22/07/2016
Quy tắc xuất xứ hàng hóa trong TPP và VN-EU FTA
Hiệp định thương mại tự do “Đối tác xuyên Thái Bình Dương” TPP và Việt Nam – Liên Minh Châu Âu đã kết thúc đàm phán, đang trong giai đoạn rà soát pháp lý ở mỗi nước trình Quộc hội phê duyệt. Khi các hiệp định thương mại này đi vào hiệu lực sẽ thúc đẩy mạnh mẽ sự phát triển kinh tế của các nước thành viên. Việt nam một trong những nước được hưởng lợi nhiều nhất từ TPP. Nhưng không phải tất cả các doanh nghiệp ở Việt Nam có thể hiểu và tận dụng tối đa lợi thế này. Tham gia nhiều diễn đàn hội thảo về TPP và các hiệp định thương mại khác, đa số đều nói ở tầm vỹ mô mà không chỉ rõ chi tiết phải làm gì để hưởng ưu đãi thuế. Vơi tư cách là người làm chuyên về các hiệp định thương mại tự do ở EU và các đối tác tôi xin chia sẻ bài viết này để giúp cộng đồng doanh nghiệp Việt Nam tiếp cận các FTA này ở tầm Vi mô. Bài viết tập trung vào quy tắc xuất xứ hàng hóa của các sản phẩm gia công điện tử, cơ khí, phụ tùng ô tô.
Các ngành công nghiệp ở Việt Nam hiện tại là chủ yếu là gia công. Các công ty nhập toàn bộ linh kiện, nguyên vật liệu về rồi lắp ráp thành sản phẩm và xuất khẩu đi các nước. Giá nguyên vật liệu thường chiếm phần lớn giá trị của sản phẩm nên hàm lượng giá trị khu vực hầu như rất thấp. Trong khi nền công nghiệp phụ trợ ở Việt Nam chưa phát triển vậy phải làm sao để đáp ứng được yêu cầu của “Quy tắc xuất xứ hàng hóa”? Ví dụ bạn sản xuất 1 bo mạch điêu khiển như trong hình. Bạn nhập khẩu tất cả linh kiện (từ Trung Quốc) về và lắp ráp thành sản phẩm sau đó xuất khẩu đi Mỹ. Giá toàn bộ linh kiện có thể chiếm 70%-80% giá thành. Thuế nhập khẩu cơ bản cho sản phẩn này (mã HS code 8537.10 là 2.7%). Thuế ưu đãi của TPP năm đầu là 2.1% các năm tiếp theo là 1.6%, 1%, 0,5%, 0%. Quy tắc xuất xứ của sản phẩm này trong TPP là “A change to a good of heading 8537 through 8538 from any other heading”. Quy tác này có nghĩa là tất cả các nguyên vật liệu, linh kiện để sản xuất sản phẩm này phải có số HS code khác với số HS code của thành phẩm ở ở 4 số đầu tiên. Tham khảo hình phân tích mã HS code của các linh kiện chính của sản phẩm các bạn có thể thấy mã HS code của các linh kiện đều khác của thành phẩm ở 4 số đầu. Nên sản phẩm này sẽ đáp ứng được yêu cầu về xuất xứ của TPP và được hưởng ưu đãi thuế khi hiệp định này có hiệu lực.
Một số lưu ý, hiện tại các doanh nghiệp chế xuất thường được miễn thuế hoặc hoàn thuế nhập khẩu linh kiện, vật liệu nên các doanh nghiệp không chú trọng xây dựng cơ sở dữ liệu về mã HS code. Điều này sẽ gây khó khăn rất lớn khi xác định xuất xứ hàng hóa. Đáp ứng được xuất xứ hàng hóa không chỉ lợi về thuế mà còn giúp tăng hàm lượng giá trị khu vực tăng khả năng đáp ứng tiêu chí xuất xứ của các sản phẩm tiếp theo. TPP cho phép doanh nghiệp được tự xuất xứ hàng hóa nhưng Việt Nam xin bảo lưu 5 năm để chuẩn bị. Các doanh nghiệp xây dựng được hệ thống quản lý xuất xứ chuyên nghiệp sẽ có cơ hội được tự chứng nhận xuất xứ sớm hơn. Một điều đáng chú ý nữa là mã HS code của sản phẩm ở các nước khác nhau có thể khác nhau đặc biệt là ở Mỹ, mình đã gặp rất nhiều trường hợp mã HS code ở Mỹ hoàn toàn khác với các nước khác. Vì vậy dự đoán trước được mã HS code ở nước nhập khẩu sẽ là một lợi thế lớn để được hưởng ưu đãi thuế. Ở Mỹ có hệ thống Rulings ở châu âu có hệ thống BTI (Binding Tariff Information) giống như hệ thống phân tích phân loại ở Việt Nam. Nếu bạn là nhà nhập khẩu trực tiếp ở các nước TPP thì nên nộp đơn xin Rulings hoặc BTI trước để tránh rủi ro.
Để hỗ trợ các doanh nghiệp Việt Nam, HS Code Advisor sẵn sàng trợ giúp và tư vấn miễn phí cho các doanh nghiệp vừa và nhỏ (SMEs). Hãy chuẩn bị cho sân chơi lớn trước khi quá muộn!
