01/08/2025
🌍TỪ ÁP LỰC THÀNH LỢI THẾ
🌍🌍GIẢI MÃ 6 THÁCH THỨC DOANH NGHIỆP VIỆT THƯỜNG GẶP🌍🌍
Trong bối cảnh toàn cầu hóa và biến đổi khí hậu ngày càng gia tăng áp lực lên doanh nghiệp, ESG (Environmental – Social – Governance: Môi trường – Xã hội – Quản trị) đang trở thành một trong những trụ cột không thể thiếu trong chiến lược phát triển bền vững.
Theo báo cáo của PwC (2023), 83% nhà đầu tư cho biết họ sẵn sàng rút vốn khỏi các doanh nghiệp không có hành động ESG rõ ràng. Tại Việt Nam, ESG không còn là một “xu hướng”, mà là yêu cầu ngày càng cấp thiết – đặc biệt sau khi Sở Giao dịch Chứng khoán TP.HCM và Bộ Tài chính khuyến nghị lộ trình bắt buộc báo cáo phát triển bền vững theo chuẩn GRI từ năm 2025.
Tuy nhiên, việc triển khai ESG tại các doanh nghiệp Việt Nam – đặc biệt là các doanh nghiệp vừa và nhỏ (SME) – vẫn đang đối mặt với nhiều rào cản. Bài viết này phân tích sáu thách thức phổ biến nhất, đồng thời đề xuất các giải pháp thực tiễn dựa trên các khung tiêu chuẩn quốc tế như GRI, TCFD và ISSB, nhằm mang lại định hướng triển khai hiệu quả và đồng bộ.
1. Chỉ báo cáo mà không truyền thông hiệu quả
Thách thức: Nhiều doanh nghiệp cho rằng lập báo cáo ESG là đủ, mà bỏ qua vai trò quan trọng của truyền thông chiến lược. Kết quả là thông tin ESG chỉ đến được cơ quan quản lý hoặc nhà đầu tư, trong khi nhóm người lao động, khách hàng và cộng đồng địa phương lại không được tiếp cận đúng mức.
Tiêu chuẩn liên quan:
🔹 GRI 2-29: Yêu cầu doanh nghiệp xác định các bên liên quan và xây dựng kế hoạch truyền thông phù hợp.
🔹 GRI 3-1: Nhấn mạnh rằng các “chủ đề trọng yếu” không thể tách rời khỏi kỳ vọng và ảnh hưởng từ các bên liên quan.
Giải pháp: Tích hợp truyền thông ESG vào chiến lược quản trị tổng thể, xây dựng thông điệp nhất quán, sử dụng đa kênh (báo cáo, video, infographic, workshop nội bộ...) và duy trì cơ chế đối thoại hai chiều với từng nhóm bên liên quan.
2. Trì hoãn khởi động do choáng ngợp bởi phức tạp
Thách thức: ESG được bao quanh bởi hàng loạt thuật ngữ, khung tiêu chuẩn (GRI, TCFD, SASB, ISSB) và hệ thống chỉ số khiến nhiều doanh nghiệp – đặc biệt là SMEs – cảm thấy lúng túng, dẫn đến trì hoãn khởi động. Theo khảo sát của GRI, hơn 50% doanh nghiệp vừa và nhỏ gặp khó khăn trong việc xác định vấn đề trọng yếu và triển khai báo cáo đầy đủ do thiếu nhân sự chuyên môn.
Tiêu chuẩn liên quan:
🔹 GRI 3-2: Hướng dẫn thực hiện đánh giá trọng yếu từng bước, ưu tiên theo mức độ tác động chính.
🔹 ISSB IFRS S1: Cho phép áp dụng linh hoạt từng phần theo mức độ sẵn sàng của doanh nghiệp.
Giải pháp: Bắt đầu từ những vấn đề quan trọng nhất đối với doanh nghiệp (ví dụ: phát thải CO₂, phúc lợi người lao động, đạo đức trong chuỗi cung ứng). Không cần áp dụng toàn bộ tiêu chuẩn ngay lập tức mà nên triển khai từng phần có trọng điểm.
3. Tập trung vào hình thức thay vì giá trị và rủi ro
Thách thức: Khi ESG bị coi là một nghĩa vụ báo cáo, doanh nghiệp dễ bỏ lỡ cơ hội tận dụng ESG để nhận diện rủi ro tiềm ẩn hoặc tạo lợi thế cạnh tranh dài hạn.
Ví dụ : TCFD chỉ rõ rằng các doanh nghiệp không đánh giá rủi ro khí hậu có thể bị định giá thấp hơn trên thị trường, đặc biệt trong các ngành như năng lượng, xây dựng và sản xuất.
Tiêu chuẩn liên quan:
🔹 TCFD – 4 trụ cột (Governance – Strategy – Risk – Metrics) cung cấp cấu trúc tích hợp ESG vào chiến lược.
🔹 GRI 201–305: Khuyến khích gắn kết báo cáo ESG với quản trị nội bộ và rủi ro khí hậu.
Giải pháp: Xây dựng ma trận rủi ro ESG, đo lường các chỉ số tác động, tích hợp kết quả vào quá trình ra quyết định điều hành. ESG cần trở thành một phần trong hệ thống quản trị chiến lược – không chỉ là phần phụ lục trong báo cáo.
4. Thiếu gắn kết với các bên liên quan
Thách thức: ESG tác động đến nhiều nhóm như nhân viên, khách hàng, nhà cung ứng, cộng đồng... Tuy nhiên, nhiều doanh nghiệp vẫn triển khai đơn tuyến, thiếu tham vấn, dễ dẫn đến xung đột, thiếu đồng thuận hoặc kháng cự.
Thống kê từ GRI (2022): Báo cáo có tham vấn bên liên quan đầy đủ có mức độ tín nhiệm cao hơn gấp 3 lần so với các báo cáo đơn tuyến.
Tiêu chuẩn liên quan:
🔹 GRI 2-29, 3-1: Yêu cầu mô tả chi tiết quy trình tham vấn, kênh phản hồi và hành động dựa trên phản hồi từ các bên liên quan.
Giải pháp: Xây dựng bản đồ bên liên quan, tổ chức các cuộc đối thoại định kỳ theo chủ đề ESG trọng yếu, và tích hợp kỳ vọng của họ vào KPI nội bộ.
5. Quan niệm ESG là chi phí thay vì lợi thế cạnh tranh
Thách thức: Nhiều nhà quản trị vẫn coi ESG như một phần trong hoạt động từ thiện hoặc CSR. Quan điểm này khiến họ ngại đầu tư và bỏ lỡ các cơ hội tài chính tiềm năng.
Tiêu chuẩn liên quan:
🔹 ISSB IFRS S2 (trước là SASB): Cung cấp chỉ số ESG theo ngành, cho thấy ảnh hưởng tài chính thực tiễn đến doanh thu, lợi nhuận và định giá doanh nghiệp.
Ví dụ: Theo Bloomberg, các doanh nghiệp có điểm ESG cao thường có chi phí vốn thấp hơn 5–10% so với trung bình ngành.
Giải pháp: ESG cần được định vị là một công cụ chiến lược – giúp nâng cao thương hiệu, thu hút nhà đầu tư, giảm thiểu rủi ro chuỗi cung ứng và gia tăng khả năng tiếp cận thị trường quốc tế.
6. Choáng ngợp trước hệ sinh thái ESG quá phức tạp
Thách thức: Sự chồng chéo giữa các tiêu chuẩn (GRI, TCFD, SASB, CDSB...) khiến nhiều doanh nghiệp – đặc biệt là SMEs – cảm thấy bị “ngợp”, nhất là khi thiếu ngân sách và đội ngũ chuyên trách.
Tiêu chuẩn liên quan:
🔹 ISSB đã hợp nhất các bộ tiêu chuẩn nói trên nhằm đơn giản hóa và chuẩn hóa hệ thống báo cáo ESG toàn cầu.
Giải pháp: Triển khai theo từng bước, tùy theo năng lực nội tại. Có thể khởi đầu với GRI làm nền tảng, sau đó tích hợp dần TCFD và ISSB khi điều kiện cho phép. Sử dụng các công cụ đơn giản như ma trận trọng yếu, bảng KPI ngành hoặc sổ tay ESG nội bộ.
Kết Luận: ESG – Hành trình chiến lược, Không phải chiến dịch ngắn hạn
ESG không chỉ là chiến dịch truyền thông xanh hay một thủ tục hành chính, mà là một chiến lược chuyển đổi cốt lõi cho doanh nghiệp trong nền kinh tế toàn cầu mới. Sáu thách thức phổ biến kể trên hoàn toàn có thể vượt qua nếu doanh nghiệp:
✅ Tư duy lại ESG từ “nghĩa vụ” sang “cơ hội”;
✅ Linh hoạt áp dụng GRI – TCFD – ISSB theo năng lực và giai đoạn;
✅ Tập trung vào minh bạch, đối thoại và quản trị rủi ro – giá trị.
Hãy bắt đầu đơn giản – nhưng bắt đầu ngay.
ESG không chỉ là trách nhiệm đạo đức, mà còn là nền tảng để phát triển mạnh mẽ, bền vững và có vị thế trong nền kinh tế tương lai.
📌 Tài liệu tham khảo :
• GRI Standards (2021–2023) – www.globalreporting.org
• TCFD Final Recommendations – www.fsb-tcfd.org
• IFRS ISSB S1/S2 – www.ifrs.org/sustainability