22/08/2026
10 VIỆC CHA MẸ CÓ THỂ LÀM CÙNG CON TRONG 4 NĂM ĐẠI HỌC ĐỂ TUỔI 22 KHÔNG CHỈ CÓ MỘT TẤM BẰNG
Nhiều cha mẹ thường thở phào khi con đỗ đại học. Nhưng thật ra, đó chỉ là lúc một chặng đường khác bắt đầu.
Nếu 18 năm đầu là thời gian cha mẹ giúp con lớn lên, thì 4 năm 18–22 là lúc cần giúp con trưởng thành để tự bước vào đời. Và sự đồng hành của cha mẹ lúc này có thể bắt đầu từ 10 điều rất nhỏ:
1. Đừng chỉ hỏi con có học có tốt không?
Hãy hỏi: Con đang học được gì về chính mình?
Một môn học con thích, một việc con làm tốt hay một điều khiến con không còn hứng thú đều là dữ liệu về bản thân.
2. Khuyến khích con đi tìm hiểu nghề thật sớm.
Đừng đợi năm cuối mới hỏi con ra trường làm gì? Hãy để con gặp người đang làm nghề, đi thực tế, làm dự án, thực tập và quan sát công việc thật.
3. Cho con quyền thử và quyền đổi.
Một lựa chọn chưa phù hợp ở tuổi 19 không nhất thiết là thất bại. Đáng lo hơn là con biết mình không phù hợp nhưng vẫn cố đi tiếp chỉ vì sợ cha mẹ thất vọng.
4. Đừng biến điểm số thành thước đo duy nhất.
Điểm số quan trọng, nhưng năng lực giải quyết vấn đề, giao tiếp, làm việc nhóm, ngoại ngữ, công nghệ và khả năng tự học cũng sẽ đi cùng con rất lâu sau khi tốt nghiệp.
5. Hãy để con tự chịu trách nhiệm với những việc thuộc về mình. Tự đăng ký môn học, quản lý thời gian, tiền bạc, lịch thực tập, hồ sơ, các mối quan hệ... Những việc nhỏ hôm nay chính là bài tập của sự tự lập ngày mai.
6. Giúp con xây một “hồ sơ năng lực” thay vì chỉ một bảng điểm. Mỗi năm, con nên có thêm một dự án nhỏ vừa sức, trải nghiệm, sản phẩm, kỹ năng hoặc thành quả mà có thể chứng minh “Tôi làm được việc này.”
7. Dạy con biết quan sát thời đại. Ngành học con chọn hôm nay có thể thay đổi rất nhiều trước tuổi 22. Thời đại A.I, công nghệ, kinh tế và xã hội đều đang dịch chuyển. Học một nghề không có nghĩa là ngừng học về thế giới.
8. Hãy để con gặp những người giỏi hơn mình. Một người thầy, một anh chị đi trước, một người đang làm nghề hay một cộng đồng tốt đôi khi có thể mở cho con một cánh cửa mà cha mẹ không thể mở.
9. Khi con thất bại, đừng vội giải quyết thay vì đó là trải nghiệm về bài học thực tiễn. Có những bài học chỉ xuất hiện sau một lần làm sai. Điều con cần đôi khi không phải là một người cha mẹ lập tức sửa lỗi, mà là một người đủ bình tĩnh hỏi là Con học được gì từ chuyện này?
10. Đến năm cuối, hãy cùng con trả lời một câu hỏi lớn: Nếu ngày mai cha mẹ không còn đứng phía sau, con đã có đủ năng lực để tự bước đi chưa?
Đó mới là điều tôi nghĩ cha mẹ nên hướng tới trong 4 năm đại học. Không phải biến con thành một người hoàn hảo. Mà giúp con đến tuổi 22 có một bản sắc nghề nghiệp, một năng lực tạo giá trị, một số trải nghiệm thực tế và quan trọng nhất là khả năng tự lựa chọn con đường tiếp theo.
Bởi tấm bằng có thể chứng minh con đã học ở đâu. Nhưng những gì con đã trải qua trong 4 năm ấy mới bắt đầu trả lời câu hỏi: Sau tuổi 22, con sẽ trở thành ai?
Và đó cũng là lý do tôi nhìn RUNWAY4 như một khoảng thời gian rất đáng để cha mẹ đồng hành:
Không cầm lái thay con.
Không đứng ngoài cuộc đời con.
Mà đi bên cạnh đủ lâu để một ngày có thể yên tâm trao tay lái lại cho con.
