20/11/2025
Ý kiến đóng góp về cách tính thuế HKD rất hợp lý
Tính theo doanh thu là không ổn. Công bằng thuế phải tính theo ngành hàng và biên lợi nhuận.
Tôi muốn nói thẳng: Đánh thuế theo doanh thu là cách tiếp cận dễ làm nhưng không công bằng.
Doanh thu chỉ cho thấy tiền đi qua, không cho thấy tiền ở lại. Người kinh doanh không sống bằng doanh thu, họ sống bằng lợi nhuận.
Hộ bán vàng bạc có thể có doanh thu vài chục tỷ nhưng lợi nhuận chỉ 1–2%.
Hộ bán đồ ăn doanh thu vài trăm triệu nhưng lợi nhuận cao hơn gấp nhiều lần.
Vậy đánh thuế kiểu “vượt 1,5 tỷ là nộp” thì công bằng ở đâu?
Đừng để chính sách tốt vô tình trở thành cái cớ để dư luận hiểu sai về nỗ lực cải cách thuế. Cũng đừng tạo khe hở để kẻ xấu xuyên tạc Nhà nước “đánh bừa”.
⸻
Mỗi ngành có cấu trúc chi phí khác nhau – gom chung là sai từ gốc
Thực phẩm thì dễ hỏng, hao hụt lớn.
Dịch vụ thì chi phí thấp, lợi nhuận cao.
Thương mại thì doanh thu lớn nhưng lời ít.
Không thể đặt ba mô hình hoàn toàn khác nhau vào cùng một khung doanh thu và gọi đó là công bằng.
Công bằng thật sự nằm ở biên lợi nhuận của ngành, không phải con số doanh thu nhìn rất to nhưng rỗng bên trong.
⸻
Bỏ khoán thuế mà vẫn “tính theo doanh thu” thì như đổi tên mà không đổi bản chất
Cái người dân lo nhất là quyền ấn định.
Ấn định sai → oan.
Ấn định tùy nghi → bức xúc.
Ấn định không có kiểm chứng → tạo ra rủi ro tiêu cực.
Nếu chỉ bỏ khoán nhưng vẫn tính thuế theo doanh thu, thì cán bộ thuế vẫn có thể “ước tính doanh thu”, “phỏng đoán lưu lượng khách”, “định mức theo cảm nhận”.
Như thế thì cải cách chưa thật sự chạm vào gốc.
⸻
Muốn thuế công bằng – phải có cấu trúc ba tầng
Tôi đề xuất một hướng tiếp cận đủ lý trí hơn, phù hợp năng lực quản lý hiện đại:
Tầng 1: Phân nhóm ngành hàng
Mỗi ngành có biên lợi nhuận trung bình khác nhau → thuế suất khác nhau.
Tầng 2: Doanh thu tối thiểu để lọc đối tượng
Ngưỡng doanh thu (ví dụ 500–700 triệu) chỉ là điều kiện nhận diện, không phải tiêu chí để tính mức thuế.
Tầng 3: Tính thuế theo tỷ lệ lợi nhuận ước tính của ngành
Ăn uống – khoảng 15%.
Dịch vụ – 25–30%.
Thương mại – 5–7%.
Quốc gia nào làm tốt thuế bán lẻ cũng áp dụng mô hình này.
⸻
Người kinh doanh không trốn thuế. Họ chỉ muốn công bằng.
Không ai phản đối nghĩa vụ thuế.
Người ta chỉ sợ bất công.
Thuế không phải để thu bằng mọi giá,
thuế là để nuôi dưỡng nguồn thu,
để tạo môi trường bình đẳng giữa các mô hình kinh doanh,
và để người dân cảm thấy Nhà nước đang đồng hành với họ – chứ không đứng đối diện.
Cải cách thuế là cần thiết.
Nhưng đã làm thì phải Hợp Lý – Hợp Tình – Hợp Pháp – Hợp Đạo – Hợp Thời – Hợp Thế.
Chúng ta có đủ năng lực để làm đúng ngay từ đầu.
Và tôi tin:
Nếu thuế được thiết kế dựa trên lý trí thay vì doanh thu cào bằng, người dân sẽ ủng hộ mạnh mẽ.
Trương Đình Nam
