Thầy Thông XNK

Directions Website

Thầy Thông XNK “Cảm ơn đời mỗi sớm mai thức dậy - để có thêm một ngày chia sẻ kiến thức Xuất nhập khẩu & yêu thương cuộc sống.”

AI KHÔNG THAY THẾ NGƯỜI LÀM XNK – AI GIÚP NGƯỜI CÓ KIẾN THỨC LÀM VIỆC TỐT HƠNVừa hoàn thành một buổi đào tạo “Ứng dụng A...
08/10/2026

AI KHÔNG THAY THẾ NGƯỜI LÀM XNK – AI GIÚP NGƯỜI CÓ KIẾN THỨC LÀM VIỆC TỐT HƠN

Vừa hoàn thành một buổi đào tạo “Ứng dụng AI trong công việc nghiệp vụ Xuất Nhập Khẩu”, và cũng là lúc chuẩn bị bước vào buổi tiếp theo.

Một điều tôi càng nhận rõ sau quá trình đào tạo:

Chúng ta không thể phủ nhận AI. Và cũng không nên sợ AI.

AI đang trở thành một công cụ hỗ trợ rất mạnh cho người làm XNK – Hải quan – Logistics.

AI có thể giúp chúng ta:

+ Tìm kiếm và hệ thống hóa thông tin nhanh hơn.

+ Phân tích chứng từ, dữ liệu và tình huống nghiệp vụ.

+ Hỗ trợ kiểm tra HS Code, C/O, chính sách mặt hàng.

+ Xây dựng quy trình, checklist, SOP.

+ So sánh các phương án và đưa ra góc nhìn nhanh hơn.

+ Tiết kiệm rất nhiều thời gian trong những công việc lặp lại.

+ Quan trọng hơn: giúp chúng ta nhận diện sớm những điểm có thể phát sinh sai sót và rủi ro.

Nhưng có một điều tôi luôn nhấn mạnh với học viên:

AI có thể rất thông minh, nhưng AI không thể thay thế kiến thức nghiệp vụ của người làm XNK.

Nếu bạn không hiểu nghiệp vụ, bạn hỏi AI sai → AI có thể trả lời rất hay nhưng vẫn sai.

Nếu bạn không hiểu pháp luật, bạn không biết kiểm chứng → rất dễ tin vào một câu trả lời nghe có vẻ hợp lý.

Nếu bạn không có kinh nghiệm thực tế, bạn khó nhận ra đâu là thông tin cần kiểm tra lại.

Vì vậy, công thức tôi muốn chia sẻ là:

KIẾN THỨC + KINH NGHIỆM + AI = NĂNG LỰC RA QUYẾT ĐỊNH TỐT HƠN

AI không phải là “người quyết định thay chúng ta”.

AI là trợ lý giúp chúng ta xử lý thông tin nhanh hơn, nhìn vấn đề rộng hơn và ra quyết định có cơ sở hơn.

Và cuối cùng:

AI không lấy đi công việc của người làm XNK.

Nhưng người làm XNK biết sử dụng AI có thể sẽ làm công việc nhanh hơn, hiệu quả hơn và ít rủi ro hơn người không biết sử dụng.

Buổi học hôm nay kết thúc.

Buổi tiếp theo lại tiếp tục. Không phải học AI để trở thành chuyên gia AI.

Mà là học cách biến AI thành một công cụ trong chính nghiệp vụ mà mình đang làm mỗi ngày.

From AI Prompt to Customs Decision.

BR XNK – Trading Trainer & Consultant
0906 901 390 I [email protected]







SỰ THẬT RẤT DỄ NHẦM: FOB, CIF VÀ TRỊ GIÁ HẢI QUANTrong nghề XNK, mình thấy mọi người cũng như anh chị chia sẻ đề cập khi...
30/09/2026

SỰ THẬT RẤT DỄ NHẦM: FOB, CIF VÀ TRỊ GIÁ HẢI QUAN

Trong nghề XNK, mình thấy mọi người cũng như anh chị chia sẻ đề cập khi nói về “Trị giá Hải quan hay còn gọi là Trị giá tính thuế” một câu rất quen:

TGHQ Hàng xuất → FOB
TGHQ Hàng nhập → CIF

Người mới vào nghề nghe rất dễ hiểu rằng:

FOB chính là trị giá hải quan hàng xuất,
CIF chính là trị giá hải quan hàng nhập.

Hiểu như vậy là chưa đúng và dẫn đến hệ luỵ khai báo sai trị giá HQ dẫn đến sai thuế.

Vì sao?

FOB, CIF, FCA, EXW… là điều kiện giao hàng (Incoterms).

Còn trị giá hải quan là giá trị được xác định theo quy định của pháp luật hải quan.

Hai khái niệm có liên quan nhưng không phải một.

Vậy hàng xuất và hàng nhập xác định thế nào?

+ Hàng xuất khẩu: Trị giá HQ được xác định trên cơ sở giá bán tính đến cửa khẩu xuất, không bao gồm cước vận tải QT và bảo hiểm quốc tế.

+ Hàng nhập khẩu: Trị giá HQ được xác định trên cơ sở giá thực tế phải trả tính đến cửa khẩu nhập đầu tiên, theo các phương pháp xác định trị giá quy định.

Đó mới là nguyên tắc pháp lý cần nhớ.

Thế tại sao trên tờ khai lại có FOB, CIF, FCA, EXW…?

Vì điều kiện giao hàng là một thông tin phải khai báo trên tờ khai HQ trong nội dung cần khai báo “Hoá đơn thương mại”

Nhưng:

- Khai FOB ≠ trị giá hải quan đương nhiên là FOB.

- Khai CIF ≠ trị giá hải quan đương nhiên là CIF.

Đây chính là chỗ người mới rất dễ “học thuộc công thức” rồi áp dụng máy móc.

Ví dụ

Hợp đồng xuất khẩu ghi FCA Tan Son Nhat Airport or Catlai port.

Không nên suy nghĩ ngay: “FCA phải quy đổi về FOB.”

Mà phải quay lại câu hỏi:

Giá bán thực tế gồm những khoản gì và giá đó đã tính đến đâu so với cửa khẩu xuất?

Hàng nhập khẩu ghi CIF cũng vậy.

Không nên chỉ nhìn chữ CIF rồi kết luận:

“Đây chính là trị giá hải quan.”

Phải xác định theo nguyên tắc và phương pháp trị giá hải quan.

CHỈ CẦN NHỚ 1 CÂU:

INCOTERMS cho biết điều kiện giao hàng, trách nhiệm người bán/mua như thế nào? Phân chia chi phí ai chịu? Khi nào rủi ro được chuyển giao?.

TRỊ GIÁ HẢI QUAN cho biết pháp luật xác định giá trị hàng hóa đến đâu và bằng cách nào.

Vì vậy, câu “Xuất FOB – Nhập CIF” có thể là cách nói tắt trong nghiệp vụ, nhưng không nên biến nó thành công thức pháp lý để xác định trị giá hải quan.

BR XNK – Biến Logistics phức tạp thành kiến thức ai cũng hiểu.




Cuối cùng cũng hoàn tất công cụ cho khách hàng và học viên tra cứu Lao động giúp chúng ta yêu đời hơnBR XNKBiến logistic...
27/09/2026

Cuối cùng cũng hoàn tất công cụ cho khách hàng và học viên tra cứu

Lao động giúp chúng ta yêu đời hơn

BR XNK

Biến logistics phức tạp thành đơn giản ai cũng hiểu

TÔI CŨNG VIẾT BÀI, NHƯNG TÔI KHÔNG DÁM NHẬN MÌNH BIẾT HẾT NGHỀ XNKTôi vừa là người làm nghề, vừa tham gia đào tạo XNK – ...
27/09/2026

TÔI CŨNG VIẾT BÀI, NHƯNG TÔI KHÔNG DÁM NHẬN MÌNH BIẾT HẾT NGHỀ XNK

Tôi vừa là người làm nghề, vừa tham gia đào tạo XNK – Logistics.

Tôi cũng viết bài trên mạng khá nhiều.

Nhưng nếu để ý, các bạn sẽ thấy tôi ít viết những bài kiểu “dạy đời”, định hướng nghề nghiệp hay chứng minh mình biết nhiều kiến thức.

Tôi thích viết CASE STUDY – những tình huống thực tế trong nghề.

Tại sao?

Bởi vì càng làm nghề lâu, tôi càng nhận ra một điều:

XNK là một nghề mà đôi khi chúng ta tưởng mình biết rất rõ… cho đến khi gặp một tình huống thực tế.

Tôi có thể viết một bài về C/O.

Một bài về HS Code.

Một bài về Incoterms.

Một bài về chứng từ.

Một bài về Hải quan.

Những kiến thức đó trên Internet không thiếu.

Các bạn hoàn toàn có thể tìm thấy rất nhiều tài liệu, giáo trình, văn bản và bài viết về chúng.

Nhưng cái khó của nghề không nằm ở chỗ “biết định nghĩa”.

Cái khó nằm ở chỗ:

Khi tình huống thực tế xảy ra thì xử lý thế nào?

Ví dụ rất đơn giản: FOB là gì? Or CIF là gì?

Ai cũng có thể giải thích.

Nhưng khi một giao dịch thực tế xuất hiện những vấn đề về Invoice, Freight, Insurance, C/O, thanh toán, chứng từ… thì câu chuyện không còn đơn giản như một dòng định nghĩa trong giáo trình.

C/O cũng vậy.

HS Code cũng vậy.

Chính sách mặt hàng cũng vậy.

Chứng từ cũng vậy.

Nghề thật luôn có những biến số mà bài học lý thuyết không thể đưa hết vào một công thức.

Và tôi cũng không phải người lúc nào cũng đúng.

Tôi nói điều này rất thật.

Có những case tôi từng nhận định chưa chính xác.

Có những vấn đề ban đầu tôi nghĩ theo một hướng, sau khi kiểm tra thêm văn bản, trao đổi thêm với người trong nghề hoặc nhìn lại toàn bộ hồ sơ thì phải điều chỉnh nhận định của mình.

Tôi không xem đó là điều đáng xấu hổ.

Ngược lại. Tôi nghĩ đó chính là một phần của quá trình làm nghề.

Bởi vì, Người làm nghề không đáng tin vì họ chưa bao giờ sai.

Mà đáng tin hơn ở chỗ:

Khi phát hiện mình sai, họ có sẵn sàng kiểm tra lại, thừa nhận và sửa hay không.

Vì vậy, khi tôi viết CASE STUDY, tôi thường không muốn đưa ra một câu trả lời kiểu:

“Đây là đáp án duy nhất và tôi chắc chắn đúng.”

Tôi thích đặt vấn đề:

Tình huống là gì?

Dữ liệu thực tế như thế nào?

Quy định nào liên quan?

Có những cách hiểu nào?

Rủi ro nằm ở đâu?

Nếu đứng ở vị trí DN thì nên cân nhắc điều gì?

Phương án nào phù hợp với bối cảnh đó?

Đó mới là thứ tôi muốn các bạn trẻ học được.

Bởi vì XNK không phải lúc nào cũng chỉ có “ĐÚNG” và “SAI”.

Có những vấn đề rất rõ ràng.

Nhưng cũng có những vấn đề cần đặt trong đúng bối cảnh, đúng thời điểm, đúng loại hình, đúng chứng từ và đúng quy định đang có hiệu lực mới có thể đưa ra nhận định phù hợp.

Cho nên tôi càng làm càng ít dám nói: “Tôi biết rồi.”

Mà thường tự hỏi: “ Có chắc mình đã nhìn đủ dữ liệu chưa?”

“Quy định này còn hiệu lực không?”

“Có tình tiết nào trong hồ sơ mình chưa biết không?”

“Nếu thay đổi một điều kiện thì kết quả có thay đổi không?”

Đó chính là tư duy nghiệp vụ.

Tôi cũng muốn nói một điều về những người chia sẻ kiến thức trên mạng.

Mỗi người có một cách chia sẻ.

Có người thích viết lý thuyết.

Có người thích hướng nghiệp.

Có người thích tổng hợp văn bản.

Có người thích chia sẻ kiến thức cơ bản.

Có người thích viết case.

Tất cả đều có giá trị ở những mức độ khác nhau.

Tôi chỉ muốn những người mới bước vào nghề hiểu một điều:

Đừng đánh đồng một bài viết hay với kinh nghiệm thực tế.

Và cũng đừng đánh đồng:

Biết kiến thức → biết làm nghề.

Viết được bài → xử lý được case.

Nói được thuật ngữ → có nghiệp vụ.

Ba chuyện đó không hoàn toàn giống nhau.

Còn riêng tôi…

Tôi vẫn sẽ tiếp tục viết.

Nhưng tôi thích viết những câu chuyện từ nghề hơn.

Có thể hôm nay tôi đưa ra một nhận định.

Ngày mai có người chỉ ra một văn bản hoặc một tình tiết tôi chưa nhìn thấy.

Tôi kiểm tra lại.

Nếu tôi sai, tôi sửa.

Nếu vấn đề còn có nhiều cách hiểu, tôi nói rõ đó là vấn đề cần tiếp tục trao đổi.

Tôi nghĩ đó mới là cách học nghề tử tế.

Không cần phải lúc nào cũng chứng minh:

“Tôi giỏi.”

Mà quan trọng hơn là cùng nhau tìm:

“Đâu là cách hiểu và cách xử lý phù hợp nhất với tình huống thực tế?”

Và nếu một bài CASE STUDY của tôi khiến một bạn trẻ biết đặt thêm một câu hỏi trước khi quyết định xử lý một lô hàng…

Tôi nghĩ bài viết đó đã có giá trị.

Không cần phải “dạy” ai cả.

Chia sẻ điều mình đã trải qua.

Cùng nhau kiểm chứng.

Cùng nhau học.

Và cùng nhau trưởng thành trong nghề.

Đó là cách tôi muốn tiếp tục làm nội dung về XNK – Logistics.

BR XNK
Biến Logistics phức tạp thành kiến thức ai cũng dễ hiểu.

“TÊN THƯƠNG MẠI ≠ TÊN KHAI BÁO HẢI QUAN”Một case thực tế:Nhà cung cấp ghi: Warehouse Racking System => Tên thương mại: “...
27/09/2026

“TÊN THƯƠNG MẠI ≠ TÊN KHAI BÁO HẢI QUAN”

Một case thực tế:

Nhà cung cấp ghi: Warehouse Racking System => Tên thương mại: “Hệ thống kệ chứa hàng”

DN cũng khai: “Hệ thống kệ chứa hàng bằng thép”

=>HQ đặt vấn đề:

“Trong Danh mục hàng hóa XNK Việt Nam có tên hàng ‘Hệ thống kệ chứa hàng’ không?”

Không có!. Đây chính là điểm dân XNK cần lưu ý.

“Tên thương mại” là cách nhà sản xuất gọi sản phẩm.

Còn tên khai báo HQ phải mô tả đúng bản chất, cấu tạo, công dụng và tình trạng hàng hóa, để làm cơ sở xác định mã HS.

Ví dụ có thể mô tả:

“Kệ chứa hàng bằng thép, dạng tháo rời, gồm khung đứng, dầm ngang và bộ phận liên kết, dùng để lưu trữ hàng hóa.”

Sau đó mới đối chiếu Danh mục và áp dụng GIR để xác định mã HS phù hợp.

Đừng bê nguyên tên thương mại trên Catalogue/Invoice vào tờ khai.

Nhà sản xuất gọi là “SYSTEM” không có nghĩa Danh mục HS phải có tên “HỆ THỐNG”.

Hiểu hàng trước – phân loại sau – khai báo cho đúng bản chất.

BR XNK

Biến Logistics phức tạp thành kiến thức ai cũng dễ hiểu.

TRONG XNK, ĐỪNG VỘI KẾT LUẬN: “ĐÚNG” HAY “SAI”!Trong xuất nhập khẩu, một phương án không tự thân đúng hay sai. Nó chỉ ph...
26/09/2026

TRONG XNK, ĐỪNG VỘI KẾT LUẬN: “ĐÚNG” HAY “SAI”!

Trong xuất nhập khẩu, một phương án không tự thân đúng hay sai. Nó chỉ phù hợp khi đúng với:

+ Mục đích sử dụng

+ Vai trò và trách nhiệm các bên.

+ Bối cảnh giao dịch.

Cùng một cách làm có thể phù hợp với bên này, nhưng chưa chắc phù hợp với bên khác.

Bộ chứng từ: Đủ cho ai và để làm gì?

Một bộ chứng từ có thể đủ để giao dịch, đặt chỗ, vận chuyển nhưng chưa đủ để khai báo hải quan.

Vì vậy, hãy hỏi:

+ Dùng cho mục đích gì?

+ Ai sử dụng và chịu trách nhiệm?

+ Đã đáp ứng yêu cầu công việc chưa?

“Đủ” trong giao dịch chưa chắc là “đủ” cho hải quan.

EXW, FCA, FOB hay DDP?

Không có điều kiện nào luôn đúng hoặc luôn tối ưu.

Cần xem:

+ Ai kiểm soát vận chuyển và thủ tục xuất khẩu?

+ Ai chịu rủi ro?

+ Ai có lợi thế về chi phí và năng lực logistics?

Điều kiện giao hàng phải phù hợp với mục tiêu, khả năng kiểm soát và mức độ chấp nhận rủi ro.

Khai báo hải quan: Không thể áp dụng máy móc

Mỗi trường hợp khác nhau về hàng hóa, công dụng, chứng từ, chính sách, xuất xứ và loại hình.

Đừng chỉ hỏi: “Đúng hay sai?”

Hãy hỏi:

- Đúng theo căn cứ nào?

- Phù hợp với trường hợp nào?

- Ai chịu trách nhiệm?

- Rủi ro nằm ở đâu?

Khác với cách mình từng làm chưa chắc là sai. Làm được cũng chưa chắc là đúng.

Muốn xử lý tốt một lô hàng:

Hiểu hàng hóa → Xác định mục đích → Làm rõ trách nhiệm → Chọn phương án phù hợp

Đó là khác biệt giữa:

“Biết nghiệp vụ” và “Hiểu nghề XNK”.

Anh/chị từng gặp tình huống nào mà các bên có cách hiểu khác nhau về “ĐÚNG – SAI – PHÙ HỢP” chưa?

BR XNK

Biến Logistics phức tạp thành kiến thức ai cũng dễ hiểu.

BAO BÌ, DỤNG CỤ CHỨA THỰC PHẨM NHẬP KHẨU: CÓ PHẢI KIỂM TRA ATTP?Một chiếc thùng/hộp nhựa dùng chứa thực phẩm khi nhập kh...
25/09/2026

BAO BÌ, DỤNG CỤ CHỨA THỰC PHẨM NHẬP KHẨU: CÓ PHẢI KIỂM TRA ATTP?

Một chiếc thùng/hộp nhựa dùng chứa thực phẩm khi nhập khẩu không nên chỉ nhìn HS Code rồi kết luận “có/không kiểm tra”.

Cần đi theo 5 bước:

1. XÁC ĐỊNH BẢN CHẤT HÀNG:

- Hàng làm bằng vật liệu gì?
- Dùng để chứa thực phẩm hay không?
- Có tiếp xúc trực tiếp với thực phẩm không?

2. XÁC ĐỊNH HS CODE:

Ví dụ trường hợp đang được trao đổi: HS 3923.10.90 – Hộp.

3. ĐỐI CHIẾU TT 15/2024/TT-BYT:

Nếu hàng thuộc Danh mục dụng cụ chứa đựng thực phẩm/vật liệu bao gói tiếp xúc trực tiếp với thực phẩm thì phải xem xét kiểm tra nhà nước về ATTP nhập khẩu.

4. ĐỐI CHIẾU TT 27/2026/TT-BYT:

Từ 01/07/2026, nhóm dụng cụ/vật liệu bằng nhựa tổng hợp thuộc nhóm rủi ro trung bình và biện pháp quản lý tương ứng là TỰ CÔNG BỐ sản phẩm theo Điều 4 Nghị định 15/2018/NĐ-CP.

5. ĐỪNG NHẦM: “TỰ CÔNG BỐ” ≠ “ĐƯỢC MIỄN KIỂM TRA”

Đây chính là điểm cần lưu ý.

Theo Công văn 1913/ATTP-KN ngày 21/09/2026 của Cục An toàn thực phẩm:

Nếu hàng thuộc Danh mục TT 15/2024/TT-BYT và không thuộc trường hợp được miễn, thì vẫn phải thực hiện kiểm tra nhà nước về ATTP nhập khẩu.

Sơ đồ nhớ nhanh:

Hàng nhập khẩu => Tiếp xúc trực tiếp với thực phẩm? => Xác định HS => Đối chiếu TT15/2024 => Đối chiếu TT27/2026 => Tự công bố => Kiểm tra có thuộc diện miễn không?

Không miễn => Kiểm tra nhà nước ATTP nhập khẩu

Một lưu ý nghiệp vụ:

Không nên chỉ nhìn hình ảnh hoặc HS Code để kết luận.

Cần yêu cầu doanh nghiệp cung cấp Catalogue/Specification, vật liệu cấu thành, công dụng và xác nhận sản phẩm có tiếp xúc trực tiếp với thực phẩm.

Bởi vì: HS Code là một căn cứ để đối chiếu chính sách, nhưng bản chất và công dụng thực tế của hàng hóa mới là điểm phải xác định trước.

BR XNK
Biến Logistics phức tạp thành kiến thức ai cũng hiểu.

CHUYỆN KHÔNG MUỐN NÓI… NHƯNG PHẢI NÓI!Một bộ C/O bị từ chối 2 lần.Không phải vì hàng không đáp ứng tiêu chí xuất xứ – Or...
23/09/2026

CHUYỆN KHÔNG MUỐN NÓI… NHƯNG PHẢI NÓI!

Một bộ C/O bị từ chối 2 lần.

Không phải vì hàng không đáp ứng tiêu chí xuất xứ – Origin Criteria.

Cũng không phải doanh nghiệp không có hồ sơ chứng minh xuất xứ.

Mà vấn đề lại nằm ở một thứ tưởng như rất nhỏ:

“TRỊ GIÁ VÀ ĐIỀU KIỆN GIAO HÀNG TRÊN HỒ SƠ KHÔNG THỐNG NHẤT”.

Một bạn học trò nhắn tôi:

“Thầy ơi, C/O của em bị từ chối lần 2 rồi ạ…”

Tôi hỏi: “Lý do gì?”

Bạn gửi ảnh hồ sơ cho tôi.

Tôi thấy:

+ Invoice thể hiện CIF.
+ Tờ khai xuất khẩu khai CIF.
+ Nhưng hồ sơ C/O lại có thông tin liên quan đến FOB.
+ Số liệu giữa Invoice – hệ thống C/O – tờ khai – đơn đề nghị C/O chưa thống nhất.

Và thế là…

BỊ TỪ CHỐI!

Điều đáng nói là bạn ấy nói:

“Nhưng thầy ơi, lần trước em cũng làm như vậy mà vẫn được duyệt…”

Đây chính là điều tôi muốn chia sẻ.

“Lần trước làm được” không có nghĩa “lần này chắc chắn đúng”.

Làm C/O không phải chỉ kiểm tra:

Hàng có xuất xứ hay không?

Mà còn phải kiểm tra toàn bộ thông tin trên hồ sơ có logic và thống nhất hay không.

Đặc biệt phải đối chiếu:

INVOICE ↔ TỜ KHAI ↔ C/O ↔ HỆ THỐNG C/O ↔ CHỨNG TỪ LIÊN QUAN

Chỉ một thông tin lệch nhau cũng có thể khiến DN phải:

Sửa → giải trình → nộp lại → chờ duyệt.

Và người làm chứng từ thì…

😥 “Thầy ơi, cứu em!”

Một điều tôi luôn nhắc anh chị đồng môn:

Đừng làm chứng từ bằng trí nhớ.

Đừng copy hồ sơ cũ một cách máy móc.
Hãy hiểu bản chất từng thông tin mình khai.

FOB là FOB.
CIF là CIF.

Không thể vì lần trước được chấp nhận mà mặc nhiên cho rằng FOB = CIF. 😅

Còn Origin Criteria là câu chuyện khác:
hàng có đáp ứng quy tắc xuất xứ hay không phải được xem xét theo quy định của từng FTA/chế độ C/O tương ứng.

Hai vấn đề này không nên đánh đồng với nhau.

Tôi chia sẻ câu chuyện này không phải để trách người làm chứng từ mà mà Sở nhìn nhận giá trị FOB và CIF như nhau là không phù hợp.

Bởi thực tế làm XNK, chỉ một thay đổi nhỏ trong hồ sơ, hệ thống hoặc cách kiểm tra cũng có thể khiến DN phải xử lý lại.

BR XNK – Biến Logistics phức tạp thành kiến thức ai cũng hiểu.

ĐỌC ĐIỀU LUẬT RỒI SUY RA “8% VAT” CÓ ĐƠN GIẢN VẬY KHÔNG?Câu chuyện có thật: Một bạn hỏi mình:“Chào anh BR XNK! Em thuê F...
22/09/2026

ĐỌC ĐIỀU LUẬT RỒI SUY RA “8% VAT” CÓ ĐƠN GIẢN VẬY KHÔNG?

Câu chuyện có thật: Một bạn hỏi mình:

“Chào anh BR XNK! Em thuê FWD làm dịch vụ logistics từ Trung Quốc về Việt Nam theo term EXW. Khi hàng về, FWD tính VAT 8% cho các chi phí phát sinh tại đầu Trung Quốc như Exw cost, Container Lift on/off, Phí neo xe, THC…. FWD còn gửi văn bản giải thích của chính cty đó thông báo rằng:

‘Theo điểm a khoản 2 Điều 17 Nghị định 181/2025/NĐ-CP, thuế suất 0% chỉ áp dụng cho dịch vụ cung cấp trực tiếp cho tổ chức, cá nhân ở nước ngoài và được tiêu dùng ở ngoài Việt Nam.’

Anh cho em xin ý kiến?”

Tôi nghe xong cũng ngạc nhiên vì hiện tại mình đang sale kết hợp cùng 5 cty nhưng không có xuất thuế VAT cho các chi phí này.

Tôi thấy điểm cần đặt câu hỏi không nằm ở việc họ trích Điều 17 có đúng câu chữ hay không, mà nằm ở cách họ suy luận từ điều luật đó.

1. Trích Điều 17 như vậy có đúng không => Đúng về nội dung.

Điểm a khoản 2 Điều 17 NĐ 181 quy định dịch vụ xuất khẩu áp dụng 0% bao gồm dịch vụ:

“cung cấp trực tiếp cho tổ chức, cá nhân ở nước ngoài và được tiêu dùng ở ngoài Việt Nam.”

Nhưng Điều 17 đang trả lời câu hỏi: DỊCH VỤ NÀO ĐƯỢC ÁP DỤNG THUẾ SUẤT 0%?

Nó không thể tự động được suy diễn thành:

“Khách hàng là doanh nghiệp Việt Nam → không được 0% → đương nhiên phải chịu VAT 8%.”

2. Phải quay lại câu hỏi quan trọng hơn: DỊCH VỤ CÓ THUỘC ĐỐI TƯỢNG VAT VIỆT NAM KHÔNG?

Điều 3 Luật GTGT 48/2024/QH15 quy định đối tượng chịu thuế là hàng hóa, dịch vụ sử dụng cho sản xuất, kinh doanh và tiêu dùng ở Việt Nam, trừ các trường hợp được quy định tại Điều 5.

Và trích dẫn Công văn 33/TMĐT-QLT3 ngày 06/03/2026 của Chi cục thuế TMĐT rất đáng chú ý.

Công văn này trả lời đúng tình huống:

Doanh nghiệp Việt Nam cung cấp dịch vụ logistics cho khách hàng Việt Nam nhưng dịch vụ logistics được thực hiện/diễn ra tại nước ngoài.

Cơ quan thuế kết luận:

“không thuộc diện điều chỉnh của pháp luật thuế GTGT.”

Vậy EXW China phải nhìn thế nào?

Nếu các khoản: Trucking nội địa, Phí chờ/neo xe, Nâng hạ, bốc xếp, Làm hàng và
Các dịch vụ logistics khác thực hiện và hoàn thành tại Trung Quốc

thì không thể chỉ nhìn vào việc khách hàng là DN Việt Nam rồi lấy Điều 17 để suy ra ngay 8% VAT.

Phải xác định trước:

Dịch vụ đó thực hiện ở đâu? Bản chất là dịch vụ gì? Có thuộc đối tượng chịu VAT Việt Nam hay không?

Nếu đúng là logistics diễn ra tại nước ngoài, Công văn 33 đang có hướng dẫn rất rõ: không thuộc diện điều chỉnh của pháp luật GTGT Việt Nam.

Đây là bài học tôi muốn nhắc anh em XNK:

Đọc luật không khó.

Khó là đọc đúng cấu trúc của luật và không suy diễn vượt quá điều luật.

“Không đủ điều kiện áp dụng 0%” ≠ “đương nhiên chịu VAT 8%”.

Làm dịch vụ XNK, đọc luật mà suy diễn một bước có thể khiến khách hàng phải trả một khoản thuế không nhỏ. Vì vậy, hãy hỏi: “Căn cứ nào?” chứ đừng chỉ hỏi “Có điều khoản nào?”

BR XNK – Biến Logistics phức tạp thành kiến thức ai cũng hiểu.






21/09/2026

2026 – NĂM CỦA NHỮNG THAY ĐỔI LỚN TRONG XUẤT NHẬP KHẨU

Có lẽ 2026 là một trong những năm thủ tục hành chính trong lĩnh vực XNK thay đổi nhiều nhất. Nhiều quy định mới được ban hành, cách thức thực hiện cũng đang trong quá trình thích ứng.

Đây là tín hiệu tích cực của quá trình cải cách và hiện đại hóa quản lý, nhưng thực tế DN chắc chắn sẽ gặp không ít khó khăn trong giai đoạn chuyển đổi.

Điều đáng lo không hẳn là DN không biết quy định mới, mà là:

Quy định đã thay đổi nhưng cách làm vẫn theo thói quen cũ.

Có thể là cách kiểm tra chứng từ, HS Code, C/O, nhãn hàng hóa, chính sách mặt hàng, thuế… hoặc cách phối hợp với Forwarder, Customs Broker và các đơn vị dịch vụ bên thứ ba.

Đặc biệt, DN cần rà soát lại cách quản lý các đơn vị được thuê thực hiện thủ tục như:

Khai báo Hải quan → Thông quan → Kiểm tra chuyên ngành → C/O → Vận chuyển → Hồ sơ chứng từ…

Thuê dịch vụ không có nghĩa là DN có thể “khoán trắng” trách nhiệm.

Đơn vị dịch vụ thực hiện công việc, nhưng DN vẫn cần có cơ chế:

Phân quyền → Kiểm tra → Phê duyệt → Lưu hồ sơ → Hậu kiểm.

Tôi nghĩ đây chính là lúc DN nên rà soát lại toàn bộ quy trình XNK:

Văn bản mới → SOP → Checklist → Người thực hiện → Người kiểm soát → Hồ sơ lưu.

Đừng để đến khi Hải quan kiểm tra mới phát hiện:

“Bao nhiêu năm nay chúng ta vẫn làm như vậy!” 😅

Thay đổi trong năm 2026 chắc chắn sẽ có những vướng mắc. Nhưng nếu nhìn tích cực, đây cũng là cơ hội để DN chuyển từ “làm theo kinh nghiệm” sang “làm theo quy trình và tuân thủ”.

Hiểu đúng – Làm đúng – Kiểm soát đúng.

Đó có lẽ là cách tốt nhất để DN thích ứng với một giai đoạn XNK đang thay đổi rất nhanh.

BR XNK | Trading Trainer & Consultant
Biến Logistics phức tạp thành kiến thức ai cũng hiểu.





Address

161 Cong Hoa Street, Bay Hien Ward, Tan Binh Dist
Ho Chi Minh City
7710000

Alerts

Be the first to know and let us send you an email when Thầy Thông XNK posts news and promotions. Your email address will not be used for any other purpose, and you can unsubscribe at any time.

Shortcuts

Share