27/05/2026
Sau đợt nắng nóng kỷ lục cuối tuần qua ở một số khu vực, châu Âu tuần này tiếp
tục đối mặt với mức nhiệt khó chịu. Các chuyên gia dự báo thời tiết tại Severe
Weather Europe cảnh báo, nhiệt độ đang cao hơn mức trung bình khí hậu dài hạn
12-16 độ C trong bối cảnh khí nhà kính tiếp tục nung nóng Trái Đất.. Khu vực phía nam và tây nam châu Âu, bao gồm Bồ Đào Nha, Tây Ban Nha, Pháp, dự
kiến hứng chịu mức nhiệt ban ngày lên tới 38 độ C, trong đó nhiều vùng thuộc
Pháp bị đặt trong tình trạng cảnh báo nhiệt độ cao trung bình. Những nước phía
bắc như Đức và Anh cũng ghi nhận ngưỡng nhiệt tối đa vượt 30 độ C.. Cơ quan thời tiết Anh Met Office hôm 25/5 ghi nhận nắng nóng chạm mức 34,8 độ C
tại Kew Gardens, tây nam London, cao hơn 2 độ so với kỷ lục trước đó của tháng
5. "Mức nhiệt này là điều bất thường ở Anh ngay cả vào giữa mùa hè, chưa nói đến
tháng 5", cơ quan này cho hay.. "Thời tiết ở đây giống như một phiên bản địa ngục thu nhỏ, nóng như thiêu như
đốt. Thực sự rất nóng", Liza Nizari, 10 tuổi, chia sẻ với AFP khi đến thăm
London, nơi nhiệt độ trung bình vào thời điểm này trong năm thường chỉ vào
khoảng 17-18 độ C.. Cơ quan khí tượng Météo-France (Pháp) cho rằng hiện tượng vòm nhiệt là nguyên
nhân khiến trời đặc biệt oi bức. Severe Weather Europe cũng đồng ý rằng một "vòm
nhiệt cực mạnh và bất thường" đang bao trùm Tây và Trung Âu. "Không khí sẽ còn
nóng hơn ở nhiều quốc gia trong những ngày tới, khi vòm nhiệt trên cao tiếp tục
mạnh lên. Do hiện tượng này hạn chế đối lưu thẳng đứng và mây che phủ, cả ngưỡng
nhiệt tối đa và tối thiểu đều sẽ thách thức các kỷ lục theo tháng tại hàng trăm
trạm đo ở Tây Âu", theo Severe Weather Europe.. Theo Euronews, thuật ngữ "vòm nhiệt" hay "b**g bóng nhiệt" bắt đầu phổ biến vào
những năm 2010. Vòm nhiệt hình thành khi một hệ thống áp cao phát triển ở tầng
khí quyển trên, khiến không khí bên dưới chìm xuống và bị nén lại - làm tăng
nhiệt ở tầng khí quyển thấp. Tuy nhiên, do không khí nóng giãn nở, nó tạo thành
một mái vòm phồng lên, giữ nhiệt bên trong. Thông thường, gió có thể dịch chuyển
vùng áp cao, nhưng vì vòm nhiệt trải rất rộng, hệ thống thời tiết này gần như
đứng yên.. Reuters so sánh vòm nhiệt hoạt động giống như đậy nắp nồi nước đang sôi. Do cản
trở mây hình thành, vòm nhiệt cho phép nhiều bức xạ Mặt Trời chiếu xuống mặt đất
hơn. Hiện tượng này tạo ra những ngày trời quang, nắng ráo và lặng gió.. Vòm nhiệt càng tồn tại lâu phía trên một khu vực, các bề mặt tối màu bên dưới
như đường xá, nhà cửa, càng hấp thụ và giữ nhiệt nhiều hơn, mặt đất càng khô
hơn. Điều này cũng làm tăng nguy cơ cháy rừng, vì sức nóng làm khô thảm thực
vật. Vòm nhiệt có thể kéo dài vài ngày đến vài tuần rồi tan biến khi một hệ
thống thời tiết khác, chẳng hạn giông bão hoặc khối áp thấp mát hơn, đẩy khối áp
cao đi.. Vòm nhiệt khác với sóng nhiệt. Met Office định nghĩa sóng nhiệt là "giai đoạn
thời tiết nóng bức kéo dài so với điều kiện dự kiến của khu vực vào thời điểm đó
trong năm, có thể kèm theo độ ẩm cao". Vòm nhiệt thường xuyên gây ra sóng nhiệt
do giữ nhiệt và làm nhiệt độ tăng cao.. Ioanna Vergini, nhà sáng lập wfy24.com, nền tảng phân tích dữ liệu thời tiết và
xu hướng dao động khí hậu, giải thích với Euronews, mùa hè ở châu Âu không chỉ
ngày càng nóng mà còn kéo dài hơn. "Điều từng được gọi là hiện tượng tháng 7
đang xuất hiện vào giữa tháng 5. Các nghiên cứu khí hậu ước tính, những đợt sóng
nhiệt tháng 6 ở châu Âu hiện có khả năng xảy ra cao gấp khoảng 10 lần so với
thời kỳ tiền công nghiệp, xu hướng tương tự cũng đang dần hiện rõ trong tháng
5".. Theo Cơ quan Dịch vụ Biến đổi Khí hậu Copernicus (C3S) thuộc Liên minh châu Âu
(EU), 2024, 2023, 2025 lần lượt là những năm nóng nhất từng ghi nhận trên toàn
cầu. Năm ngoái, hàng chục quốc gia ghi nhận mức nhiệt vượt 40 độ C, nhiều nơi
hứng chịu hạn hán, cháy rừng.. Các nhà nghiên cứu từ Đại học Hoàng gia London và Trường Y học Nhiệt đới và Vệ
sinh London phân tích 854 thành phố châu Âu, kết luận biến đổi khí hậu dẫn đến
68% trong số 24.400 ca tử vong do nắng nóng vào hè năm 2025. Nghiên cứu công bố
trên tạp chí Proceedings of the National Academy of Sciences cùng năm cũng cho
thấy, các mô hình khí quyển gây ra hiện tượng thời tiết cực đoan như vòm nhiệt
và lũ lụt, tăng gần gấp ba lần kể từ những năm 1950 do tình trạng biến đổi khí
hậu mà con người gây ra.. Thu Thảo tổng hợp