầu vào về chậm
Hàng đã nhập tháng này nhưng hóa đơn lại về kỳ sau.

Đây chính là ví dụ ở phần trên: hàng đã nhập kho cuối tháng 9, nhưng hóa đơn nhà cung cấp xuất ngày 05/10.

2. Hàng nhập khẩu đã thông quan nhưng chưa vào dữ liệu hóa đơn điện tử
Với hàng nhập khẩu, hồ sơ thường nằm ở:

Tờ khai hải quan;
Chứng từ nộp thuế nhập khẩu;
Chứng từ nộp thuế GTGT hàng nhập khẩu;
Vận đơn;
Hồ sơ logistics.
Nhưng các dữ liệu này không nhất thiết nằm trong dữ liệu hóa đơn điện tử đầu vào, nên mẫu số tính K có thể bị thiếu.

3. Mua hàng của cá nhân không có hóa đơn
Một số doanh nghiệp mua:

Nông sản;
Thủy sản;
Phế liệu;
Hàng thanh lý của người dân;
Hàng hóa, dịch vụ của cá nhân không xuất hóa đơn.
Khi đó, mẫu số có thể không ghi nhận đầy đủ, trong khi tử số bán ra vẫn chạy bình thường.

4. Xuất hóa đơn theo tiến độ
Các ngành như:

Xây dựng;
Xây lắp;
Hợp đồng nhiều giai đoạn;
Nghiệm thu theo từng đợt;
có thể xuất hóa đơn theo tiến độ nghiệm thu, trong khi vật tư, chi phí mua vào lại phát sinh rải rác ở nhiều kỳ khác nhau.

5. Bán hàng giao thẳng, không qua kho
Hàng đi thẳng từ nhà cung cấp đến khách hàng, không nhập kho vật lý tại doanh nghiệp.

Nếu dữ liệu mua vào, vận chuyển, giao nhận và hóa đơn không khớp thời điểm, hệ số K có thể bị lệch.

6. Chi nhánh phụ thuộc bán hàng của trụ sở chính
Chi nhánh có thể là đơn vị xuất hóa đơn bán ra nhưng không trực tiếp phát sinh nghiệp vụ mua vào.

Điều này khiến tử số phát sinh ở chi nhánh, còn mẫu số lại nằm ở trụ sở chính hoặc đơn vị khác.

7. Chênh lệch tỷ giá
Doanh nghiệp mua bằng ngoại tệ, bán bằng VNĐ hoặc có thời điểm ghi nhận khác nhau giữa mua và bán.

Biến động tỷ giá cũng có thể tạo ra chênh lệch khi đối chiếu giá trị mua vào – bán ra.

Điểm chung của cả 7 tình huống trên là:

Đều có thể giải trình được, miễn là doanh nghiệp có chứng từ và phản hồi đúng hạn.

PHẦN 3 — KHÔNG GIẢI TRÌNH THÌ ĐIỀU GÌ XẢY RA? KHUNG PHÁP LÝ MỚI TỪ 01/7/2026

Đây là phần rất quan trọng, vì khung pháp lý đã thay đổi từ ngày 01/7/2026.

Nhiều người vẫn đang tra theo:

Nghị định 123/2020/NĐ-CP;
Nghị định 70/2025/NĐ-CP;
nhưng theo nội dung bạn đang đề cập, hai văn bản này đã hết hiệu lực trong phạm vi liên quan và đã được thay thế.

Các văn bản cần lưu ý gồm:

Nghị định 254/2026/NĐ-CP, hiệu lực từ 01/7/2026, thay thế Nghị định 123/2020/NĐ-CP, Điều 1 Nghị định 41/2022/NĐ-CP và Nghị định 70/2025/NĐ-CP.

Thông tư 91/2026/TT-BTC, ban hành ngày 30/6/2026, hiệu lực từ 01/7/2026, hướng dẫn Nghị định 254/2026/NĐ-CP, quy định 11 trường hợp ngừng sử dụng hóa đơn điện tử.

Thông tư 94/2026/TT-BTC về quản lý rủi ro trong quản lý thuế, phân loại người nộp thuế theo 3 mức:

Rủi ro cao;
Rủi ro trung bình;
Rủi ro thấp.
Chuỗi hậu quả có thể xảy ra
Nếu doanh nghiệp bị cảnh báo hệ số K nhưng không giải trình, không bổ sung hồ sơ, không làm rõ nguyên nhân, rủi ro có thể đi theo chuỗi sau.

Bước 1 — Cảnh báo hệ số K
Doanh nghiệp bị đưa vào danh sách giám sát xuất hóa đơn.

Bước 2 — Cơ quan thuế yêu cầu giải trình
Thời hạn giải trình được tính bằng ngày làm việc, không phải tính theo tuần hay theo cảm tính.

Nếu sau lần yêu cầu thứ hai mà doanh nghiệp vẫn không giải trình được, cơ quan thuế có thể ra thông báo chính thức.

Bước 3 — Bị phân loại là người nộp thuế rủi ro cao
Theo Nghị định 254/2026/NĐ-CP, người nộp thuế rủi ro cao về thuế bắt buộc sử dụng hóa đơn điện tử có mã của cơ quan thuế.

Bước 4 — Có thể bị ngừng sử dụng hóa đơn điện tử
Theo Thông tư 91/2026/TT-BTC, trường hợp thứ 11 trong nhóm ngừng sử dụng hóa đơn điện tử là trường hợp người nộp thuế được xác định rủi ro cao theo Thông tư 94/2026/TT-BTC.

Bước 5 — Hoàn thuế GTGT chuyển sang cơ chế kiểm tra trước, hoàn sau
Theo Thông tư 94/2026/TT-BTC, người nộp thuế rủi ro cao có thể bị áp dụng nguyên tắc:

Kiểm tra trước, hoàn thuế sau.

Điều này đặc biệt ảnh hưởng tới doanh nghiệp có hồ sơ hoàn thuế GTGT thường xuyên.

PHẦN 4 — BỘ HỒ SƠ GIẢI TRÌNH: NỘP GÌ CHO TỪNG NGUYÊN NHÂN?

Một công văn giải trình hệ số K không nên chỉ viết chung chung rằng “doanh nghiệp không sai”.

Công văn cần có đủ 4 phần:

1/Thông tin doanh nghiệp và kỳ bị cảnh báo;
2/Số liệu doanh nghiệp tự tính lại hệ số K;
3/Nguyên nhân cụ thể làm hệ số K tăng bất thường;
4/Danh mục chứng từ kèm theo.

Lưu ý rất quan trọng:

Nộp bản giải trình mà không kèm bảng tự tính lại hệ số K thì gần như chắc chắn sẽ bị hỏi vòng 2.
Doanh nghiệp cần chủ động đưa ra con số trước, thay vì chỉ chờ cơ quan thuế đặt câu hỏi.

PHẦN 5— CẦN TÁCH BẠCH RÕ: TỐI ƯU HỢP PHÁP VÀ RỦI RO VI PHẠM

Tối ưu hợp pháp DN nên làm ngay:
Doanh nghiệp có thể và nên làm những việc sau ngay trong tháng 9:

1. Tự tính hệ số K hằng tháng trước khi cơ quan thuế tính
Chỉ cần 3 số:

Tồn kho cuối kỳ trước;
Mua vào có hóa đơn;
Bán ra trên hóa đơn.
Việc này chỉ mất khoảng 15 phút mỗi tháng nhưng giúp doanh nghiệp biết trước mình có rơi vào vùng cảnh báo hay không.

2. Đưa thời hạn xuất hóa đơn vào hợp đồng mua hàng
Trong hợp đồng với nhà cung cấp nên có điều khoản:

Nhà cung cấp phải xuất hóa đơn trong vòng 3–5 ngày kể từ ngày giao hàng.

Điều khoản này giúp hạn chế tình trạng hàng đã nhập kho nhưng hóa đơn lại về kỳ sau.

3. Hạch toán đầy đủ TK 151 và TK 331
Doanh nghiệp cần hạch toán rõ:

TK 151 — Hàng mua đang đi đường;
TK 331 — Phải trả cho người bán.
Đây là bằng chứng số học quan trọng để giải trình phần chênh lệch giữa hàng thực tế và dữ liệu hóa đơn.

4. Lập bảng kê thu mua không có hóa đơn đúng thời điểm
Với hàng hóa, dịch vụ mua của cá nhân không có hóa đơn, cần lập bảng kê theo quy định ngay tại thời điểm mua.

Không nên đợi đến khi cơ quan thuế hỏi mới quay lại gom chứng từ.

5. Rà lại ngành nghề kinh doanh chính trên đăng ký kinh doanh
Vì hệ số K đang áp theo nhóm ngành thương mại, sản xuất, doanh nghiệp cần kiểm tra ngành nghề kinh doanh chính trên đăng ký kinh doanh có phản ánh đúng bản chất hoạt động thực tế hay không.

6. Nếu là doanh nghiệp thuần dịch vụ mà bị cảnh báo, phải phản hồi bằng văn bản
Nếu doanh nghiệp thuộc nhóm:

Dịch vụ;
Tư vấn;
Phần mềm;
Đào tạo;
nhưng vẫn bị cảnh báo hệ số K, cần phản hồi bằng văn bản và viện dẫn Công văn 6297/CT-QLTT ngày 25/8/2026.

7. Chuẩn bị sẵn bộ hồ sơ giải trình mẫu
Doanh nghiệp nên chuẩn bị trước:

Mẫu công văn giải trình;
Bảng tự tính hệ số K;
Danh mục chứng từ;
File lưu hợp đồng, phiếu nhập kho, biên bản giao nhận, hóa đơn, tờ khai hải quan, chứng từ thanh toán.
Mục tiêu là khi có yêu cầu, doanh nghiệp có thể nộp trong vòng 24 giờ, không phải chạy đi tìm từng chứng từ.

Rủi ro vi phạm — tuyệt đối không làm
Có những cách “làm đẹp” hệ số K nghe có vẻ nhanh, nhưng thực chất là đẩy doanh nghiệp vào rủi ro hình sự, thuế và hóa đơn.

1. Mua hóa đơn đầu vào để “kéo mẫu số”
Đây là hành vi mua bán hóa đơn.

Đồng thời, theo Thông tư 91/2026/TT-BTC, đây cũng có thể là trường hợp dẫn đến ngừng sử dụng hóa đơn điện tử.

2. Ghi tăng khống tồn kho đầu kỳ
Nếu doanh nghiệp ghi tăng tồn kho để làm đẹp mẫu số, số liệu sẽ lệch với báo cáo tài chính đã nộp.

Khi đối chiếu là phát hiện được ngay.

3. Ghi lùi ngày hóa đơn đầu vào
Việc ghi lùi ngày hóa đơn để khớp kỳ không chỉ gây rủi ro cho doanh nghiệp bạn, mà còn kéo cả nhà cung cấp vào rủi ro.

4. Nhờ công ty khác trong nhóm xuất hộ hóa đơn bán ra
Việc chia nhỏ tử số bằng giao dịch không có bản chất kinh tế có thể bị xem xét ấn định, loại trừ hoặc xử lý theo quy định.

5. Im lặng, không giải trình, chờ xem sao
Đây là con đường ngắn nhất để đi từ:

Cảnh báo hệ số K
sang
rủi ro cao
rồi đến
ngừng sử dụng hóa đơn điện tử.

6. Xuất hóa đơn khống rồi điều chỉnh hoặc thay thế sau
Hệ thống hóa đơn điện tử lưu toàn bộ lịch sử hóa đơn.
Không có chuyện “xóa dấu vết” bằng cách điều chỉnh hoặc thay thế sau.

TÓM LẠI
Hệ số K là cảnh báo.
Giải trình được hay không mới là vấn đề.
Và người phải nhìn thấy rủi ro này sớm nhất chính là kế toán trưởng.

Một doanh nghiệp có hệ số K cao nhưng có hồ sơ đầy đủ, logic kinh doanh rõ ràng và chứng từ chứng minh hợp lý thì vẫn có cơ sở để bảo vệ mình.

Ngược lại, một doanh nghiệp dù “mua thật, bán thật” nhưng không lưu được hồ sơ, không đối chiếu được dữ liệu, không giải thích được chênh lệch thì vẫn có thể bị xếp vào nhóm rủi ro cao.

Do đó, ngay từ hôm nay, kế toán trưởng nên coi hệ số K như một chỉ báo quản trị nội bộ, không chỉ là vấn đề của cơ quan thuế ĐỂ KT: Chủ động kiểm tra — chủ động giải trình — chủ động bảo vệ doanh nghiệp.

Và nếu bạn là KTT mà nghiệp vụ cả Thuế và Quản trị còn chưa tương xứng với quy mô Doanh nghiệp, bạn luôn trong tình trạng bất an , lo lắng thì đến lúc bạn cần 1 người đồng hành 1 Mentor dẫn đường giúp bạn tự tin và an tâm trong công việc.

Đó là lý do rất nhiều các bạn KTT chọn Minh để làm người đồng hành 1:1 trong sự nghiệp để nâng cấp năng lực Thuế và năng lực quản trị Tài chính.


Chủ đề: Không bắt buộc có GIẤY ĐI ĐƯỜNG để được trừ chi phí công tác khi tính thuế TNDNđối chiếu chéo Luật Thuế TNDN 202...
08/09/2026

Chủ đề: Không bắt buộc có GIẤY ĐI ĐƯỜNG để được trừ chi phí công tác khi tính thuế TNDN

đối chiếu chéo Luật Thuế TNDN 2025 (67/2025/QH15), Nghị định 320/2025/NĐ-CP, Thông tư 99/2025/TT-BTC, Nghị định 253/2026/NĐ-CP (thuế TNCN).

CÔ ƠI?💥 "BỎ GIẤY ĐI ĐƯỜNG RỒI THÌ CÔNG TÁC PHÍ CÓ BỊ LOẠI KHÔNG CÔ?"
Một ngày mình nhận đúng câu hỏi này từ 5 kế toán trưởng khác nhau.

Câu trả lời như sau:

ĐÚNG ĐÚNG. Từ 01/01/2026, KHÔNG bắt buộc phải có Giấy đi đường để chi phí công tác được trừ khi tính thuế TNDN.

Nhưng nếu bạn hiểu "không bắt buộc" = "không cần chứng minh gì nữa" thì mùa quyết toán tới bạn sẽ mất tiền. Rất nhiều tiền.

Mình tóm tắt cho các bạn hiểu

VÌ SAO GIẤY ĐI ĐƯỜNG KHÔNG CÒN BẮT BUỘC?

Thông tư 99/2025/TT-BTC (hiệu lực 01/01/2026, thay thế Thông tư 200/2014 và Thông tư 133/2016) ban hành danh mục 33 mẫu chứng từ kế toán, chia 5 nhóm (lao động – tiền lương 8 mẫu, hàng tồn kho 7, bán hàng 2, tiền tệ 10, tài sản cố định 6).

Trong 33 mẫu đó KHÔNG còn mẫu "Giấy đi đường". Ký hiệu 04-LĐTL quen thuộc ngày xưa nay đã là "Bảng thanh toán tiền thuê ngoài". Thông tư 99 cũng cho phép doanh nghiệp TỰ THIẾT KẾ biểu mẫu chứng từ phù hợp đặc thù hoạt động, miễn trung thực, minh bạch, phản ánh đầy đủ nghiệp vụ theo Luật Kế toán.

- Nhưng đây mới là chỗ nhiều người hiểu sai:
Giấy đi đường bị bỏ khỏi DANH MỤC MẪU BIỂU. Còn NGHĨA VỤ CHỨNG MINH "người lao động có thật sự đi công tác, phục vụ hoạt động sản xuất kinh doanh" thì KHÔNG hề bị bỏ. Nó chỉ chuyển sang bộ chứng từ khác.

CÁC BẠN KTT LƯU Ý – 3 ĐIỀU KIỆN BẮT BUỘC (Nghị định 320/2025/NĐ-CP)

Chi phí công tác – gồm phụ cấp công tác, tiền tàu xe, tiền thuê chỗ ở – được trừ khi đủ 3 điều kiện:

1. Có QUYẾT ĐỊNH hoặc VĂN BẢN cử người lao động đi công tác.
2. Có HÓA ĐƠN, CHỨNG TỪ theo pháp luật kế toán và pháp luật hóa đơn.
3.Có CHỨNG TỪ THANH TOÁN KHÔNG DÙNG TIỀN MẶT với khoản từ 5 TRIỆU ĐỒNG/lần trở lên.

Nếu Đọc kỹ điều 1. Cái bị bỏ là "Giấy đi đường". Cái ĐƯỢC GIỮ LẠI và nâng lên thành điều kiện luật định là "Quyết định cử đi công tác".
Bỏ cái nhỏ, giữ cái lớn. Đừng bỏ nhầm.

KẾ TOÁN HÃY CHUẨN CHỈNH HÓA BỘ HỒ SƠ 6 LỚP THAY CHO GIẤY ĐI ĐƯỜNG

1. QUY CHẾ TÀI CHÍNH / QUY CHẾ CÔNG TÁC PHÍ: mức khoán theo từng chức danh, từng vùng, từng ngày; hạn mức phòng nghỉ; loại phương tiện được duyệt.
2. QUYẾT ĐỊNH CỬ ĐI CÔNG TÁC: ghi rõ ai – đi đâu – từ ngày nào đến ngày nào – mục đích – phương tiện – mức chi áp dụng.
3. HÓA ĐƠN ĐIỆN TỬ hợp lệ: vé, phòng nghỉ, taxi/xe công nghệ – đúng tên, đúng MST công ty.
4. CHỨNG TỪ THANH TOÁN KHÔNG DÙNG TIỀN MẶT cho MỌI khoản từ 5 triệu/lần.
5. NẾU NGƯỜI LAO ĐỘNG CHI HỘ từ 5 triệu – phải đủ BỘ 3:
1.Quy chế/quyết định cho phép NLĐ chi hộ
2. Chứng từ NLĐ trả nhà cung cấp bằng hình thức không tiền mặt
3. Chứng từ doanh nghiệp hoàn tiền lại NLĐ bằng hình thức không tiền mặt
→ Thiếu 1 trong 3 là DỄ BỊ Loại CHI PHÍ

6. BẰNG CHỨNG "ĐÃ ĐI THẬT": báo cáo kết quả công tác, biên bản làm việc với đối tác, thẻ lên máy bay/xác nhận hành trình, email lịch hẹn.
→ Không có mẫu bắt buộc. Nhưng đây CHÍNH LÀ thứ đoàn thanh tra hỏi đầu tiên khi nghi ngờ chuyến đi không có thật. Nếu kế toán bảo vệ được 6 lớp hồ sơ này thì không ngại giải trình hay không lo CP công tác bị loại

Vậy thì có thể nếu Công ty bạn đã quen dùng Giấy đi đường thì ĐỪNG VỘI BỎ – giữ nó như chứng từ nội bộ tự thiết kế theo Thông tư 99, ghép chung Báo cáo công tác.

mặc dù đã không còn bắt buộc, nhưng vẫn là bằng chứng tốt cho lớp thứ 6. Bằng chứng " đã đi thật"

MINH LƯU Ý CÁC BẠN KẾ TOÁN ĐỪNG QUÊN Ở NGHỊ ĐỊNH 253 QUY ĐỊNH RÕ :

Điểm đ khoản 2 Điều 8 Nghị định 253/2026/NĐ-CP (hiệu lực 01/7/2026): phần khoán chi văn phòng phẩm, CÔNG TÁC PHÍ, điện thoại, trang phục phục vụ công việc KHÔNG vượt mức quy định thì không tính vào thu nhập chịu thuế TNCN. Phần VƯỢT mức khoán → tính thuế TNCN.

Nghĩa là: Công ty mà không có quy chế ghi rõ mức khoán, bạn bị mất chi phí được trừ TNDN VÀ THEO CÁC BẠN CÔNG TY CÓ đồng thời bị truy TNCN trên toàn bộ khoản khoán đã chi KHÔNG???. Một trang quy chế giải quyết cả hai. VẬY BẠN ĐANG ÁP DỤNG THÔNG TƯ 99 DN CẦN BAN HÀNH QUY CHẾ ĐẦY ĐỦ

LÀ KTT BẠN HÃY TỐI ƯU HỢP PHÁP:

- Ban hành Quy chế công tác phí: mức khoán theo chức danh – vùng – ngày, hiệu lực từ đầu năm
- Ra Quyết định cử đi công tác cho MỌI chuyến, kể cả đi trong ngày
- Chuyển toàn bộ thanh toán vé – phòng sang tài khoản công ty; bỏ thói quen "dưới 20 triệu cứ tiền mặt" (ngưỡng nay là 5 TRIỆU)
- Một thư mục số hóa theo mã chuyến đi, đủ 6 lớp hồ sơ trên

TUYỆT ĐỐI TRÁNH RỦI RO VI PHẠM:

- Lập quyết định cử đi công tác khống cho chuyến đi không có thật
- Xé nhỏ hóa đơn khách sạn xuống dưới 5 triệu để hợp thức hóa chi tiền mặt
- Đưa vé du lịch gia đình, chi phí cá nhân vào công tác phí
- Khoán mức "trên trời" không căn cứ trong quy chế để né TNCN

BẠN ĐỌC KỸ BÀI VIẾT CỦA MINH SẼ BIẾT CÁCH TỐI ƯU CHI PHÍ CHO CÔNG TY BẠN RỒI ĐẤY

Tháng 9 này Minh chỉ còn có 5 slot đồng hành cho các bạn KTT muốn thực chiến tối ưu thuế cho chính DN của các bạn, thực chiến bằng chính thông tư nghị định mới áp dụng từ 1.7.2026 cho DN các bạn. Mỗi loại hình DN sẽ được thiết kế 1 giải pháp đồng hành khác nhau. đủ kịp cho bạn hoàn thiện hồ sơ trước khi quyết toán thuế 2026

Nếu các bạn muốn là 1 KTT giỏi về thuế thì phải tìm được rủi ro sớm giúp cho CEO , không làm theo lối mòn, thực chiến cùng Minh để tránh xa các sai phạm thuế sớm nhất cho Doanh nghiệp


Address

Hanoi

Website

,

Alerts

Be the first to know and let us send you an email when Minh Đỗ - Tối Ưu Thuế và Tài Chính Doanh Nghiệp posts news and promotions. Your email address will not be used for any other purpose, and you can unsubscribe at any time.

Shortcuts

Share

Category