21/07/2022
CẦN PHÂN BIỆT MEN VI SINH VÀ ENZYME
Trong nghề nuôi tôm thâm canh sản phẩm không thể thiếu và được sử dụng nhiều nhất là men vi sinh. Về tác dụng thì người nuôi nào cũng biết nên ở đây chúng ta không cần nói đến lý do tại sao phải dùng men vi sinh.
Khi mua các sản phẩm được men vi sinh để xử lý nước hay cho ăn, chúng ta thường nhìn thấy trong thành phần ngoài các chũng vi sinh như Bacillus subtilis, Bacillus Licheniformis, Bacillus megaterium… thì 1 số sản phẩm còn có chứa thêm Amylase, Protaese, Xylanase, Phytase…, đây chính là các loại enzyme, trong các sản phẩm cho ăn hay còn gọi là men tiêu hóa.
Điều đáng nói ở đây là đôi khi chúng ta chưa có sự phân biệt rỏ ràng về men vi sinh và enzyme do một số sản phẩm được bán chỉ chứa thành phần các enzyme mà không có các chủng vi sinh thì không thể gọi là “men vi sinh” được, hoặc do đó là lỗi của nhà sản xuất gây ra sự nhầm lẫn cho người tiêu dùng khi muốn bán sản phẩm, và tất nhiên trên thị trường hiện nay thì có rất nhiều sản phẩm như thế.
Vì vậy chúng ta cần thiết phải làm rõ các vấn đề sau:
1. Enzyme không phải là men vi sinh và không thể thay thế được men vi sinh.
2. Mỗi loại enzyme có tác dụng khác nhau. Trong 1 sản phẩm có thể có nhiều loại enzyme khác nhau.
3. Nếu sản phẩm có chứa enzyme thì công dụng sẽ tốt hơn nhưng phải xem xét lại hàm lượng và loại enzyme được bổ sung trong sản phẩm.
4. Enzyme có hiệu quả tốt thì giá không hề rẻ.
Vậy tại sao đã dùng men vi sinh nhưng vẫn nên bổ sung thêm enzyme?
Hiểu 1 cách đơn giản enzyme chính là chất được sinh ra từ vi sinh vật có lợi hoặc nấm, khi chúng ta bổ sung trực tiếp 1 lượng vi sinh vào môi trường nước hoặc gián tiếp bằng cách trộn vào thức ăn và cho ăn, cần có thời gian nhất định để tiết ra enzyme, chính enzyme này sẽ thực hiện quá trình phân cắt, biến đổi và tạo ra sản phẩm giúp các vi sinh có lợi tiêu thụ. Việc bổ sung Enzyme có sẳn trong sản phẩm sẽ giúp cho các quá trình diễn ra nhanh hơn.
Enzyme Protease thủy phân đạm, Lipase thủy phân chất béo, Amylase thủy phân tinh bột, quá trình trên lần lượt tạo ra aicid amin, aicd béo và glycerol., đường… cung cấp dinh dưỡng cho vật nuôi sử dụng được trong quá trình sinh trưởng và phát triển. Trong nước, Enzyme Cellulase phân hủy cellulose giúp cải thiện chất lượng nước trong trường hợp tảo tàn. Đối với enzyme Phytase động vật thủy sản không tự tổng hợp được vì vậy cần chủ động bổ sung giúp vật nuôi hấp thu P tốt hơn trong thức ăn, điều này cũng làm giảm lượng P trong phân thải ra đây cũng là nguyên nhân khiến tảo phát triển quá mức trong ao nuôi.
Đường ruột của tôm rất ngắn, khi nhiệt độ tăng quá trình tiêu hóa thức ăn diễn ra nhanh chóng khiến dinh dưỡng trong thức ăn chưa kịp hấp thu hết đã bị thải ra ngoài theo phân, khi bổ sung thêm enzyme vào thức ăn giúp chất dinh dưỡng sẽ được hấp thu tốt hơn trước khi bị đào thải, đồng nghĩa với lượng dinh dưỡng còn trong phân cũng sẽ ít hơn giúp giảm thiểu ô nhiễm nước nuôi, điều này đặc biệt quan trọng ở giai đoạn tôm đang tiêu thụ 1 lượng lớn thức ăn mỗi ngày. Như vậy rỏ ràng Enzyme ở đây có cả 2 lợi ích về hiệu quả hấp thu dinh dưỡng và giảm ô nhiễm môi trường.
Vậy lúc nào cần sử dụng thêm Enzyme?
Bất cứ lúc nào cũng có thể sử dụng enzyme trong quá trình nuôi, đánh vào nước và cho ăn điều tốt. Các trường hợp sau đây rất cần thiết dùng thêm Enzyme dù có sử dụng vi sinh:
1. Cần cải thiện nhanh chóng chất lượng nước:
- Mật độ nuôi cao nước ô nhiễm rất nhanh.
- Chất lượng nước đang xấu đi, tảo tàn.
- Giai đoạn tôm lớn lượng phân nhiều…
2. Bổ sung enzyme cho ăn khi:
- Tôm ăn yếu, tiêu hóa thức ăn chậm.
- Tôm ăn nhiều nhưng chậm lớn.
- Đường ruột đứt khúc, lỏng lẻo.
- Tôm đang dùng hoặc sau khi dùng kháng sinh, tôm đang phục hồi sức khỏe.
- Tôm ở giai đoạn tiêu thụ lượng lớn thức ăn mỗi ngày …
Trên đây chỉ là những hiểu biết ngắn gọn khi nói về enzyme 1 cách đơn giản và dễ hiểu nhất, nếu muốn hiểu thêm về enzyme thì cực kỳ phức tạp vì nó liên quan đến phản ứng sinh học, quá trình phá vỡ biến đổi các chất…Cần phải kham khảo thêm rất nhiều thông tin mang tính chất khoa học.
Trong quá trình nuôi việc bổ sung Enzyme là tốt nhưng không thể thay thế cho việc dùng men vi sinh, vì chỉ có men vi sinh mới có khả năng tạo ra quần thể có lợi giúp khống chế vi khuẩn có hại gây bệnh trong ao nuôi và trong hệ tiêu hóa của tôm, điều này enzyme không thể làm được. Hiểu được ứng dụng của Enzyme sẽ là công cụ hữu ích giúp quá trình nuôi tôm hiệu quả và tiết kiệm chi phí hơn bên cạnh việc sử dụng men vi sinh.
